Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:3
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:1
članak: 1 od 1  
Anali Pravnog fakulteta u Beogradu
2015, vol. 63, br. 2, str. 107-118
jezik rada: srpski
članak
doi:10.5937/AnaliPFB1502107K


Da li su Sasi imali privilegije u mešovitim sporovima u srednjovekovnoj Srbiji?
Univerzitet u Beogradu, Pravni fakultet

e-adresa: andrejakatancevic@gmail.com

Sažetak

Prema svedočenjima savremenika, srednjovekovni srpski kraljevi duguju svoje bogatstvo i moć brojnim rudnicima metala koji su postojali u njihovoj državi. Vađenje rude metala u Srbiji se vezuje za dolazak Sasa, rudara nemačkog porekla. Sasi su u srednjovekovnoj Evropi bili narod rudarskih stručnjaka, koji je radio u rudnicima daleko van svoje postojbine Saksonije. Oni su se tom unosnom privrednom delatnošću bavili i u Češkoj, Ugarskoj (u današnjoj Slovačkoj i u Erdelju), Bosni, ali i u Srbiji. Njihov dolazak se tradicionalno vezuje za vladavinu kralja Stefana Uroša I (1234-1276). Iako nisu sačuvani izvori koji bi to direktno potvrdili, smatra se da su rimokatolicima Sasima prilikom dolaska u pravoslavnu Srbiju morale biti date određene privilegije, kao što su samouprava, sloboda veroispovedanja, rudarske koncesije. Među tim privilegijama se često navode i sudske, a posebno pravo Sasa na mešoviti sud ili mešovitu porotu u sporu sa pripadnicima druge etničke skupine. Rad pokušava da preispita ovu poslednju tezu kroz istorijski metod i jezičko, sistemsko i istorijsko tumačenje izvora, pre svih povelja srpskih kraljeva izdatih Dubrovniku, Dušanovog zakonika i Zakonika o rudnicima despota Stefana Lazarevića.

Ključne reči

Reference

Bubalo, Đ. (2010) Dušanov zakonik. Beograd, 195, 208
Ćirković, S. (2002) Završna razmatranja - Rudarstvo u privredi zemlje. u: Staro srpsko rudarstvo, Beograd-Novi Sad, 210
Ćirković, S. (1999) Sasi. u: Ćirković Sima, Rade Mihaljčić [ur.] Leksikon srpskog srednjeg veka, Beograd: Knowledge, 649
Ćirković, S. (2006) Povelja kralja Stefana Dečanskog dubrovčanima iz 1321. godine. Stari srpski arhiv, 5, 43-49
Dinić, M. (1955) Za istoriju rudarstva u srednjovekovnoj Srbiji i Bosni. Beograd, I-II
Đorđević, A. (2003) Staro srpsko pravo u sudskom postupku Dušanovog zakonika. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, br. 43, str. 319-337
Jireček, K., Radonić, J. (1988) Istorija Srba. Beograd, 2, 126 i 142
Kovačević-Kojić, D., Krestić, V.Dj. (2010) Srednjovjekovna Srebrenica XIV-XV vijek. Beograd: SANU
Kršljanin, N. (2013) Srpske srednjovekovne povelje kao izvor Dušanovog zakonika. Beograd, doktorska disertacija, 402, fn. 1483
Marković, B. (1985) Zakon o rudnicima despota Stefana Lazarevića. Spomenik SANU, Beograd, Odeljenje društvenih nauka, 24
Mirković, Z.S. (2002) Suđenje i sudije u Srbiji od XII do XV veka. Beograd: Pravni fakultet, doktorska disertacija
Mladenović, A. (2003) Povelje kneza Lazara. Belgrade
Novaković, S. (1898) Zakonik Stefana Dušana cara srpskog 1349. i 1354. Beograd
Novaković, S. (1912) Zakonski spomenici srpskih država srednjega veka. Beograd
Orbini, M. (1968) Kraljevstvo Slovena. Beograd, prev. Zdravko Šundrica, 93
Radojčić, N. (1962) Zakon o rudnicima despota Stefana Lazarevića. Beograd: Naučno delo, 37-57
Ruža, Ć. (2002) Dolazak Sasa i uspon Brskova. u: Staro srpsko rudarstvo, Beograd-Novi Sad, 22
Solovjev, A. (1980) Zakonik cara Stefana Dušana 1349. i 1354. godine. Beograd, 277–278; A. Solovjev, Zakonodavstvo Stefana Dušana cara Srba i Grka, Skoplje 1928, 209, fn. 2
Šarkić, S. (1999) Zakon. u: Ćirković S., Mihaljčić R. [ur.] Leksikon srpskog srednjeg veka, Beograd, 205-206
Šarkić, S. (1994) Zakon u glagoljskim i ćirilskim pravnim spomenicima od XII do XVIII veka. Novi Sad
Šarkić, S. (2014) Može li se govoriti o zaštiti životne sredine u srednjovekovnoj Srbiji? - povodom člana 123 Dušanovog zakonika. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 48, br. 1, str. 45-52
Taranovski, T. (1935) Istorija srpskog prava u nemanjićkoj državi. Beograd, 3-4, 129-221