Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:0
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:0
članak: 1 od 1  
Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini
2015, br. 45-2, str. 207-217
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/zrffp45-8615


Kulturno-političko angažovanje omladine prema Staroj Srbiji uoči balkanskih ratova
Univerzitet u Prištini s privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Filozofski fakultet, Katedra za istoriju

e-adresa: stanojevicss@yahoo.com

Sažetak

Rad se bavi angažovanjem srpske omladine u društvenim promenama smeštenim u kontekst kritičnih istorijskih događaja koji se odnose na vreme pred oslobođenje prostora Stare Srbije u balkanskim ratovima 1912-1913. Na osnovu pojedinih svedočanstava savremenika i odabrane istoriografske literature analizirane su aktivnosti omladine s kraja XIX i naročito s početka XX veka, koje ukazuju na njen izrazit i specifičan doprinos kulturnoj emancipaciji. Karakteristika novog vremena je, uz nacionalno-oslobodilačku ideju, bila sve veća otvorenost prema modernom evropskom društvu. Tako se, uz primarne političke ciljeve u kojima se angažovana omladina prirodno našla u istoj ravni sa nastojanjima srpske vlade, važan zadatak odnosio i na preusmerenje navedene oblasti iz učmalosti arhaične turske imperije ka savremenom evropskom društvenom i kulturnom krugu uticaja. Krajnje požrtvovana, rukovođena najiskrenijim ubeđenjima, omladina je bila element koji je kroz različite aktivnosti ispunjenju ove nacionalne misije dala naročiti impuls.

Ključne reči

Reference

Bartulović, N. (1925) Od Revolucionarne Omladine do Orjune. Istorijat jugoslovenskog omladinskog pokreta. Split: Direktorium Orjune
Bosnić, O. (1913) Iz velikih dana: uspomene na rat 1912. i 1913. godine. Sarajevo
Jovanović, A., ur. (1937) Spomenica dvadesetpetogodišnjice oslobođenja Južne Srbije. Skoplje: Odbor za proslavu dvadesetpetogodišnjice oslobođenja Južne Srbije
Lazarević, M. (1929) Naši ratovi za oslobođenje i ujedinjenje. Srpsko-turski rat 1912. godine. Beograd: Srpska književna zadruga, knj. I-III
Marković, M. (2001) Nacionalno i socijalno oslobođenje Srba u devetnaestom veku. Letopis Matice srpske, 467 (3): 296-306
Milojković-Đurić, J. (2007) Učešće omladine u javnom mnjenju uoči Balkanskih ratova. u: Stojančević V. [ur.] Prvi balkanski rat 1912. godine i kraj Osmanskog carstva na Balkanu, Beograd: SANU, str. 191-205
Miljković, E.Lj. (2013) Kraj 'najdužeg veka imperije': Osmansko carstvo uoči Prvog balkanskog rata. u: Aleksandar Rastović [ur.] Prvi balkanski rat 1912/1913. godine: društveni i civilizacijski smisao (povodom stogodišnjice oslobođenja Stare Srbije i Makedonije 1912), Niš: Filozofski fakultet
Nedeljković, S. (2009) Dušan Silni u Staroj Srbiji. Bratstvo, (13): 313-316
Petrović, M.F. (2006) Srbija i reformna akcija velikih sila na Kosovu i Metohiji krajem 19. i početkom 20. veka - Iz arhivske zbirke Jovana Jovanovića Pižona. u: Karamata S., Ocić Č. [ur.] Srbi na Kosovu i u Metohiji, Beograd: SANU, str. 139-147
Stanojević, S. (2012) Bitka kod Merdara početne borbe za oslobođenje Stare Srbije u Prvom balkanskom ratu. u: <Šuvaković Uroš> [ur.] Kosovo i Metohija 1912-2012, Kosovska Mitrovica: Filozofski fakultet, str. 729-751
Terzić, S. (2012) Stara Srbija (XIX-XX vek): drama jedne civilizacije. Raška, Kosovo i Metohija, Skopsko-tetovska oblast. Novi Sad: Pravoslavna reč
Trgovčević, Lj. (2003) Planirana elita. O studentima iz Srbije na evropskim univerzitetima u 19. veku. Beograd: Istorijski institut
Trgovčević-Mitrović, Lj. (2003) Planirana elita, o studentima iz Srbije na evropskim univerzitetima u 19. veku. Beograd: Istorijski institut
Vojvodić, M., prir. (1999) Društvo Svetog Save: dokumenti 1886-1891. Beograd: Arhiv Srbije
Vojvodić, V. (1968) Ujedinjena omladina srpska i pripremanje ustanka na Balkanu 1871-1872. godine. u: Milisavac Ž. [ur.] Ujedinjena omladina srpska, Novi Sad: Matica srpska, str. 305-315
Vuletić, V. (2006) Srpska kultura na dodirima civilizacija. u: Subotić Lj. [ur.] Susret kultura, Novi Sad: Filozofski fakultet, str. 43-49