Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:12
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:2
članak: 1 od 1  
Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini
2016, br. 46-1, str. 375-397
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/zrffp46-10810

Creative Commons License 4.0
Povezanost vaspitnih stavova roditelja i etnocentrizma adolescenata
aUniverzitet u Prištini s privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Filozofski fakultet, Katedra za psihologiju
bUniverzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, Odeljenje za psihologiju

e-adresa: miljanapavicevic@yahoo. com, dspetrov@f.bg.ac.rs

Projekat

Identifikacija, merenje i razvoj kognitivnih i emocionalnih kompetencija važnih društvu orijentisanom na evropske integracije (MPNTR - 179018)

Sažetak

U radu je razmatran doprinos koji vaspitna atmosfera u porodici ima na razvoj etnocentrizma adolescenata. U istraživanju je učestvovalo 345 ispitanika sa Kosova i Metohije srpske nacionalnosti. Za prikupljanje podataka su korišćeni sledeći instrumenti: Skala za procenu vaspitnih stavova roditelja (Kodžopeljić, 2009) i Skala za procenu etnocentrizma (Šram, 2010). Rezultati istraživanja pokazuju da adolescenti ispoljavaju najviši stepen nacionalne homogenizacije, a da je prema njihovoj procenidominantan vaspitni stav njihovih roditelja hladno-ograničavajući. Korelacionom analizom je utvrđena najveća povezanost (r=0. 35) između ograničavajućeg vaspitanja oca i nacionalne superiornosti i pristrasnosti, kao i nacionalne isključivosti i predrasuda. S druge strane, najveća povezanost (r=0. 37) je utvrđena između hladnog vaspitanja majke i nacionalne homogenizacije, kao i između ograničavajućeg vaspitanja majke i nacionalne isključivosti i predrasuda. Takođe, korelacije srednjeg intenziteta (od r=0. 30 do r=0. 49) postoje između hladnog vaspitanja majke i nacionalne isključivosti i predrasuda (r=0. 30); popustljivog vaspitanja majke i nacionalne homogenizacije (r=0. 35); ograničavajućeg vaspitanja majke i nacionalne superiornosti i pristrasnosti (r=0. 35). Pored toga, regresionom analizom je utvrđeno da su vaspitni stavovi majke značajni prediktori sva četiri aspekta etnocentrizma, dok je vaspitni stav oca značajan prediktor samo jednog aspekta etnocentrizma i to nacionalne superiornosti i pristrasnosti.

Ključne reči

Reference

Biro, M., Logar-Đurić, S., Bogosavljević, S. (2000) Politički uticaj provladinih i nezavisnih medija u Srbiji. Nova srpska politička misao, vol. 7, br. 1-2, str. 227-242
Čičkarić, L. (2004) Društvena tranzicija i uloga porodice u procesu političke socijalizacije - intergeneracijska studija u Srbji. Univerzitet u Beogradu - Filozofski fakultet, Neobjavljena doktorska teza
Franc, R., Ivičić, I., Šakić, V. (2009) Oblici domoljublja i izraženost hrvatskog nacionalnog identiteta. Društvena istraživanja, br. 3 (101), str. 393-415
Genc, L. (1994) Percepcija zastupljenosti vaspitnih postupaka roditelja u zavisnosti od pola, uzrasta, socioekonomskog statusa i školskog uspeha adolescenata. u: Đurić Đ. [ur.] Ličnost u višekulturnoj sredini, Novi Sad: Filozofski fakultet, Odsek za psihologiju, 15-24
Grijak, S.Đ., Kavečan, E.Đ. (2012) Vaspitni stil roditelja i kvalitet odnosa između braće i sestara u odraslom dobu. u: Psihički razvoj mentalnog zdravlja i rad, zbornik radova, Univerzitet u Nišu, Filozofski fakultet, str. 66-75
Grubor, S., Mihić, I., Zotović, M., Petrović, J. (2009) Relacije self koncepta adolescenata i procenjenih vaspitnih stilova njihovih roditelja. Pedagoška stvarnost, vol. 55, br. 5-6, str. 622-635
Hofstede, G. (1986) Cultural differences in teaching and learning. International Journal of Intercultural Relations, 10(3): 301-320
Jovanović, M. (2012) Porodični odnosi i doživljaj smisla života kod adolescenata. Univerzitet u Nišu, Filozofski fakultet, Departman za psihologiju, Neobjavljen master rad
Kodžopeljić, J., Pekić, J., Genc, A. (2008) Relacije između vaspitnih stavova roditelja i autoritarnosti dece. Pedagoška stvarnost, vol. 54, br. 9-10, str. 1027-1038
Lacković-Grgin, K. (2006) Psihologija adolescencije. Jastrebarsko: Naklada Slap
Matejević, M., Todorović, J. (2012) Funkcionalnost porodičnih odnosa i kompetentno roditeljstvo. Filozofski fakultet, Univerzitet u Nišu
Matejević, M. (2007) Vrednosne orijentacije i vaspitni stil roditelja. Niš: Filozofski fakultet
Mihić, I., Zotović, M., Petrović, J. (2006) Sociodemografske karakteristike porodice, podela posla u kući i vaspitni stilovi roditelja u porodicama na teritoriji Vojvodine. Pedagoška stvarnost, vol. 52, br. 1-2, str. 118-134
Mihić, I., Zotović, M., Petrović, J. (2007) Stresna iskustva u odrastanju i afektivna vezanost adolescenata. Psihologija, vol. 40, br. 4, str. 527-542
Mihić, I., Petrović, J. (2009) Percepcija kvaliteta odnosa unutar porodice-iskustvo adolescenata iz Srbije. Primenjena psihologija, 2(4): 369-384
Mihić, I. (2012) Modelovanje roditeljske uloge oca - iskustvo u porodici porekla i uključenost oca. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, vol. 44, br. 2, str. 332-348
Milovanović, I. (2014) Uticaj postkonfliktnih društvenih promena na svakodnevni životžena na Kosovu i Metohiji - mogućnosti primene metode slučaja. Univerzitet u Novom Sadu, Filozofski fakultet, Odsek za sociologiju, Neobjavljena doktorska disertacija
Novović, Z., Biro, M. (2009) Procena simptoma depresivnosti. u: Biro M., S. Smederevac, Z. Novović [ur.] Procena psiholoških i psihopatoloških fenomena, Beograd: Centar za primenjenu psihologiju
Palant, D. (2009) SPSS - priručnik za preživljavanje: Postupni vodič kroz analizu podataka pomoću SPSS-a za Windows - verzija 15. Beograd: Mikro knjiga
Petrović, N. (2001) Putevi istraživanja autoritarnosti. Beograd: Zadužbina Andrejević
Pjurkovska-Petrović, K. (1991) Jedan model za ispitivanje vaspitnih stavova roditelja. Psihologija, vol. 24, br. 1-2, str. 170-179
Popadić, D. (2004) Koreni etnocentrizma. u: Mihailović S. [ur.] Mladi zagubljeni utranziciji, Beograd: Centar za proučavanje alternativa, str. 95-118
Popadić, D.B., Biro, M. (1999) Autostereotipi i heterostereotipi Srba u Srbiji. Nova srpska politička misao, vol. 6, br. 1-2, str. 89-109
Steinberg, L., Morris, A.S. (2001) Adolescent development. Annual review of psychology, 52: 83-110
Steinberg, L.D. (2002) Adolescence. Boston: McGraw-Hill Higher Education, 7th ed
Šiber, I. (1998) Osnovi političke psihologije. Zagreb: Politička kultura
Šram, E. (2010) Etnocentrizam, percepcija prijetnje i hrvatski nacionalni identitet. Migracijske i etničke teme, (26, 2), str. 113-142
Šram, Z. (2004) Vrednosti i devijantno ponašanje mladih. u: Mihailović S. [ur.] Mladi zagubljeni u tranziciji, Beograd: Centar za proučavanje alternativa, str. 65-93
Šram, Z. (2002) Dimenzije etnocentrizma i nacionalna pripadnost. Društvena istraživanja, 1, 1-22
Todosijević, B. (1996) Relacije između porodičnog funkcionisanja i autoritarnosti. u: Ličnost u višekulturnom društvu, Novi Sad: Filozofski fakultet, 195-213
Trebješanin, Ž.M. (2008) Predstava o detetu u srpskoj kulturi. Beograd: Jugoslovenski centar za prava deteta
Vasović, M., Gligorijević, M. (2011) Demokratske promene u Srbiji i proces deetnifikacije društvene svesti. Godišnjak Fakulteta političkih nauka, vol. 5, br. 5, str. 103-118
Vasović, M.D. (1999) Etnička mržnja u Srba kao propagandni mit. Sociološki pregled, vol. 33, br. 1-2, str. 21-33
Zdravković, H. (2005) Politika žrtve na Kosovu - identitet žrtve kao primarni diskurzivni cilj Srba i Albanaca u upornom sukobu na Kosovu. Beograd: Srpski genealoški centar
Zlatanović, S. (2012) Odnos etničkog i drugih oblika kolektivnog identiteta - terenska istraživanja srpske zajednice na jugoistoku Kosova. Univerzitet u Beogradu - Filozofski fakultet, Neobjavljena doktorska disertacija