članak: 1 od 1  
Medicinski pregled
2010, vol. 63, br. 3-4, str. 215-219
jezik rada: srpski
pregledni članak
doi:10.2298/MPNS1004215V
Klinički značaj imunoglobulinu sličnih receptora ćelija prirodnih ubica u transplantaciji matičnih ćelija hematopoeze
Vojvodić Svetlanaa, Popović Stevanb
aZavod za transfuziju krvi Vojvodine, Novi Sad
bKlinički centar Novi Sad

e-adresa: ssvu@eunet.rs

Sažetak

Ćelije prirodne ubice čine populaciju limfocita periferne krvi čija je osnovna uloga u primarnom imunom odgovoru na inficirane ili tumorski transformisane ćelije. Liza senzitivnih ciljnih ćelija na ćelije prirodne ubice dešava se nezavisno od antigene stimulacije, a za razliku od citotoksičnih T-limfocita, bez neophodne prezentacije stranih peptida putem molekula glavnog kompleksa histokompatibilnosti. Citotoksična aktivnost ćelija prirodnih ubica kontrolisana je velikim brojem površinskih receptora, koji postoje u inhibitornoj ili aktivirajućoj izoformi. Inhibitorni receptori najvećim delom pripadaju molekulima I klase glavnog kompleksa histokompatabilnosti i molekulima sličnim I klasi humaniih limfocitnih antigena, dok je specifičnost aktivirajućih receptora povezana s porodicom lektinu sličnih molekula (CD94 i NKG2). Ćelije prirodne ubice predstavljaju prvu subpopulaciju limfocita koja se rekonstituiše nakon alogene transplantacije matičnih ćelija hematopoeze. Odabirom donora matičnih ćelija hematopoeze nepodudarnih u ligandima humanih limfocitnih antigena u odnosu na imunoglobulinu slična receptora ćelija prirodnih ubica, genotipa primaoca, uočene su uloge aloreaktivnih donorskih ćelija prirodnih ubica u supresiji bolesti kalem protiv domaćina putem selektivnog uništenja recipijentovih dendritičnih ćelija, prevenciji odbacivanja transplantata putem uništenja primaočevih T-ćelija i participiranju u graft versus leukemija efektu putem destrukcije rezidualnih tumorskih ćelija domaćina. Ispitivanje polimorfizma imunoglobulinu sličnih receptori ćelija prirodnih ubica ima velik značaj u oblasti alogene transplantacije matične ćelije hematopoeze, budući da doprinosi ranoj dijagnostici posttransplantacionih komplikacija i služi kao prediktivni faktor rizika za razvoj bolesti kalem protiv domaćina.

Ključne reči

receptori ćelija prirodnih ubica; imunološka citotoksičnost; ćelije prirodne ubice; KIR receptori; polimorfizam; alogena transplantacija; hematopoezne STEM ćelije

Reference

VBS3

Abbas, A.K., Lichtman, A.H. (2004) Basic immunology functions and disorders of the immune system. Philadelphia: WB Saunders Company

CrossRefPubMedKoBSON1

Beelen, D.W., Ottinger, H.D., Ferencik, S., Elmaagacli, A.H., Peceny, R., Trenschel, R., Grosse-Wilde, H. (2005) Genotypic inhibitory killer immunoglobulin-like receptor ligand incompatibility enhances the long-term antileukemic effect of unmodified allogeneic hematopoietic stem cell transplantation in patients with myeloid leukemias. Blood, 105(6): 2594-600

CrossRefPubMedKoBSON2

Cook, M.A., Milligan, D.W., Fegan, C.D., Darbyshire, P.J., Mahendra, P., Craddock, C.F., Moss, P.A.H., Briggs, D.C. (2004) The impact of donor KIR and patient HLA-C genotypes on outcome following HLA-identical sibling hematopoietic stem cell transplantation for myeloid leukemia. Blood, 103(4): 1521-6

CrossRefPubMedKoBSON

Davies, S.M., Ruggieri, L., de For, T., Wagner, J.E., Weisdorf, D.J., Miller, J.S., Velardi, A., Blazar, B.R. (2002) Evaluation of KIR ligand incompatibility in mismatched unrelated donor hematopoietic transplants. Killer immunoglobulin-like receptor. Blood, 100(10): 3825-7

CrossRefPubMedKoBSON

Farag, S.S., Fehniger, T.A., Ruggeri, L., Velardi, A., Caligiuri, M.A. (2002) Natural killer cell receptors: new biology and insights into the graft-versus-leukemia effect. Blood, 100(6): 1935-47

KoBSON

Ferlazzo, G., Tsang, M.L., Moretta, L., Melioli, G., Steinman, R.M., Munz, C. (2002) Human dendritic cells activate resting natural killer(NK)cells and are recognised via the NKp30 receptor by activated NK cells. J. Exp. Med, 195(3), str. 343-51

KoBSON

Ferlazzo, G., Munz, C. (2004) NK cell compartments and their activation by dendritic cells. J. Immunol, 72, str. 1333-9

CrossRefPubMedKoBSON2

Giebel, S., Locatelli, F., Lamparelli, T., Velardi, A., Davies, S., Frumento, G., Maccario, R., Bonetti, F., Wojnar, J., Martinetti, M., Frassoni, F., Giorgiani, G., Bacigalupo, A., Holowiecki, J. (2003) Survival advantage with KIR ligand incompatibility in hematopoietic stem cell transplantation from unrelated donors. Blood, 102(3): 814-9

CrossRefPubMedKoBSON

Hsu, K.C., Keever-Taylor, C.A., Wilton, A., Pinto, C., Heller, G., Arkun, K., Reilly, R.O.J., Horowitz, M.M., Dupont, B. (2005) Improved outcome in HLA-identical sibling hematopoietic stem-cell transplantation for acute myelogenous leukemia predicted by KIR and HLA genotypes. Blood, 105(12): 4878-84

Leung, W., Iyengar, R., Turner, V., Lang, P., Bader, P., Conn, P., i dr. (2004) Determinants of antileukemia effects of allogeneic NK Cells. Immunol, 172, str. 644-50

Leung, W., Iyebgar, R., Triplett, B., Turner, V., Behm, F.G., Holladay, M.S., i dr. (2005) Comparioson of killer Ig-like receptor genotyping and phenotyping for selection of allogeneic blood stem cell donors. Immunol, 174, str. 6540-45

CrossRefPubMedKoBSON1

Nguyen, S., Dhedin, N., Vernant, J., Kuentz, M., al Jijakli, A., Rouas-Freiss, N., Carosella, E.D., Boudifa, A., Debré, P., Vieillard, V. (2005) NK-cell reconstitution after haploidentical hematopoietic stem-cell transplantations: immaturity of NK cells and inhibitory effect of NKG2A override GvL effect. Blood, 105(10): 4135-42

KoBSON1

OConnor, G.M., Hart, O.M., Gardiner, C.M. (2005) Putting the natural killer cell in its place. Immunology, 117, str. 1-10

KoBSON

Popović, S.L. (2005) Transplantacija alogenih hematopoeznih matičnih ćelija sa kondicionim režimima redukovanog intenziteta. Medicinski pregled, vol. 58, br. 9-10, str. 435-6

1

Rajalingam, R. (2002) Diversity of NK receptors and their HLA class I ligands. ASHI Quarterly, Second Quarter, 68-72

1

Rajalingam, R. (2003) Genomic diversity of human natural kill cell receptors. ASHI Quarterly, Fourth Quarter, 138-42

1

Robertson, M.J. (2002) Role of chemokines in the biology of natural killer cells. Leuk Biol, 71, str. 173-83

CrossRefPubMedKoBSON3

Ruggeri, L., Capanni, M., Urbani, E., Perruccio, K., Shlomchik, W.D., Tosti, A., Posati, S., Rogaia, D., Frassoni, F., Aversa, F., Martelli, M.F., Velardi, A. (2002) Effectiveness of donor natural killer cell alloreactivity in mismatched hematopoietic transplants. Science, 295(5562): 2097-100

CrossRefPubMedKoBSON1

Sasazuki, T., Juji, T., Morishima, Y., Kinukawa, N., Kashiwabara, H., Inoko, H., Yoshida, T., Kimura, A., Akaza, T., Kamikawaji, N., Kodera, Y., Takaku, F. (1998) Effect of matching of class I HLA alleles on clinical outcome after transplantation of hematopoietic stem cells from an unrelated donor. Japan Marrow Donor Program. N Engl J Med, 339(17): 1177-85

Turner, E.V. (2004) Graft-versus-Leukemia effect of NK cells. ASHI Quarterly, Fourth Quarter, 136-9

KoBSON

Uhrberg, M., Valiante, N.M., Shum, B.P., Shilling, H.G., Lienert-Weidenbach, K., Corliss, B., i dr. (1997) Human diversity in killer cell inhibitory receptor genes. Immunity, 7, str. 753-63

CrossRefKoBSON1Scindeks

Vojvodić, S. (2002) Imunološka rekonstitucija nakon transplantacije matičnih ćelija hematopoeze - parametri monitoringa i savremene metode njene evaluacije. Medicinski pregled, vol. 55, br. 7-8, str. 293-298

CrossRefPubMedKoBSON

Williams, A.P., Bateman, A.R., Khakoo, S.I. (2005) KIR and their Role in Disease. Molecular Interventions, 5(4): 226

Young, N.T. (1999) KIR genes, killer cells, and clinical transplantation. 68(11), str. 1626-8