Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [3]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:44
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:4
članak: 1 od 1  
Sociologija
2005, vol. 47, br. 3, str. 229-255
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 02/06/2007
doi: 10.2298/SOC0503229K
Verska nastava u Srbiji
aUniverzitet u Novom Sadu, Filozofski fakultet
bUniverzitet u Beogradu, Filozofski fakultet

Sažetak

Konfesionalna verska nastava uvedena je u srbijanski javni školski sistem najpre kao fakultativni predmet, vladinom uredbom objavljenom jula 2001. godine. Takvoj odluci prethodila je nepotpuna rasprava u javnosti koja je trajala od novembra 2000. do jula 2001. U ovom radu analizirani su glavni argumenti za i protiv verske nastave (veronauke) korišćeni u toj debati. Pored toga, razmatrane su i sledeće teme: religioznost u Srbiji; modeli religijskog obrazovanja i glavni akteri koji su učestvovali u raspravama i donošenju odluka; zakonski okvir, programi, udžbenici; ciljevi verske nastave; obrazovanje nastavnika; empirijski podaci o stavovima prema veronauci u školama, itd. Nakon četiri godine, moguće je proceniti ne samo pretpostavke odluke srbijanske vlade da se uvede veronauka, već i njene posledice koje se tiču prvih iskustava u osnovnim i srednjim školama, kao i opštijeg odnosa crkva-država (religijska prava i slobode). Uvođenje verske nastave u Srbiji postalo je i svojevrstan lakmus test za docniji zakon o crkvama i verskim zajednicama, kao i novu društvenu i političku ulogu verskih organizacija u Srbiji danas.

Ključne reči

Reference

*** Convention of the rights of the child. Geneva: Office of the UN High Commissioner for Human Rights
*** (2001) Službeni glasnik Republike Srbije - Prosvetni glasnik, Beograd, 20. oktobar
*** (2004) Službeni glasnik Republike Srbije - Prosvetni glasnik, br. 23
*** (2001) Uredba o organizovanju i ostvarivanju verske nastave i nastave alternativnog predmeta u osnovnoj i srednjoj školi. Službeni glasnik Republike Srbije, Juli 27
*** (2002) Zakon o izmenama i dopunama zakona o osnovnoj školi. Službeni glasnik Republike Srbije, April 26
*** (2002) Zakon o izmenama i dopunama zakona o srednjoj školi. Službeni glasnik Republike Srbije, May 9
Aleksov, B. (2004) Veronauka u Srbiji. Niš: JUNIR
Baćević, J. (2004) Veronauka i(li) evronauka - kritika elemenata reforme obrazovanja 2000-2003. Beograd: Filozofski fakultet
Bigović, R. (2000) Crkva i društvo. Beograd: Hilandarski fond pri Bogoslovskom fakultetu SPC
Blagojević, M.L. (1995) Približavanje pravoslavlju. Niš: Gradina
Blagojević, M.V., Đorđević, D.B. (1999) Religioznost stanovništva Jugoslavije - delimičan pregled iskustvenih istraživanja. Teme, vol. 23, br. 1-2, str. 81-94
Blagojević, M.V. (2002) Verska nastava u državnim školama kao indikator de(kontra)ateizacije društva. u: Kuburić Zorica [ur.] Religija veronauka, tolerancija, Novi Sad: CEIR, 45-50
Blagojević, M.V. (2003) Religijska situacija u SR Jugoslaviji: Revitalizacija religijskog ponašanja i verovanja. Teme, vol. 27, br. 4, str. 525-552
Božičković, V., Petrović, A., Kadijević, Đ. (2001) Veronauka i škola. u: VII naučni skup Empirijska istraživanja u psihologiji, Beograd: Filozofski fakultet
Brkić, A. (2000) Veroučitelji spremni da drže dnevnik. Politika, str. 8, 3. Decembar
Ćimić, E. (1984) Drama ateizacije. Beograd: Mladost
Ćimić, E. (1992) Religija i škola: Vjeronauka - pro et contra. Nastava i vaspitanje, vol. 41, br. 4-5, str. 345-354
Dačić, S. (2002) Verska nastava u školi: Između znanja i verovanja. u: Kuburić Zorica [ur.] Religija, veronauka, tolerancija, Novi Sad: CEIR, 51-71
Dešić, Z., i dr. (2005) Pedagoško-psihološka i metodička priprema nastavnika verske nastave za rad u osnovnoj i srednjoj školi - priručnik za voditelje seminara. Beograd: Ministarstvo vera Republike Srbije - Komisija vlade Republike Srbije za versku nastavu
Đorđević, D.B. (1984) Beg od crkve. Knjaževac: Nota
Đorđević, D.B., ur. (1994) Povratak svetog? - zbornik tekstova. Niš: Gradina
Đorđević, D.B., Todorović, D.M. (2000) Mladi, religija, veronauka. Beograd: Agena
Evans, M. (1997) Religious liberty and international law in Europe. Cambridge: Cambridge University Press
Gredelj, S.S. (2002) Slova i brojke oko veronauke. Filozofija i društvo, br. 19-20, str. 279-304
Hamidulah, M. (2002) Uvod u islam. Sarajevo
Jerotić, V. (2002) Uloga hrišćana i pravoslavnog hrišćanstva u uslovima savremene krize. u: Religija veronauka, tolerancija, Novi Sad: CEIR, str. 13-17
Joksimović, S.D., ur. (2003) Verska nastava i građansko vaspitanje u školama u Srbiji. Beograd: Institut za pedagoška istraživanja
Kodelja, Z. (2002) Laička škola pro et contra. Beograd: Biblioteka XX vek
Kopilović, A. (2001) Pustite k meni malene. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Kuburić, Z. (1997) Vjeronauka je neophodna. Vaspitanje i obrazovanje, Podgorica, 4: 75
Kuburić, Z. (2005) Religious and national identity in process of globalization of Serbia. u: Gavrilović Danijela [ur.] Religion and Globalization, Niš: JUNIR
Kuburić, Z. (2005) Verska tolerancija i socijalna distanca u Vojvodini. u: Tripković Milan [ur.] Religija u multikulturnom društvu, Novi Sad: Filozofski fakultet
Kuburić, Z., Dačić, S. (2004) Metodika verske nastave. Novi Sad: CEIR
Kuburić, Z.S., Stojković, N. (2004) Religijski self u transformaciji - društvene promene i religioznost građana Vojvodine. Sociološki pregled, vol. 38, br. 1-2, str. 321-342
Kuburić, Z.S. (1999) Hrišćanstvo i psihičko zdravlje vernika. u: Kuburić Zorica, Vukomanović Milan [ur.] Hrišćanstvo, društvo, politika, Niš: Jugoslovensko udruženje za naučno istraživanje religije
Kuburić, Z.S. (2001) Veronauka između duhovnosti i ideologije. u: Sekulić Nada [ur.] Žene, religija, obrazovanje između duhovnosti i politike, Beograd: Umetničko-istraživačka stanica NANDI
Kuburić, Z.S. (2002) Veronauka kao deo reforme obrazovanja. u: Religija, veronauka, tolerancija, Novi Sad: Centar za empirijska istraživanja religije, str. 117-127
Kuburić, Z.S. (2003) Život u verski homogenoj ili heterogenoj sredini. u: Šafer J., i dr. [ur.] Uvažavanje različitosti i obrazovanje, Beograd: Institut za pedagoška istraživanja, str. 196-203
Kuburić, Z.S. (2003) Realizacija verske nastave u osnovnoj i srednjoj školi. u: Joksimović Snežana [ur.] Verska nastava i građansko vaspitanje u školama u Srbiji, Beograd: Institut za pedagoška istraživanja
Kuburić, Z.S. (1997) Stavovi studenata prema uvođenju veronauke. Godišnjak Filozofskog fakulteta, Novi Sad, br. 25, str. 407-425
Kuburić, Z.S. (1997) Stavovi studenata prema religiji, ateizmu i sektama. Sociologija, vol. 39, br. 3, str. 453-479
Kuburić, Z.S. (1999) Vera i sloboda - verske zajednice u Jugoslaviji. Niš: Jugoslovensko udruženje za naučno istraživanje religije
Kuburić, Z.S. (1995) Slika o sebi adolescenata u protestantskoj porodici. Beograd: Filozofski fakultet, doktorska disertacija
Kuburić, Z.S. (1996) Religija, porodica i mladi. Beograd: Teološki institut za obrazovanje, informacije i statistiku
Laušević, S. (1997) Javno mnenje i religija. Vaspitanje i obrazovanje, Podgorica, 4, str. 23-26
Maksimović, I., ur. (1998) Religijsko obrazovanje i nastava religije u državnim školama u Evropi. Beograd: Ministarstvo prosvete Republike Srbije
Midić, I. (2001) Crkveni slovar - Pravoslavni katihizis za prvi razred osnovne škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Midić, I. (2002) Pravoslavni katihizis za prvi i drugi razred srednje škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Midić, I. (2003) Crkveni slovar - Pravoslavni katihizis za prvi razred osnovne škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Midić, I. (2003) Pravoslavni katihizis - priručnik za nastavnike osnovnih i srednjih škola. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Midić, I. (2003) Pravoslavni katihizis za drugi razred osnovne škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Midić, I. (2003) Pravoslavni katihizis za treći razred osnovne škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Midić, I. (2005) Pravoslavni katihizis za četvrti razred osnovne škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Milićević, D. (2005) Multikonfesionalna Vojvodina i verska nastava u školama. Religija i tolerancija, =3, str. 154-158
Nimlađi, R. (2002) Veronauka u školi - da, ali kako?. u: Kuburić Zorica [ur.] Religija, veronauka, tolerancija, Novi Sad: CEIR, 113-116
Ništović, H., Dževdeta, A., Edina, V. (2001) Ilmudin - islamska vjeronauka za prvi razred osnovne škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Novaković, D. (2004) Školstvo islamske zajednice - školski sistem islamske zajednice na jugoslovenskim prostorima od 1879-1991 godine. Niš: JUNIR
Penzes, J., Kopilović, A. (2005) Upoznaj samoga sebe, katolički vjeronauk za prvi razred srednje škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Popović, L., Vitorović-Umićević, Z. (2003) Referat za javnu raspravu u predmetima IU-177/01, IU-213/02 i IU-214/02. Beograd: Ustavni sud Republike Srbije
Radisavljević-Ćiparizović, D. (2002) Religija i svakodnevni život - vezanost ljudi za religiju i crkvu u Srbiji krajem devedesetih. u: Bolčić S., Milić A. [ur.] Srbija krajem milenijuma: Razaranje društva, promene i svakodnevni život, Beograd: Filozofski fakultet - Institut za sociološka istraživanja
Vasiljević Momir, Protojerej, Milošević, Z., ur. (2001) Pravoslavna veronauka u Republici Srpskoj. Sarajevo: Dabar
Vratuša-Žunjić, V.A. (1996) Stanje religioznosti u bivšoj Jugoslaviji neposredno pred rat 1991. Sociološki pregled, vol. 30, br. 4, str. 495-511
Vučković-Šahović, N. (2000) Prava deteta i međunarodno pravo. Beograd: Jugoslovenski centar za prava deteta
Vukomanović, M. (2001) Sveto i mnoštvo - izazovi religijskog pluralizma. Beograd: Čigoja štampa
Vukomanović, M. (2001) Odlaganje umesto ćorsokaka. Danas, str. 11, Februar 19
Vukomanović, M. (2002) Religious education in Serbia. u: Koulouri Christina [ur.] Clio in the Balkans: The Politics of History Education, Thessaloniki: Center for Democracy and Reconciliation in SEE
Vukomanović, M., Krajčinović, N., ur. (2000) Crkva, država i civilno društvo. Beograd: Centar za demokratiju