Uvod: Detaljnijim upoznavanjem sa specijalističkom endodontskom literaturom i bavljenjem komplikovanijim endodontskim zahvatima, uočava se da anatomija palatinalnog kanala prvih maksilarnih molara ima značajna odstupanja od opšteprihvaćene jednostavnosti. Cilj rada je bio da se ispitaju broj, smer i oblik povijenosti palatinalnog kanala prvih maksilarnih molara, što je sve od velikog značaja za tok i krajnji uspeh endodontske terapije. Materijal i metod: Materijal se sastojao od sto levih i sto desnih humanih ekstrahovanih prvih maksilarnih molara. Preparisan je ekstendivan pristupni kavitet, a ulazi u kanale su pronađeni pomoću endodontske sonde. U palatinalni kanal je uvođena Kflex turpija n0 15 ili 20 do pojave na vrhu korena. Fiksiran zub je radiografisan iz kliničke i aproksimalne projekcije pod jednakim uslovima snimanja i razvijanja. Na 3,5 puta povećanim snimcima određivan je karakter kanala, smer i oblik povijenosti i potvrđivanje broja korenskih kanala. Rezultati: U svakom od 200 ispitivanih prvih maksilarnih molara bio je registrovan samo po jedan kanal. Iz kliničke projekcije bilo je povijeno 60%, a iz aproksimalne projekcije 93,5% (p<0.05). U kliničkoj projekciji od 120 zakrivljenih kanala 66,7% ih je bilo usmereno distalno, a 33,3% mezijalno. Iz aproksimalne projekcije od 187 povijenih kanala 68,4% je bilo usmereno bukalno, a 31,6% palatinalno. Iz kliničke projekcije 49,2% uzoraka je bilo sa krivinom C-oblika, a 32,5 % sa krivinom J-oblika. Sa krivinom S-oblika bilo je 18,3% kanala, što je statistički značajno najmanje. Zaključak: Prikazani rezultati pokazuju da se u praktičnom radu sa značajnom pouzdanošću mogu predvideti karakter, smer i oblik povijenosti palatinalnih kanala prvih maksilarnih molara u vestibulo-oralnoj dimenziji, nevidljivoj na kliničkoj radiografiji i time obezbedi uspešnija endodontska terapija.

maksilarni molar; palatinalni kanal; morfologija kanala; preparacija kanala