Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2013, vol. 65, br. 3, str. 189-251
Bitke na Neretvi i Sutjesci 1943. godine - kontroverze i otvorena pitanja
Univerzitet odbrane, Vojna akademija, Beograd
Ključne reči: oslobodilački pokret; partizani; četnici; planovi; ofanzive; operacije; pregovori
Sažetak
Iako je prošlo sedamdeset godina od dve najveće bitke koje su vođene na jugoslovenskom ratištu u Drugom svetskom ratu, puna istina o njima ni do danas nije predstavljena u našoj istoriografiji. Bez obzira na to što su ideološke, crno-bele predstave o 'Narodnooslobodilačkom ratu' 1941-1945, koje su decenijama posle rata preovladavale u domaćoj istorijskoj literaturi, sa otvaranjem arhiva i 'poplavom' ostalih izvora tokom 80-ih i 90-ih godina prošlog veka zamenjene donekle 'objektivnijim' tonovima, naravno, u meri u kojoj su očuvanost, dostupnost i verodostojnost istorijskih izvora to omogućavali, u istoriografiji su i dalje ostale prisutne određene kontroverze, otvorena pitanja, faktografske praznine (beline), pa i nepotpuna i jednostrana tumačenja, među njima i ona 'opterećena' još uvek ideološkim nanosima i slavodobitnim pristupima koji podsećaju na prve posleratne decenije. Ovaj rad temelji se, pre svega, na izvorima (dokumentima) domaće i strane provenijencije (među njima i onim koji do sada nisu prošli naučnu verifikaciju), zahvaljujući kojima se pokušava uneti donekle novo svetlo i nova dimenzija u tumačenju ovih bitaka. U radu se koristi i veliki broj nemačkih dokumenata, jer namera je da se ove bitke osvetle i iz ugla nemačkog komandovanja, budući da je ova dimenzija do sada bila nedovoljno zastupljena u domaćoj istoriografiji. Naime, decenijama se u našoj literaturi pisalo gotovo isključivo o pobedama oslobodilačkog pokreta pod vođstvom komunista, a da se, pri tom, zarad objektivnosti i potpunije istorijske istine, nije vodilo računa kako je na te događaje gledala ili kako se u određenim situacijama ponašala i druga, 'protivnička' strana. Rad je posvećen sedamdesetogodišnjici bitaka na Neretvi i Sutjesci. Nadamo se da smo bar donekle doprineli njihovom potpunijem, autentičnijem i verodostojnijem tumačenju. Na mlađim istoričarima je da nastave i dalje da tragaju za istorijskom istinom, ne samo kada su ove bitke u pitanju, jer to je najmanje što istorijska nauka može i mora da ponudi.
Reference
*** Zbornik dokumenata i podataka o Narodno-oslobodilačkom ratu naroda i narodnosti Jugoslavije. tom I, II, IV, V, XII, XII XIII, XIV
*** (1985-1996) Izvori za istoriju SKJ - Dokumenti centralnih organa KPJ-NOR i revolucija, 1941-1945. Beograd, knj. 8
Anić, N., Joksimović, S., Gutić, M. (1982) Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije - pregled razvoja oružanih snaga 1941-1945. Beograd: Vojnoistorijski institut
Avakumović, I. (1969) Mihailović prema nemačkim dokumentima. London
Barker, E. (1978) Britanska politika prema jugoistočnoj Evropi u drugom svjetskom ratu. Zagreb: Globus
Biber, D., ur. (1981) Tito-Čerčil - strogo tajno. u: Zbirka britanskih dokumenata iz perioda 1943-1945, Zagreb-Beograd
Borozan, Đ. (1995) Velika Albanija - porijeklo, ideje i praksa. Beograd
Broz Josip, Tito (1979) Sabrana djela. Beograd: Komunist, knj. 7
Colić, M. (1988) Pregled operacija na jugoslovenskom ratištu - 1941-1945. Beograd: Vojnoistorijski institut
Čerčil, V. (1964) Drugi svetski rat. Beograd: Prosveta, III, V
Dedijer, V. (1955) Josip Broz Tito, prilozi za biografiju. Beograd
Dedijer, V. (1981) Novi prilozi za biografiju Josipa Broza Tita. Rijeka: Liburnija, knj. I-III
Džasper, R. (1998) Tito - biografija. Novi Sad
Đilas, M. (1990) Revolucionarni rat. Beograd
Đilas, M. (1979) Une geurre dans la geurre Yougoslavie 1941-1945. Paris
Đilas, M. (1978) Der Krieg der Partisanen - Memoiren. Wien: F. Molden
Đilas, M. (1990) Razgovor sa Staljinom. Beograd
Đuretić, V.A. (1982) Vlada na bespuću - internacionalizacija jugoslavenskih protivrječnosti na političkoj pozornici Drugog svetskog rata. Beograd: Narodna knjiga
Đuretić, V.A. (1985) Saveznici i jugoslovenska ratna drama. Beograd: Narodna knjiga, knj. 1-2, između nacionalnih i ideoloških izazova
Fitzroy, M. (1980) Eastern Approaches. London: Time Life Books
Gligorijević, B. (1992) Kominterna jugoslovensko i srpsko pitanje. Beograd: Institut za savremenu istoriju / ISI
Grupa autora (1965) Oslobodilački rat naroda Jugoslavije. Beograd, knj. I-II
Jovanović, A. (1946) Pregled narodnooslobodilačke borbe. Beograd: Kolarčev narodni univerzitet
Jurišić, E. (2000) Sudski proces Tito - Mihailović. Beograd: S. Mašić
Kazimirović, V. (1995) Srbija i Jugoslavija - 1914-1945. Kragujevac: Prizma, tom I-IV
Kazimirović, V. (1987) NDH u svetlu nemačkih dokumenata i dnevnika Gleza fon Horstenau / Independent State of Croatia in the light of German documents and the diary of Glaise von Horstenau. Beograd: Nova knjiga-Narodna knjiga
Kesar, J., Lukić, D., ur. (1990) Ne osećam se krivim - Draža Mihailović pred sudom. Beograd: Akvarijus, stenogramske beleške sa suđenja vođi Četničkog pokreta
Knežević, R.L. (1956) Knjiga o Draži - 1941-1943. Vinѕor: Srpska narodna odbrana
Krizman, B., ur. (1981) Jugoslovenske vlade u izbjeglištvu 1941-1943. Zagreb-Beograd
Kulić, T. (1988) Tito, Sociološko-istorijska studija. Beograd
Leković, M. (1985) Martovski pregovori 1943. Beograd: Narodna knjiga
Leković, M. (1989) Delovanje rukovodstva narodno-oslobodilačkog pokreta. Beograd
Lukač, D. (1987) Treći rajh i zemlje jugoistočne Evrope. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar, knj. 3
Marjanović, J. (1979) Draža Mihajlović između Britanaca i Nemaca. Zagreb: Globus
Marjanović, J. (1976) Tajna i javna saradnja četnika i okupatora - 1941-1944. Beograd: Arhivski pregled
Martin, D. (1993) Rodoljub ili izdajnik slučaj djenerala Mihailovića. Beograd
Martin, D. (1991) Mreža dezinformacija - Čerčilova jugoslovenska greška. Beograd: Prosveta
Matović, I. (2001) Vojskovodja s oreolom mučenika - povest o generalu Arsu R. Jovanoviću načelniku vrhovnog štaba NOVJ i njegovoj tragičnoj sudbini. Beograd: Vojska
Mihailović, D.M. (1998) Rat i mir đenerala. u: Vesović Milan, Nikolić Kosta, Dimitrijević Bojan [ur.] Izabrani ratni spisi I-II, Beograd, knj. 2, str. 178-179
Milošević, S.D. (1981) Izbeglice i preseljenici na teritoriji okupirane Jugoslavije 1941-1945. Beograd
Milošević, S.D. (1991) Nemačko-italijanski odnosi na teritoriji okupirane Jugoslavije - 1941-1943. Beograd: Institut za savremenu istoriju / ISI
Milovanović, N. (1977) Generali izdaje. Beograd: Sloboda
Milovanović, N. (1985) Draža Mihailović. Zagreb: Centar za informacije i publicitet
Nenadović, A. (1989) Razgovori s Kočom. Zagreb: Globus
Nikolić, K.S. (1999) Istorija ravnogorskog pokreta. Beograd, knj. 1-3
Pavlović, V.G. (1998) Od monarhije do republike - SAD i Jugoslavija 1943-1946. Beograd
Petranović, B. (1988/1989) Dokumenti o spoljnoj politici SFRJ 1941-1945. Beograd, knj. 1 i 2
Petranović, B. (1983) Revolucija i kontrarevolucija u Jugoslaviji - 1941-1945. Beograd: Rad, knj. II
Petranović, B., Dautović, S. (1988) Jugoslovenska revolucija i SSSR - 1941-1945. Beograd: Narodna knjiga
Petranović, B. (1992) Srbija u Drugom svetskom ratu 1939-1945. Beograd
Petranović, B. (2000) Strategija Draže Mihailovića 1941-1945. Beograd: Centar za savremenu istoriju jugoistočne Evrope
Petranović, B. (1981) Jugoslovenske vlade u izbeglištvu 1943-1945. Beograd: Arhiv Jugoslavije, knj. 2
Petranović, B.S. (1988) Istorija Jugoslavije - 1918-1988. Beograd: Nolit, 1-3
Petranović, B.S. (1996) Odnosi Jugoslavije i Rusije (SSSR) 1941-1945 - dokumenti i materijali. Beograd: Savezno ministarstvo za inostrane poslove
Popović, N.B. (1988) Jugoslovensko-sovjetski odnosi u drugom svetskom ratu 1941-1945. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Ristović, M. (1991) Nemački 'novi poredak' i jugoistočna Evropa 1940/41-1944/45 - planovi o budućnosti i praksa. Beograd
Roberts, W.R. (1973) Tito, Mihailovic and the allies 1941-1945. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press
Slijepčević, Đ. (1978) Jugoslavija uoči i za vreme Drugog svetskog rata. Minhen: Iskra
Tomašević, J. (1979) Četnici u Drugom svjetskom ratu 1941-1945. Zagreb
Velebit, V. (1983) Sećanja. Zagreb: Globus
Višnjić, P. (1984) Bitka za Srbiju. Beograd: Beogradska knjiga
Vlahović, S.R. (1985) Zbornik dokumenata iz britanske arhive - anglo-jugoslovenski odnosi 1941-1948. Birmingham
Vučković, Z. (1990) Sećanja iz rata. Beograd: Čiča
Williams, H. (1996) The special operations executive and Yugoslavia 1941-1945. Southampton, UK: University of Southampton, History, str. 286
Živanović, S.M. (1962) Đeneral Mihailović i njegovo doba. u: Treći srpski ustanak, I, Čikago
Živković, N., Nikolić, K. (2003) Srbi u ratnom dnevniku Vermahta. Beograd: Službeni list SCG
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
objavljen u SCIndeksu: 02.12.2013.