Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [3]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 1 od 1  
Vojnosanitetski pregled
2009, vol. 66, br. 7, str. 551-555
jezik rada: srpski
vrsta rada: originalan članak
doi:10.2298/VSP0907551P


Evaluacija oksidativnog statusa kod vrhunskih sportista-karatista u procesu treninga
aSlužba za hemodijalizu, Dom zdravlja, Obrenovac
bKatedra za fiziologiju, Medicinski fakultet, Kragujevac
cUniverzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Institut za higijenu i medicinsku ekologiju
dUniverzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Institut za fiziologiju
eInstitut za urologiju i nefrologiju, Klinički centar Srbije, Beograd

e-adresa: snezape@sezampro.yu

Sažetak

Uvod/Cilj. Oksidativni stres je stanje poremećene ravnoteže između reaktivnih vrsta kiseonika (ROS) i reaktivnih vrsta azota (RNS) sa jedne strane i antioksidativne zaštite sa druge. Pri tom, dolazi do ireverzibilnih promena u funkciji ćelije koje dovode do patoloških promena u tkivu, razvoja velikog broja bolesti i ubrzanog procesa starenja. Povećana potrošnja kiseonika u toku treninga može biti uzrok oksidativnog stresa. Cilj ove studije bio je da se praćenjem parametara oksidacionog stresa i komponenti antioksidacione zaštite u toku trenažnog procesa, utvrdi oksidativni status vrhunskih sportista - karatista u stanju mirovanja i nakon opterećenja. Metode. Studijom prevalencije obuhvaćena je grupa ispitanika od 30 vrhunskih sportista - karatista u toku trenažnog procesa. Svi ispitanici bili su muškog pola, životnog doba od 16 do 30 godina. Ispitivanje je sprovedeno u stanju mirovanja i nakon opterećenja. Određivan je oksidativni status preko nivoa superoksid-anjon radikala (O2-), vodonik- peroksida (H2O2), kao prooksidanata, i enzima antioksidacionog zaštitnog sistema - superoksid-dismutaze (SOD) i katalaze (CAT) u eritrocitima. Rezultati. Ispitivana grupa mladih vrhunskih sportista bila je homogena, sa normalnom telesnom masom i normalnim indeksom telesne mase. Utvrđeno je statistički značajno sniženje nivoa O2- i statistički značajan porast nivoa H2O2 posle opterećenja. Razlika u aktivnosti SOD nije se značajno menjala, dok se aktivnost CAT posle napora značajno povećala. Zaključak. Dugotrajno, programirano fizičko vežbanje ne potencira nastanak oksidativnog stresa, dok ekscesna maksimalna fizička opterećenja mogu uzrokovati njegov nastanak.

Ključne reči

Reference

Auclair, C., Voisin, E. (1985) Nitroblue tetrazolium reduction. u: Greenwald R.A. [ur.] Handbook of methods for oxygen radical research, Boca Raton, FL, itd: CRC Press, str. 123-132
Baker, J.S., Davies, B. (2006) Variation in resistive force selection during brief high intensity cycle ergometry: Implications for power assessment and production in elite karate practitioners. Journal of Sport Science and Medicine, CSSI, 42-6
Beutler, E. (1982) Catalase. u: Beutler E. [ur.] Red cell metabolism: A manual of biochemical methods, New York, itd: Grune and Stratton, str. 105-106
Cotgreave, I.A., Moldeus, P., Orrenius, S. (1988) Host biochemical defense mechanisms against prooxidants. Annu Rev Pharmacol Toxicol, 28: 189-212
Darley-Usmar, V., Halliwell, B. (1996) Blood radicals: Reactive nitrogen species, reactive oxygen species, transition metal ions, and the vascular system. Pharm Res, 13(5): 649-62
Davies, K.J. (1995) Oxidative stress: the paradox of aerobic life. Biochem Soc Symp, 61: 1-31
Emerit, I. (1994) Reactive oxygen species, chromosome mutation, and cancer: Possible role of clastogenic factors in carcinogenesis. Free Radic Biol Med, 16(1): 99-109
Finaud, J., Lac, G., Filaire, E. (2006) Oxidative stress: Relationship with exercise and training. Sports Medicine, 36(4): 327
Fridovich, I. (1983) Superoxide radical: An endogenous toxicant. Annu Rev Pharmacol Toxicol, 23: 239-57
Halliwell, B. (1990) How to characterize a biological antioxidant. Free Radic Res Commun, 9(1): 1-32
Halliwell, B., Gutteridge, J.M.C. (1999) Free radicals in biology and medicine. Oxford, itd: Oxford University Press / OUP
Halliwell, B., Whiteman, M. (2004) Measuring reactive species and oxidative damage in vivo and in cell culture: How should you do it and what do the results mean?. Br J Pharmacol, 142(2): 231-55
Iorio, E.L. (2004) d-ROMs test in sport. Cosmetic News, 157: 272-75
Iorio, E.L. (2005) Oxidative stress, sport trauma and rehabilitation: New proposals for an integrated approach. u: International congress on sports rehabilitation and traumatology (XIV), Bologna, Italy, Proceedings, str. 127
Ji, L.L. (1995) Oxidative stress during exercise: Implication of antioxidant nutrients. Free Radic Biol Med, 18(6): 1079-86
Kingsley, M.I., Wadsworth, D., Kilduff, L.P., Mceneny, J., Benton, D. (2005) Effects of phosphatidylserine on oxidative stress following intermittent running. Med Sci Sports Exerc, 37(8): 1300-6
Lekhi, C., Gupta, P.H., Singh, B. (2007) Influence of exercise on oxidant stress products in elite Indian cyclists. British Journal of Sports Medicine, 41(10): 691
Misra, H.P., Fridovich, I. (1972) The role of superoxide anion in the autoxidation of epinephrine and a simple assay for superoxide dismutase. J Biol Chem, 247(10): 3170-5
Mujović, V.M., ur. (1998) Autacoid system. Belgrade: Nauka
Pick, E., Keisari, Y. (1980) A simple colorimetric method for the measurement of hydrogen peroxide produced by cells in culture. J Immunol Methods, 38(1-2): 161-70
Schippinger, G., Wonisch, W., Abuja, P.M., Fankhauser, F., Winklhofer, B.M., Halwachs, G. (2002) Lipid peroxidation and antioxidant status in professional American football players during competition. Eur J Clin Invest, 32(9): 686-92
Sies, H. (1995) Oxidative stress: Introductory remarks. u: Marr J., Muller M. [ur.] Oxidative stress, New York: Academic Press
Spasić, M.B., Saičić, Z.S., Buzadžić, B., Korać, B., Blagojević, D., Petrović, V.M. (1993) Effect of long-term exposure to cold on the antioxidant defense system in the rat. Free Radic Biol Med, 15(3): 291-9