Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:14
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:11
članak: 1 od 1  
Psihijatrija danas
2011, vol. 43, br. 1, str. 83-94
jezik rada: srpski
vrsta rada: članak

Odnos somatizacijskog poremećaja, nivoa organizacije ličnosti, obrasca afektivne privrženosti i mentalizacije
Borovnica Vladimir, Šikanić Nataša
Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, KBC 'Dr Dragiša Mišović'

e-adresa: borovnicavladimir@yahoo.com

Sažetak

U ovom radu ćemo predložiti jedan model somatizacije koji predstavlja pokušaj integracije koncepta mentalizacije (kako ga definiše Peter Fonagy), teorije afektivne privrženosti i interpersonalnog modela somatizacije. Po interpersonalnom modelu somatizovanje se može razumeti kao forma interpersonalnog ponašanja, koju pokreće anksioznost i maladaptivni obrazac afektivne privrženosti, a koja konačno dovodi do odbacivanja okruženja, a što povratno samo pojačava doživljaj odbačenosti i somatske žalbe. Istraživanja pokazuju da je patologija u domenu ličnosti kod somatizacionog poremećaja izražena, ali da nije specifikovana i jednoznačna. Kao o zajedničkom imenitelju često se govori o aleksitimiji (koja se barem delom može shvatiti kao suprotnost mentalizaciji). Pored toga, studije potvrđuju da je među pacijentima sa somatizacionim poremećajem u značajnoj meri više onih koji pokazuju nesiguran obrazac afektivne privrženosti nego u kontrolnoj grupi. Sa druge strane mentalizacija kao funkcija je u neraskidivoj vezi sa afektivnom privrženošću. Dete razvija kapacitet za mentalizaciju u kontekstu sigurne afektivne privrženosti, dok aktivacija sistema afektivne privrženosti ('pretnja') inhibira sposobnost za mentalizaciju. Konačno, kapacitet za mentalizaciju (i simbolički reprezentativni sistem) ključno doprinosi samoj regulaciji afektiviteta. U radu ćemo predložiti model koji povezuje gore navedene koncepte, čime se može objasniti razvoj, ali i cirkularan obrazac putem kojeg se održava somatizaciono reagovanje - kako u porodičnom, tako i u kliničkom kontekstu.

Ključne reči

somatizacijski poremećaj; mentalizacija; afektivna privrženost; interpersonalni obrasci

Reference

[ EČ ][ GS ]

Bateman, A., Fonagy, P. (2008) Eight-year follow-up of patients treated for borderline personality disorder: Mentalization-based treatment versus treatment as usual. Am J Psychiatry, 165, str. 631-8

[ 4 ][ GS ]

Bateman, A., Fonagy, P. (2004) Psychotherapy for borderline personality disorder: Mentalization based treatment. Oxford: Oxford University Press

[ GS ]

Bornstein, F.R., Gold, H.S. (2008) Comorbidity of personality disorders and somatization disorder: A meta-analytic review. J Psychopathol Behav Assess, 30(2), str. 154-161

[ EČ ][ GS ]

Carpendale, J.I., Lewis, C. (2004) Constructing an understanding of mind: The development of childrens social understanding within social interaction. Behav Brain Sci, 27(1), str. 79-96

[ EČ ][ 1 ][ GS ]

Fonagy, P., Target, M. (1997) Attachment and reflective function: Their role in self-organization. Dev Psychopathol, 9, str. 679-700

[ EČ ][ GS ]

Fonagy, P., Target, M. (1996) Playing with reality: I Theory of mind and the normal development of psychic reality. Int J Psychoanal, 77, str. 217-33

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Kirmayer, L.J., Robbins, J.M. (1991) Three Forms of Somatization in Primary Care. Journal of Nervous and Mental Disease, 179(11): 647-655

[ VBS ][ 1 ][ GS ]

Mcdougall, J. (1989) Theaters of the body a psychoanalytic approach to psychosomatic illness. New York: Norton

[ EČ ][ GS ]

Meins, E., Fernyhough, C., Fradley, E., Tuckey, M. (2001) Rethinking maternal sensitivity: Mothers comments on infants mental processes predict security of attachment at 12 months. J Child Psychol Psychiatry, 42, str. 637-648

[ PM ] [ EČ ][ GS ]

Nemiah, J.C., Sifneos, P.E. (1970) Psychosomatic illness: A problem in communication. Psychother Psychosom, 18(1): 154-60

[ EČ ][ GS ]

Neumann, E., Nowacki, K., Roland, I.C., Kruse, J. (2010) Attachment and somatoform disorders: Low coherence and unresolved states of mind related to chronic pain. Psychother Psychosom Med Psychol

[ 2 ][ GS ]

PDM Task Force (2006) Psychodynamic diagnostic manual. Silver Spring: Alliance of Psychoanalytic Organizations

[ EČ ][ GS ]

Rief, W., Hessel, A., Braehler, E. (2001) Somatization symptoms and hypochondriacal features in the general population. Psychosom Med, 63(4), str. 595-602

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Rost, K.M., Akins, R.N., Brown, F.W., Smith, R.G. (1992) The comorbidity of DSM-III-R personality disorders in somatization disorder. General Hospital Psychiatry, 14(5): 322-326

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Saarijarvi, S., Salminen, J.K., Toikka, T. (2006) Temporal stability of alexithymia over a five-year period in outpatients with major depression. Psychotherapy and Psychosomatics, 75(2): 107-112

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Schore, A.N. (2001) Effects of a secure attachment relationship on right brain development, affect regulation, and infant mental health. Infant Mental Health Journal, 22(1-2): 7-66

[ GS ]

Söndergaard, H.P., Theorell, T. (2004) Alexithymia, emotions and PTSD: Findings from a longitudinal study of refugees. Nord J Psychiatry, 58(3), str. 185-91

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Speranza, M., Corcos, M., Stéphan, P., Loas, G., Pérez-Diaz, F., Lang, F., i dr. (2004) Alexithymia, depressive experiences, and dependency in addictive disorders. Substance Use & Misuse, 39(4): 551-579

[ EČ ][ GS ]

Stern, J., Murphy, M., Bass, C. (1993) Personality disorders in patients with somatization disorder: A controlled study. Br J Psychiatry, 163, str. 785-9

[ PM ] [ EČ ][ 1 ][ GS ]

Stuart, S., Noyes, R. (1999) Attachment and interpersonal communication in somatization. Psychosomatics, 40(1): 34-43

[ EČ ][ 1 ][ GS ]

Target, M., Fonagy, P. (1996) Playing with reality II: The development of psychic reality from a theoretical perspective. Int J Psychoanal, 77, str. 459-79

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Waller, E., Scheidt, C.E. (2006) Somatoform disorders as disorders of affect regulation: A development perspective. International Review of Psychiatry, 18(1): 13-24

[ CR ] [ EČ ][ GS ]

Waller, E., Scheidt, C.E., Hartmann, A. (2004) Attachment Representation and Illness Behavior in Somatoform Disorders. Journal of Nervous and Mental Disease, 192(3): 200-209