U viševekovnom razvoju Gabrovnice, koga karakterišu mnogobrojne geografsko-istorijske, prostorno-demografske i socio-ekonomske promene, mogu se izdvojiti četiri glavne faze: inicijalna (od najranije - praistorijske naseljenosti do početka turske okupacije), rana (period turske vladavine) središna (od oslobođenja od Turaka do Drugog svetskog rata) i savremena faza (od završetka Drugog svetskog rata do danas). Geografsko-istorijski i antropogeografski faktori pogodovali su evoluciji naselja u antičkom i srednjovekovnom periodu, kada se Gabrovnica prvi put navodi u pisanim dokumentima. Po oslobođenju od Turaka naselje beleži ubrzan sveukupni razvoj da bi u savremenoj evolutivnoj fazi, a pogotovo od 60-ih godina, posle stagnacije u razvoju, imalo negativne razvojne tendencije. Ovim radom, na primeru Gabrovnice, prikazan je postanak i evolucija jednog od naselja koje početkom XXI veka demografski odumire (2006. - 5 stanovnika), što predstavlja aktuelni naseobinski i prostorno-demografski problem razvoja Srbije (2002. 104 naselja sa manje od 20 stanovnika), a njegovo raseljavanje je u bližoj budućnosti sasvim izvesno.

selo; stanovništvo; iseljavanje; demografsko odumiranje naselja; ruralni problemi