Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:16
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:7
članak: 1 od 1  
Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu
2014, vol. 27, br. 1, str. 74-83
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.5937/inovacije1401074P


Prevencija vršnjačkog nasilja u školskom sistemu
Visoka škola za vaspitače strukovnih studija, Aleksinac

e-adresa: daliborka.p76@gmail.com

Sažetak

U okviru naučne literature škola se opisuje kao institucija formalnog karaktera, jedan od najznačajnijih transmisera i činilaca društvenih uticaja na decu i kontrolisani agens socijalizacije, kao osnovni kontekst odrastanja i neposredan uvod i priprema dece za aktivno učešće u životu društvene zajednice. Shodno tome, škola veoma značajnu ulogu ima i u oblasti učenja i razvijanja prosocijalnih veština, a samim tim i u prevenciji vršnjačkog nasilja. U radu se stoga razmatra značaj i uloga školskog konteksta kao sistema koji deluje u oblasti prevencije vršnjačkog nasilja, odnosno uloga nastavnika u funkcionisanju škole kao socijalnog sistema i mogućnosti prevencije vršnjačkog nasilja ostvarivanjem pozitivne komunikacije i razvijanjem prosocijalnih oblika ponašanja kroz nastavu i vannastavne aktivnosti. Rezultati analize navedene tematike pokazuju da postoji niz nastavnih i vannastavnih aktivnosti u školi putem kojih nastavnik može da utiče na prevenciju vršnjačkog nasilja (kooperativna nastava, radionice, igre uloge, odnosno sekcije, tribine, izleti, vršnjačka edukacija i sl.). Pre svega, neophodno je da nastavnik bude pozitivan model komunikacije i ponašanja, kao i kreator takve pedagoške klime u školskom ambijentu koja kod učenika izaziva osećaj slobode, sigurnosti, poštovanja i prihvaćenosti.

Ključne reči

škola; prevencija vršnjačkog nasilja; nastavnik; nastava; vannastavne aktivnosti

Reference

*** (2009) Priručnik za primenu posebnog protokola za zaštitu dece od nasilja, zlostavljanja i zanemarivanja u obrazovno-vaspitnim ustanovama. Beograd: Ministarstvo prosvete i sporta
Andevski, M. (2009) Prevencija nasilja u školi. u: Milosavljević Lj., Jovanović N., Stjepanović-Zaharijavski D. [ur.] Protivurečnosti socijalizacije mladih i uloga obrazovanja u afirmaciji vrednosti kulture mira, Niš: Filozofski fakultet, 283-291
Anđelković, A. (2012) Modeli profesionalnog razvoja nastavnika. Godišnjak Učiteljskog fakulteta u Vranju, 125-135, 3
Bin, A.L. (2004) Učionica bez nasilništva. Beograd: Kreativni centar
Dunđerović, R., Radovanović, I., Levi, S. (2009) Upravljanje razredom. Beograd: Učiteljski fakultet
Đorđević, Ž., Vračar, M. (2006) Vršnjačka medijacija u školi - program nenasilnog rešavanja konflikata. Pedagoška stvarnost, vol. 52, br. 5-6, str. 361-374
Đurić, A. (2008) Vrednovanje rada škole- učenik kao ocenjivač. Povijest u nastavi, Vol. VI, 12 (2), 195-204
Đurić, Z. (1998) Uloga škole u borbi protiv nasilja i droge. Beograd: Ministarstvo prosvete - sektor za istraživanje i razvoj
Howard, S., Dryden, J., Johnson, B. (1999) Childhood Resilience: Review and critique of literature. Oxford Review of Education, 25(3): 307-323
Ivanović, S. (2001) Vaspitni aspekti savremene škole. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, br. 33, str. 40-58
Janković, I., Pešić, V.D. (1988) Društvene devijacije - kritika socijalne patologije. Beograd: Naučna knjiga
Jašović, Ž. (2001) Uloga škole u prevenciji nasilničkog ponašanja učenika. Beograd: Institut za kriminološka i sociološka istraživanja
Jennings, P.A., Greenberg, M.T. (2009) The Prosocial Classroom: Teacher Social and Emotional Competence in Relation to Student and Classroom Outcomes. Review of Educational Research, 79(1): 491-525
Kačapor, S., Vilotijević, N. (2005) Školska i porodična pedagogija. Priština Kosovska Mitrovica: Filozofski fakultet
Kostić, A. (2009) Ljutnja i nasilje u školi. u: Milosavljević Lj., Jovanović N., Stjepanović-Zaharijevski D. [ur.] Protivurečnosti socijalizacije mladih i uloga obrazovanja u afi rmaciji vrednosti kulture mira, Niš: Filozofski fakultet, 301-311
Kostović, S., Zuković, S., Borovica, T. (2011) Inkluzivno obrazovanje i školski kontekst. Nastava i vaspitanje, vol. 60, br. 3, str. 406-418
Krnjajić, S. (2002) Socijalni odnosi i obrazovanje. Beograd: Institut za pedagoška istraživanja
Krnjajić, S.B. (1999) Nastava kao interpersonalni odnos. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, br. 31, str. 29-48
Milošević, B. (2009) Nasilje u školi i školsko nasilje- susret socijalne patologije i crne pedagogije. u: Milosavljević Lj., Jovanović N., Stjepanović, Zaharijevski D. [ur.] Protivurečnosti socijalizacije mladih i uloga obrazovanja u afirmaciji vrednosti kulture mira, Niš: Filozofski fakultet, 123-137
Nicolaides, S., Toda, Y., Smith, P.K. (2002) Knowledge and attitudes about school bullying in trainee teachers. British Journal of Educational Psychology, 72(1): 105-118
Ninković, S. (2011) Uloga nastavnika u prevenciji nasilja u školi. Pedagoška stvarnost, vol. 57, br. 1-2, str. 83-94
Olweus, D. (1998) Nasilje među djecom u školi - što znamo i što možemo učiniti. Zagreb: Školska knjiga
Olweus, D. (1993) Bullung at school: What we know and what we can do. Oxford: Blackwel
Opić, S., Jurčević-Lozančić, A. (2008) Kompetencije učitelja za provedbu pedagoške prevencije poremećaja u ponašanju. Odgojne znanosti, (1), 181-194
Polovina, N. (2011) Porodica u sistemskom okruženju. Beograd: Institut za pedagoška istraživanja
Popović, D. (2011) Inicijativa nastavnika za osnaživanje sistema porodica škola u prevenciji vršnjačkog nasilja. u: Polovina N., Džinović V., Bodroža B. [ur.] Inicijativa, saradnja i stvaralaštvo u savremenom obrazovanju, Beograd: Institut za pedagoška istraživanja, 153
Popović, D. (2012) Sistemski pristup u saradnji porodice i vaspitno-obrazovnih ustanova. Pedagogija, vol. 67, br. 3, str. 318-327
Popović, D.R. (2010) Partnerstvo porodice i škole kao faktor prevencije vršnjačkog nasilja. Pedagoška stvarnost, vol. 56, br. 1-2, str. 35-45
Popović, D.R. (2011) Međuzavisnost delovanja porodice i škole u prevenciji nasilja među decom. Nastava i vaspitanje, vol. 60, br. 1, str. 116-129
Relja, J. (2006) Kako se učenici osjećaju u školi. Život i škola, 15-16, 87-96
Savović, B.B. (2004) Agresivno ponašanje učenika u školi. Pedagogija, vol. 59, br. 2, str. 68-86
Sela-Shayovitz, R. (2009) Dealing with school violence: The effect of school violence prevention training on teachers' perceived self-efficacy in dealing with violent events. Teaching and Teacher Education, 25(8): 1061-1066
Solomon, D., Battistich, V., Watson, M., Sharps, E., Lewis, K. (2000) A six-district study of educational change: Direct and mediated effects of the child development project. Social Psychology of Education, 3-51, 4
Ševkušić-Mandić, S.G. (2000) Socijalni odnosi u školi. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, br. 32, str. 66-85
Tomić, L.M., Nikčević, M.A. (2009) Procjena učinkovitosti UNICEF-ovog programa prevencije vršnjačkog nasilja i zlostavljanja. Ljetopis socijalnog rada, 16 (3), 635-657
Zuković, S. (2008) Funkcionalnost porodice u uslovima društvenih promena: Karakteristike, dimenzije i resursi. u: Gajić O. [ur.] Evropske dimenzije promena obrazovnog sistema u Srbiji, Zbornik br. 4, Novi Sad: Filozofski fakultet, 113-129
Zuković, S. (2012) Porodica kao sistem - funkcionalnost i resursi osnaživanja. Novi Sad: Pedagoško društvo Vojvodine