Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:3
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:1
članak: 1 od 1  
Psihološka istraživanja
2013, vol. 16, br. 2, str. 105-140
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 23/01/2014
doi: 10.5937/PsIstra1302105V
Odnos između pohađanja predškolskog obrazovanja i školskog uspeha učenika i učenica i mogućnosti unapređenja predškolskog obrazovanja u Srbiji
aEkonomski fakultet, Univerzitet u Batu, Velika Britanija
bIPSOS Strategic Marketing, Beograd

e-adresa: s.vujic@bath.ac.uk

Sažetak

Korišćenjem rezultata PISA testiranja u 2003. i 2009. godini ispitujemo efekat predškolskog obrazovanja na kasniji školski uspeh učenika i učenica, uzimajući u obzir faktore socio-ekonomskog statusa porodice i domaćinstva. Školski uspeh učenika i učenica je meren na osnovu rezultata PISA testiranja petnaestogodišnjaka i petnaestogodišnjakinja u pogledu matematičke, čitalačke i naučne pismenosti. Nalazimo da je efekat predškolskog obrazovanja i vaspitanja na školski uspeh učenika u uzorku za dečake u potpunosti apsorbovan faktorima socio-ekonomskog statusa porodice i domaćinstva. U uzorku za devojčice, pozitivan efekat pohađanja predškolskog obrazovanja i vaspitanja na školski uspeh učenica ostaje statistički značajan čak i nakon uključivanja faktora socio-ekonomskog statusa porodice i domaćinstva. Na osnovu rezultata PISA testiranja, kao i na osnovu nacionalno-reprezentativnih istraživanja koja se sprovode u Srbiji (MICS, LSMS), zaključujemo da postoje različite mogućnosti za unapređenje predškolskog obrazovanja i vaspitanja kako u pogledu obuhvata i pravednosti, tako i u pogledu kvaliteta ponuđenih usluga u obrazovnim institucijama, gledano kroz odnos između broja dece i broja vaspitača i vaspitačica, kao i kroz izdvojena sredstva za predškolsko obrazovanje i vaspitanje. Ovo je važno jer se unapređenjem ranog obrazovanja dece, unapređuje i veza između predškolskog obrazovanja i vaspitanja i kasnijeg školskog uspeha učenika i učenica.

Ključne reči

Reference

*** (2011) PISA in focus: Does participation in pre-primary education translates into better learning outcomes at school. OECD, Report
*** (2003) Statistički godišnjak Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku
*** (2010) Statistički godišnjak Srbije. Beograd: Republički zavod za statistiku
Andrek, E. (2003) Značaj predškolskog vaspitanja i obrazovanja za dalji uspeh u školovanju. Pedagoška stvarnost, vol. 49, br. 7-8, str. 622-633
Baker, M., Gruber, J., Milligan, K. (2008) Universal Child Care, Maternal Labor Supply, and Family Well‐Being. Journal of Political Economy, 116(4): 709-745
Barnett, S.W. (1995) Long-Term Effects of Early Childhood Programs on Cognitive and School Outcomes. Future of Children, 5(3): 25
Baucal, A., Pavlović-Babić, D. (2009) Kvalitet i pravednost obrazovanja u Srbiji: Obrazovne šanse siromašnih, Analiza podataka PISA 2003. i 2006. Beograd: Ministarstvo prosvete Republike Srbije
Baucal, A., Pavlović-Babić, D. (2010) Nauči me da mislim, nauči me da učim PISA [Programme for International Student Assessment] 2009 u Srbiji: Prvi rezultati. Beograd: Institut za psihologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta
Berlinski, S., Galiani, S., Gertler, P. (2009) The effect of pre-primary education on primary school performance. Journal of Public Economics, 93(1-2): 219-234
Blau, D., Currie, J. (2006) Chapter 20 Pre-School, Day Care, and After-School Care: Who's Minding the Kids?. u: Hanushek E.; Welch F. [ur.] Handbook of the Economics of Education, Amsterdam: North Holland: Elsevier, str. 1163-1278
Cascio, E. (2009) Do Investments in Universal Early Education Pay Off? Long-term Effects of Introducing Kindergartens into Public Schools. NBER Working Paper No. 14951
Chow, G.C. (1960) Tests of Equality Between Sets of Coefficients in Two Linear Regressions. Econometrica, 28(3): 591
Currie, J. (2001) Early Childhood Education Programs. Journal of Economic Perspectives, 15(2): 213-238
Dickerson, A., Mcintosh, S., Valente, C. (2013) Do the Maths: An Analysis of the Gender Gap in Mathematics in Africa. IZA Discussion Paper, (7174)
EACEA (2009) Early childhood education and care in Europe: Tackling social and cultural inequalities (ECEC in Europe). Brussels: European Commission, Education, Audiovisual and Culture Executive Agency
Felfe, C., Nollenberger, N., Rodriguez-Planas, N. (2012) Can't Buy Mommy's Love?, Universal Childcare and Children's Long-Term Cognitive Development. IZA Discussion Paper, (7053)
Felfe, C., Lalive, R. Early Child Care and Child Development: For Whom it Works and Why. CESifo Working Paper No. 4043
Fitzpatrick, M.D. (2008) Starting School at Four: The Effect of Universal Pre-Kindergarten on Children's Academic Achievement. The B. E. Journal of Economic Analysis & Policy, (Advances), 8(1): 46
Fryer, R.G., Levitt, S.D. (2010) An Empirical Analysis of the Gender Gap in Mathematics. American Economic Journal: Applied Economics, 2(2): 210-240
Ganzeboom, H.B.G., de Graaf, P.M., Treiman, D.J. (1992) A standard international socio-economic index of occupational status. Social Science Research, 21(1): 1-56
Gathmann, C., Sass, B. Taxing Childcare: Effects on Family Labor Supply and Children. IZA Discussion Paper No. 6640
Gorey, K.M. (2001) Early childhood education: A meta-analytic affirmation of the short- and long-term benefits of educational opportunity. School Psychology Quarterly, 16(1): 9-30
Gormley, W.T., Phillips, D., Gayer, T. (2008) The early years. Preschool programs can boost school readiness. Science, 320(5884): 1723-4
Guiso, L., Monte, F., Sapienza, P., Zingales, L. (2008) Diversity. Culture, gender, and math. Science, 320(5880): 1164-5
Haahr, J.H., Nielsen, T.K., Hansen, M.E., Jakobsen, S.T. (2005) Explaining student performance: Evidence from the international PISA. u: TIMSS and PIRLS surveys - Final Report
Hamre, B.K., Pianta, R.C. (2001) Early Teacher-Child Relationships and the Trajectory of Children's School Outcomes through Eighth Grade. Child Development, 72(2): 625-638
Havnes, T., Mogstad, M. (2011) No Child Left Behind: Subsidized Child Care and Children's Long-Run Outcomes. American Economic Journal: Economic Policy, 3(2): 97-129
Heckman, J.J. (2006) Skill Formation and the Economics of Investing in Disadvantaged Children. Science, 312(5782): 1900-1902
Heckman, J.J., Masterov, D.V. (2007) The Productivity Argument for Investing in Young Children. Review of Agricultural Economics, 29(3): 446-493
ILO (1990) International standard classification of occupations: ISCO-88. Geneva: International Labour office
Jovanović, V. (2011) Faktori napredovanja na testu čitalačke pismenosti. Psihološka istraživanja, 14(2): 135-155
Jovičić, M. (1989) Ekonometrijski metodi. Beograd: Ekonomski fakultet
Magnuson, K., Ruhm, C., Waldfogel, J. (2004) Does Prekindergarten Improve School Preparation and Performance?. u: NBER Working Paper No. 10452
Mladenović, Z., Petrović, P. (2011) Uvod u ekonometriju. Beograd: Ekonomski fakultet
OECD (2009) PISA data analysis manual. Paris: OECD
Organization for Economic Co-operation Development (2004) Learning for Tomorrow's World-First Results from PISA 2003. Paris: OECD
Pavlović-Babić, D., Baucal, A. (2010) Čitalačka pismenost kao mera kvaliteta obrazovanja - procena na osnovu PISA 2009 podataka. Psihološka istraživanja, vol. 13, br. 2, str. 241-260
Pešić, M., i dr. (2000) Predškolsko vaspitanje i obrazovanje u SR Jugoslaviji. Beograd: Catholic Relief Services
Pešikan, A., Ivić, I. (2009) Obrazovanjem protiv siromaštva analiza uticaja uvodjenja pripremnog predškolskog programa u Srbiji. Beograd: Ministarstvo prosvete Republike Srbije, Tim potpredsednika Vlade za implementaciju Strategije za smanjenje siromaštva
PISA (2003) Program međunarodnog ispitivаnjа postignuća učenika, Srbija - rezultati. Beograd: Institut zа psihologiju
Pješčić, M. (1977) Uticaj predškolskog vaspitanja na uspeh u prvom razredu osnovne škole. Predškolsko dete, 1, 27-30
Ready, D.D., Logerfo, L.F., Burkam, D.T., Lee, V.E. (2005) Explaining Girls’ Advantage in Kindergarten Literacy Learning: Do Classroom Behaviors Make a Difference?. Elementary School Journal, 106(1): 21-38
Schweinhart, L.J., Barnes, H.V., Weikart, D.P. (1993) Significant benefits: The high-scope Perry pre-school study through age 27. Ypsilanti, MI: High Scope Press
StataCorp (2011) Stata statistical software: Release 12. College Station, TX
UNESCO (1997) International Standard Classification of Education: ISCED 1997. http://www.uis.unesco.org/Library/Documents/isced97-en.pdf>
Videnović, M., Radišić, J. (2011) Anksioznost u vezi sa učenjem matematike - matematika - bauk ili ne?. Psihološka istraživanja, vol. 14, br. 2, str. 157-177
Vujić, S., Baronijan, H., Baucal, A. (2012) Ulaganje u rani razvoj i učenje dece u Srbiji. Beograd: UNICEF