Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:12
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2012, vol. 51, br. 3, str. 67-74
Pegavi tifus u Srbiji u Drugom srpsko-turskom ratu 1877/78. godine
Dom zdravlja Berane, Berane, Crna Gora

e-adresaepid.dz.berane@t-com.me
Ključne reči: typhus exanthematicus; ratni pegavac; endemija pegavca; Srpski vojni sanitet; Drugi srpsko-turski rat; vojno-medicinska statistika
Sažetak
Ranije ustanovljavanje pegavog tifusa u miru, kod okupljanja regruta u kasarnama između 1836. i 1864. godine u Srbiji, navelo nas je da istražimo njegovu pojavu u prvim njenim ratovima. U Drugom srpsko-turskom ratu opisi lekara ukazuju da je više njih zapazilo masovnu pojavu pegavog tifusa. To je u suprotnosti sa Đorđevićevim, Stanojevićevim i drugim stavovima koji negiraju postojanje pegavca u ovom ratu. Prikupljani podaci su analizirani iz informativnog materijala: iz knjiga, časopisa, novina... Izvršen je uvid u arhivski materijal iz 1879. godine. Ponudili smo argumente: prijavljivanje bolesti, kliničke znake i simptome pegavca, te njegove komplikacije, epidemiološke karakteristike itd, koji kumulativno ukazuju da je bilo 'ratnog pegavca'. Sprovedeno dijagnostikovanje je nivoa 'neentiteta'. Endemija pegavca u Srbiji ima veze i sa 'turskim vremenom', kako se ova bolest javlja u novooslobođenim područjima od Turske. Prve poratne 1879. godine dospeo je 'ratni pegavac' u stajaće vojne jedinice; a preko vojnika na odsustvu i među stanovništvo.
Reference
Antić, V.M., Vuković, Ž. (2007) Vojni sanitet u prvom srpsko-turskom ratu 1876−1877. Vojnosanitetski pregled, vol. 64, br. 9, str. 639-646
Čukić, G. (2011) O endemiji pegavog tifusa, suprotstavljanje ortodoksiji: nekonformizam Ramzina, Zinssera. u: Zbornik radova sa III naučno-stručnog skupa istorije medicine, farmacije, veterine i narodna zdravstvena kultura, Zaječar, 105-111
Čukić, G. (2002) Masovno obolevanje u nekim kasarnama Srbije od 1836. do 1864. godine - intuicija nekad i sad. Timočki medicinski glasnik, vol. 27, br. 1-4, str. 39-47
Čukić, G. (2005) Prvo ustanovljavanje entiteta pegavog tifusa na području Jugoslavije. Flogiston, br. 13, str. 53-73
Čukić, G. (2011) Typhus exanthematicus 1836. godine - u Kragujevcu (Srbija) i Filadelfiji (SAD). Acta medica Medianae, 50(1): 67-72
Danić, J. (1879) Bolovanje i umiranje srpske stajaće vojske. SACL, knj. 3
Gaon, J., Arnautović, A., Turić, A., Telebak, B. (1985) Current status of Brill-Zinsser disease in SR Bosnia and Herzegovina. Folia medica, 20 (1); 113-20
Jeremić, R. (1935) Zdravstvene prilike u Jugoslavenskim zemljama do kraja XIX veka. Zagreb
Kanjuh, V.I., Stevanović, G., Ostojić, M., Stanković, Z., Dimitrijević, J., Kanjuh, S. (2002) Rudolf Virchow 1821-1902 and his influence on the development of pathological anatomy in Serbia. Vojnosanitetski pregled, 59(6 Suppl): 11-9
Kuželj, J. (1903) Sanitetski savet - rasprava o tifusu koji je vladao u okolini Čačka i lečen u Čačanskoj okružnoj bolnici u prvoj polovini 1902. godine. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, IX, 5, str. 253-61, 6. 299 -313, 7:344-53
Laušević, S. (1995) Filosofski pojam kritike. Nikšić: Unireks
Marković, M. (1906) Moje uspomene. Beograd: Štamparija Dositije Obradović
Mccrae, T. (1907) Typhoid fever. u: Osler W., i dr. [ur.] Modern medicine its theory and practice, Philadelphia-New York: Infectious diseases, Volume II, 70-230
Milenković, Đ. (1992) Sedamdeset godina patologije i sudske medicine i sto trideset godina rada prosektura u vojnom sanitetu. Vojnosanitetski pregled, 49(5): 413-8
Ožegov, S.I. (1952) Slovar' russkogo jazyka. Moskva
Pavlović, B. (2002) Istorija srpske medicine. Beograd: Službeni list SRJ
Petrović, S. (1882) Vojnosanitetska statistika 1879. SACL, knj. 13
Poljanec, R.F., Madatova-Poljanec, S.M. (1973) Rusko-hrvatski rječnik. Zagreb: Školska knjiga
Rajić, S. (2007) Vladan Đorđević. Biografija pouzdanog obrenovićevca. Beograd: Zavod za udžbenike
Republički zavod za statistiku (2008) Dva veka razvoja Srbije, statistički pregled. Beograd
Stanojević, V. (1992) Četvrt veka mirnodopskog rada. u: Stanojević V. [ur.] Istorija srpskog vojnog saniteta, Beograd: Vojno izdavački i novinski centar, 153-89
Stanojević, V. (1992) Vojni sanitet u ratu 1876. u: Stanojević V. [ur.] Istorija srpskog vojnog saniteta, Beograd: Vojno izdavački i novinski centar, 70-90
Stanojević, V., ur. (1992) Istorija srpskog vojnog saniteta - naše ratno sanitetsko iskustvo. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar
Stanojević, V. (1992) Vojni sanitet u ratu 1877. i 1878. u: Stanojević V. [ur.] Istorija srpskog vojnog saniteta, Beograd: Vojno izdavački i novinski centar, 91-121
Stojanović, V. (1904) Typhus abdominalis sa petehijama. Beograd: SACL, 10; tri dela: (3): 97-109; (4): 165-75; (5): 215-25
Todorović, K., Žarković, B. (1972) Akutne infektivne bolesti sa epidemiologijom. Beograd: Institut za stručno usavršavanje i specijalizaciju zdravstvenih radnika
Vujaklija, M. (1966) Leksikon stranih reči i izraza. Beograd
Vujević, M. (2006) Uvođenje u znanstveni rad u području društvenih znanosti. Zagreb: Školska knjiga
Vuković, Ž., Lončarević, G., Mugoša, B. (2001) Epidemiološki nadzor nad bolestima koje se preveniraju imunizacijom - priručnik 1. Podgorica: UNICEF
Zelić, M. (1932) Spasitelj matera. u: Ignjat Filip Semelvajs i njegovo otkriće o trovanju krvi, Beograd
Zrnić, Lj. (1912) Zdravlje. Društvo za čuvanje narodnog zdravlja, br. 11, 12
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: istoriografski prilog
objavljen u SCIndeksu: 22.03.2013.