Metrika

  • citati u SCIndeksu: [3]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2010, vol. 138, br. 11-12, str. 783-789
Pokazatelji zdravlja porodice i uticaj porodičnog lekara na prevenciju upotrebe psihoaktivnih supstanci
aDom zdravlja 'Voždovac', Beograd
bKlinički centar Srbije, Klinika za psihijatriju, Beograd

e-adresam.lapcevic@sbb.rs
Ključne reči: porodica; zdravlje porodice; psiho-aktivne supstance; pušenje; alkohol; droga
Sažetak
Porodica, kao osnovna socijalna jedinica, ima odlučujuću ulogu u zdravlju i bolesti svojih članova. Ona je primarna jedinica u kojoj se zdravstvene potrebe formiraju i rešavaju. Porodica samostalno, sopstvenim resursima, rešava oko 75% ukupnih zdravstvenih potreba. U radu autori razmatraju odlike porodice koje utiču na zdravlje i bolest njenih članova, indikatore zdravlja porodice, kao i skalu životnih vrednosti. Razmatrani su i socijalni činioci, komunikacija i uticaj upotrebe psihoaktivnih supstanci na zdravlje porodice i kvalitet porodičnog života. Za formiranje ličnosti deteta najvažnija su tri faktora: ljubav, osećaj sigurnosti i harmonični odnosi između roditelja. Usklađenost života u porodici zavisi i od kvaliteta strukturnih komponenata ličnosti i interakcije motiva njenih članova. Rano detinjstvo određuje kakva će biti ličnost odrasle osobe. U tom periodu se stiču navike i delimično izgrađuju stavovi. Važnu ulogu ima stav prema potrebama i zahtevima dece. U harmoničnim porodičnim odnosima roditelji su uzor deci. Verbalno i neverbalno komuniciranje obogaćuje odnose među ljudima i oplemenjuje napore da se sporazumevanjem podstaknu razumevanje, saosećanje i briga za druge. Na skali životnih vrednosti građanima Srbije zdravlje je na prvom mestu. Odmah iza zdravlja je dobar odnos u porodici. Kako briga o zdravlju nije samo zadatak zdravstvene službe već svakog pojedinca, porodice i društva u celini, na zdravstvenim radnicima je da kontinuiranim zdravstveno-vaspitnim radom nauče građane kako da sačuvaju i unaprede sopstveno i zdravlje svoje porodice. To se, pre svega, odnosi na izbegavanje loših navika, kao što su pušenje, neumereno konzumiranje alkohola, zloupotreba droga, fizička neaktivnost, hiperkalorijska ishrana i dr. Takođe je važno rano prepoznavanje simptoma bolesti i blagovremeno obraćanje izabranom lekaru za pomoć. Porodična medicina i porodični lekar mogu na najbolji način da sveobuhvatno i kontinuirano spreče i izleče mnoge bolesti koje nastaju kao proizvod porodične disfunkcionalnosti uz aktivno učešće pojedinca, porodice, zdravstvene službe i zajednice.
Reference
*** (2009) The 2007 ESPAD report: Substance use among students in 35 European countries. Stockholm, Feb
*** (2008) Četvrta ESPAD studija - dodatno istraživanje 2008. godine: Rezultati istraživanja o upotrebi cigareta, alkohola i drugih droga među mladima u Srbiji. Beograd, www.batut.org.rs
Blackson, T.C. (1994) Temperament: A salient correlate of risk factors for alcohol and drug abuse. Drug and Alcohol Dependence, 36(3): 205-214
Dimitrijević, I. (2007) U veku droge priručnik za porodicu i školu. Beograd: I. Dimitrijević
Dimitrijević, I. (2004) Bolesti zavisnosti - dijagnostika, lečenje, prevencija. Beograd: KIZ Centar
Ellis, D.A., Zucker, R.A., Fitzgerald, H.E. (1997) The role of family influences in development and risk. Alcohol health and research world, 21(3): 218-26
Kirisci, L., Vanyukov, M., Tarter, R. (2005) Detection of youth at high risk for substance use disorders: A longitudinal study. Psychol Addict Behav, 3, 243-52
Kirisci, L., Tarter, R.E., Vanyukov, M., Reynolds, M., Habeych, M. (2004) Relation between cognitive distortions and neurobehavior disinhibition on the development of substance use during adolescence and substance use disorder by young adulthood: A prospective study. Drug and alcohol dependence, 76(2): 125-33
Konstantinović, D., Žigić, D. (1996) Multicentrična studija prevalencije faktora rizika i hroničnih nezaraznih oboljenja. Opšta medicina, 2(2-3), str. 83-127
Lapčević, M., Vuković, M. (2004) Faktori rizika za hronična nezarazna oboljenja - dvanaestonedeljna prospektivna studija. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 132, br. 11-12, str. 414-420
Lapčević, M., Vuković, M., Dimitrijević, I., Kalezić, N., Ristić, J. (2007) Uticaj medikamentnog i nemedikamentnog lečenja na smanjenje faktora rizika za kardiovaskularne i cerebrovaskularne događaje u interventnoj studiji. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 135, br. 9-10, str. 554-561
Lapčević, M., Žigić, D., Kovačeva, K., Šukriev, L., Ivanković, D. (2005) Veština komuniciranja. Beograd: Sekcija opšte medicine Srpskog lekarskog društva
Lapčević, M., Bešević, D., Harhaji, M., Palić, G., Žigić, D. (1998) Porodična medicina - porodični lekar. Opšta medicina, 42(23): 125-148
Lapčević, M., Dimitrijević, I., Ristić, J., Vuković, M. (2006) Rangiranje po skali životnih vrednosti. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 134, br. 9-10, str. 432-437
Lapčević, M., Dimitrijević, I., Ristić, J., Vuković, M., Nikolić, R., Stanojević, P. (2006) Faktori koji utiču na to da se lekari i specijalisti opšte medicine afirmativno izjasne o prihvatanju da postanu porodični lekari. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, suppl. 2,128-134
Lapčević, M., Ivanković, D., Žigić, D. (2001) Ličnost, zdravlje i zdravstveno vaspitanje. Beograd: Sekcija opšte medicine Srpskog lekarskog društva
Ledoux, S., Miller, P., Choquet, M., Plant, M. (2002) Family structure, parent-child relationships, and alcohol and other drug use among teenagers in France and the United Kingdom. Alcohol Alcohol, 37(1): 52-60
Piko, B. (2000) Perceived social support from parents and peers: Which is the stronger predictor of adolescent substance use?. Subst Use Misuse, 35(4): 617-30
Russell, M. (1990) Prevalence of alcoholism among children of alcoholics. u: Windle M., Searles J. [ur.] Children of alcoholics: Critical perspectives, New York: Guilford Press, str. 9-38
Seilhamer, R.A., Jacob, T. (1990) Family factors and adjustment of children of alcoholics. u: Windle M., Searles J. [ur.] Children of alcoholics: Critical perspectives, New York: Guilford Press, str. 168-186
Spear, L.P. (2000) The adolescent brain and age-related behavioral manifestations. Neuroscience and biobehavioral reviews, 24(4): 417-63
Švab, I., Petek-Šter, M. (2008) Dugoročna procena programa Porodične medicine za redovne studente u Sloveniji. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 136, br. 5-6, str. 274-279
Tarter, R.E., Kirisci, L., Mezzich, A., Cornelius, J.R., Pajer, K., Vanyukov, M., Gardner, W., Blackson, T., Clark, D. (2003) Neurobehavioral disinhibition in childhood predicts early age at onset of substance use disorder. American journal of psychiatry, 160(6): 1078-85
West, M.O., Prinz, R.J. (1987) Parental alcoholism and childhood psychopathology. Psychological bulletin, 102(2): 204-18
Wills, T.A., Stoolmiller, M. (2002) The role of self-control in early escalation of substance use: A time-varying analysis. Journal of consulting and clinical psychology, 70(4): 986-97
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: prikaz
DOI: 10.2298/SARH1012783L
objavljen u SCIndeksu: 18.01.2011.