članak: 1 od 1  
Godišnjak grada Beograda
2000-2001, br. 47-48, str. 23-34
jezik rada: srpski
neklasifikovan
Praistorijski predmeti iz zbirke Dunjić

Sažetak

(ne postoji na srpskom)
In the late 1970s the Belgrade City Museum acquired, through gift and purchase, a number of objects that had formed part of the Dunjić Collection. According to the data left by the collector, Dr M. Dunjić, this collection, presently for the most part in the National Museum, Belgrade, consisted of archaeological material recovered from the area of Roman mines on Mt Kosmaj. Most artifacts that entered the City Museum date from the 2nd-3rd century AD, while the rest is of a medieval and prehistoric date. On this occasion fifteen prehistoric artifacts will be presented, classified in three groups: Group 1 - objects dated to the Middle and Late Bronze Age: a volute-headed pin, a tanged arrowhead, a tip of a sickle, two whole and three fragmented small pen annular bracelets, and another one differing only in its larger size (Figs 2.1-4; 3.1-5); Group 2 - a bronze arrowhead dated to the 6th-5th century BC (Fig. 2.5); Group 3 - items dated to the Late Iron Age (mostly to the late 3rd and 2nd centuries BC): a spear-shaped fibula, a bipartite arm band, a fragmented bracelet, part of an astragal belt and a punch (Figs 4.1-3; 5; 6). The northwest slopes of Kosmaj, where the artifacts have been found, is an area known for vestiges of mining and metallurgy from the period of Antiquity (Fig. 1). Archaeological finds of a medieval date have not been registered so far, while evidence for prehistoric periods amounts to the sites of Stojnik - where in addition to a few chance finds, evidence for the Early Iron Age and a Late Iron Age settlement have been registered, and of Rudnik (between Stojnik, Babe and Guberevac), showing traces of Early Iron Age mining. A comparison of the results of the study of the Dunjić artifacts and the published data about the sites and finds from Kosmaj shows that the dates of the items from Groups 2 and 3 coincide with those of the archaeological sites, while the finds from Group 1 indicate that Kosmaj may be expected to yield medieval and Late Bronze material. It should be emphasized, however, that the small number of available artifacts and a lack of artifacts from the registered archaeological sites do not allow any reliable inferences as to the time-scale and presence of individual prehistoric periods in the Kosmaj area.

Reference

*** (1985) Arheološko nasleđe Beograda. Beograd: Muzej grada Beograda, katalog izložbe
Arsenijević, S. (1998) Pokušaj sinteze nalaza gvozdenodobnih astragaloidnih pojaseva. Balcanica, br. 29, str. 7-33
Bojović, D. (1983) Rimske fibule Singidunuma. Beograd: Muzej grada Beograda
Bojović, D. (1985) Rimska sitna bronzana plastika u Muzeju grada Beograda. Godišnjak grada Beograda, knj. XXXII, str. 39, kat. 29, sl. 29
Bošković, Đ., ur. (1956) Arheološki spomenici i nalazišta II - Centralna Srbija. Beograd: Srpska akademija nauka
Božič, D. (1982) Kasnolatenski astragalni pojasevi tipa Beograd. Starinar, knj. XXXII, str. 47-56
Davies, O. (1935) Roman mines in Europe. Oxford: Clarendon Press
Dušanić, S.S. (1976) Le Nord-Ouest de la Mésie Supérieure. u: Mirković M., Dušanić S. (ur.) Inscriptions de la Mésie Supérieure I: Singidunum et le Nord-Ouest de la province, Beograd, vol. I, 95-163
Đuknić, M., Jovanović, B. (1966) Ilirska kneževska nekropola u Atenici. Čačak: Narodni muzej
Garašanin, D. (1964) Katalog metala. Beograd: Narodni muzej
Garašanin, M. (1983) Ostave perioda polja sa urnama u jugoistočnoj Panoniji i severnoj Srbiji. u: Čović B.A. (ur.) Praistorija jugoslovenskih zemalja, Sarajevo: Akademija nauka i umjetnosti BiH - Centar za balkanološka istraživanja, IV, str. 685-689, 691-692
Garašanin, M. (1973) Praistorija na tlu SR Srbije. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ
Garašanin, M., Tasić, N., ur. (1994) Praistorijske ostave u Srbiji i Vojvodini. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti / SANU
Garašanin, M., Garašanin, D. (1951) Arheološka nalazišta u Srbiji - preistorijsko i antičko doba. Beograd, itd: Prosveta
Grupa autora (1990) Gospodari srebra - gvozdeno doba na tlu Srbije. Beograd: Narodni muzej, katalog izložbe
Jacanović, D. (1992) Novi nalazi ostava kasnog bronzanog doba i ranog gvozdenog doba u okolini Požarevca. Glasnik Srpskog arheološkog društva / Glasnik SAD, br. 8, str. 81, T. X/2, T. X/3-5
Kanic, F. (1986) Srbija, zemlja i stanovništvo - od rimskog doba do kraja XIX veka. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ
Kosorić, M., Krstić, D. (1988) Hronološka determinacija grobova iz humki sa poteza Trnovice - Pađine - Roćevići. Zbornik Narodnog muzeja, Beograd, XIII-1, str. 40-41
Kosorić, M. (1976) Kulturni, etnički i hronološki problemi ilirskih nekropola Podrinja. u: Dissertationes et monographiae, Beograd: Arheološko društvo Jugoslavije
Kosorić, M. (1979) Rezultati istraživanja praistorijske humke na nekropoli Krčevine. Zbornik Narodnog muzeja, Beograd, XI-1, str. 37-43, sl. 5
Kramer, W. (1961) Keltische Hohlbuckelringe vom Isthmus von Korinth. Germania, Berlin, br. 39/1, Abb. 1-2
Krunić, S., ur. (1997) Antička bronza Singidunuma. Beograd: Muzej grada Beograda, katalog izložbe
Majnarić-Pandžić, N. (1971) Keltsko-latenska kultura u Slavoniji i Srijemu. Osijek
Nađ, Š. (1955) Brončana ostava iz Novog Bečeja. Rad vojvođanskih muzeja / RVM, br. 4, str. 43-61, T. VII/4a-b
Parović-Pešikan, M. (1988) Zamečanija po povodu pozdnego železnogo veka Balkan v svjazi s nahodkami iz Krajčinovičej. u: Tasić N., Petrović J. (ur.) Gomolava. Chronologie und Stratigraphie der Vorgeschichtlichen und Antiken Kulturen der Donauniederung und Südosteuropas, Novi Sad, 177-185
Parović-Pešikan, M. (1994) Skitski elementi u gvozdenom dobu Podunavlja i centralnog Balkana. u: Tasić Nikola (ur.) Simpozijum Kulture gvozdenog doba jugoslovenskog Podunavlja, Sombor, 1993, Beograd, Beograd: SANU - Balkanološki institut, Str. 101-110
Pop-Lazić, P., Jovanović, A., Mrkobrad, D. (1992) Novi arheološki nalazi na južnim obroncima Kosmaja. Glasnik Srpskog arheološkog društva / Glasnik SAD, br. 8, str. 135-143
Popović, D. (1994) Ostava iz Donjih Petrovaca. u: Garašanin M. i Tasić N. (ur.) Praistorijske ostave u Srbiji i Vojvodini, Beograd, knj. II
Popović, P. (1994) Lanzenfibeln des Westbalkans und der Donauniederung. Balcanica, knj. XXV-1, str. 55-57
Szabo, M., Petres, E. (1992) Decorated weapons of the La Téne iron age in the Carpathian basin. Budapest
Todorović, J. (1972) Praistorijska Karaburma. Beograd: Muzej grada Beograda, I - nekropola mlađeg gvozdenog doba
Todorović, J. (1974) Skordisci - istorija i kultura. Novi Sad: Institut za proučavanje istorije Vojvodine
Todorović, J. (1968) Kelti u jugoistočnoj Evropi. Beograd: Muzej grada Beograda
Todorović, J. (1971) Katalog praistorijskih metalnih predmeta. Beograd: Muzej grada Beograda
Tomović, M.D. (1995) Rimsko rudarstvo i metalurgija srebra u Gornjoj Meziji - arheometalurški podaci, Radionice i kovnice srebra. u: Radionice i kovnice srebra, Beograd: Narodni muzej
Tomović, M.D. (1995) Roman mines and mining in the Mountain of Kosmaj. u: Petrović P., Đurđekanović S., Jovanović B. (ur.) Ancient Mining and Metallurgy in Southeast Europe, Belgrade: Archaeological Institute and Museum of Mining and Metallurgy
Valtrović, M. (1884) Razne vesti - pokloni srpskom arheološkom društvu. Starinar, knj. I, sv. 1, str. 43-48
Vasić, R. (1975) A note on the lanceolate fibulae. Archaeologia Jugoslavica, Beograd, knj. XVI, str. 14-16
Vasić, R. (1996) Bronzani srpovi u Srbiji i Vojvodini. Glasnik Srpskog arheološkog društva, br. 11, str. 65-75
Vasić, R. (1994) Die Sicheln im Zentralbalkan - Vojvodina, Serbien, Kosovo und Mazedonien. Prahistorische Bronzefunde, Stuttgart, knj. XVIII, str. 5, 47, No. 418, Taf. 27/418
Veličković, M. (1977) Arheološka zbirka Dunjić. Beograd
Veličković, M. (1958) Prilog proučavanju rimskog rudarskog basena na Kosmaju. Zbornik Narodnog muzeja, Beograd, knj. I (1956/57), str. 95-118
Žujović, J. (1886) Prilozi za paleontologiju srpskih zemalja. Starinar, knj. III/2, str. 50-56