članak: 1 od 1  
Chemical Industry and Chemical Engineering Quarterly / CICEQ
2010, vol. 16, br. 3, str. 219-228
jezik rada: engleski
naučni članak
doi:10.2298/CICEQ090909011T
Analiza zagađenja vazduha usled emisije lebdećih čestica iz topionice bakra u Boru (Srbija)
Tasić Viša, Milošević Novica, Kovačević Renata, Petrović Nevenka
Institut za bakar

e-adresa: visa.tasic@irmbor.co.rs

Sažetak

Cilj rada je analiza promena koncentracija lebdećih čestica u široj oblasti grada Bora pod uticajem emisije ovih čestica iz rudarsko metalurškog kombinata RTB Bor. Kvantitativna i kvalitativna analiza lebdećih čestica, posebno finih (PM2.5 - čestice prečnika manjeg od 2.5 μm) i ultrafinih (PM0.1 - čestice prečnika manjeg od 0.1 μm) od izuzetnog je značaja zbog njihovog negativnog uticaja na ljudsko zdravlje. Fine i ultrafine čestice mogu da prodru dublje u respiratorne organe, pri čemu je zahvaljujući njihovim dimenzijama i verovatnoća za takav prodor i taloženje u respiratornom sistemu veća. U radu je prikazano poređenje koncentracija SO2 i lebdećih čestica na nekoliko lokacija u Boru u blizini Topionice bakra. Izmerene koncentracije lebdećih čestica u jakoj su direktnoj korelaciji sa izmerenim koncentracijama sumpor dioksida, dok su u negativnoj korelaciji sa brzinom vetra u vreme epizoda aero-zagađenja. Prikazani rezultati ukazuju na to da je na širem gradskom području Bora najvažniji izvor čestičnog zagađenja rudarsko metalurški kombinat RTB Bor. U radu je pokazano da na rasprostiranje lebdećih čestica najviše utiču meteorološki parametri brzina i pravac vetra. Takođe, ustanovljeno je da prekoračenje graničnih vrednosti (srednje dnevne koncentracije) PM10 (50 μg/m3) najčešće dolazi usled epizoda zagađenja. Do pojava veoma visokih koncentracija lebdećih čestica dolazi jednom ili više puta u toku dana u zavisnosti od aktivnosti u metalurškom kombinatu RTB Bor i opštih meteoroloških uslova.

Ključne reči

sumpor-dioksid; lebdeće čestice (PM); respiratorne čestice; zagađenje vazduha; monitoring

Reference

*** (1997) Standard SRPS ISO 4219. in Serbian

*** (1997) Standard SRPS ISO 4220

KoBSON

*** (1992/2006) The limit values, methods of measuring the emissions, establishing criteria for measuring places and data records. Official Gazette of Republic of Serbia, No. 54/92, 30/99 i 19/2006

CrossRefKoBSON3

Chaloulakou, A., Kassomenos, P., Spyrellis, N., Demokritou, P., Koutrakis, P. (2003) Measurements of PM10 and PM2. 5 particle concentrations in Athens, Greece. Atmospheric Environment, 37, 649-660

CrossRefPubMedKoBSON

Dimitrijević, M., Kostov, A., Tasić, V., Milosević, N. (2009) Influence of pyrometallurgical copper production on the environment

CrossRef3Scindeks

Jovašević-Stojanović, M., Matić-Besarabić, S. (2008) Comparison of EU framework and daughter directives and current Serbian legislation on air pollution monitoring. Chemical Industry and Chemical Engineering Quarterly / CICEQ, vol. 14, br. 1, str. 5-10

Milošević, N., Milivojević, D., Tasić, V. (2004) u: Proceedings of Ekoist’04, 303-306, in Serbian

CrossRefPubMedKoBSON

Nikolic, D., Milosevic, N., Mihajlovic, I.N., Zivkovic, Z.D., Tasic, V., Kovacevic, R.M., Petrovic, N.B. (2010) Multi-criteria Analysis Of Air Pollution With So2 And Pm10 In Urban Area Around The Copper Smelter In Bor, Serbia

PubMedKoBSON

Pope, A.C., Rodermund, D.L., Gee, M.M. (2007) Mortality effects of a copper smelter strike and reduced ambient sulfate particulate matter air pollution. Environmental health perspectives, 115(5): 679-83

PubMedKoBSON5

Pope, A.C., Dockery, D.W. (2006) Health effects of fine particulate air pollution: Lines that connect. Journal of the Air & Waste Management Association, 56(6): 709-42

CrossRefKoBSON

Pope, C.A., Ezzati, M., Dockery, D.W. (2009) New England Journal of Medicine, 360(4): 376

1

Sameh, F., Hager, W. (2002) Air quality data in 2001. Report Nr. 4, Municipality of Linz, www. Linz.at/images/0204WEB.pdf

CrossRefPubMedKoBSON

Schwartz, J. (2004) The effects of particulate air pollution on daily deaths: a multi-city case crossover analysis. Occupational and environmental medicine, 61(12): 956-61

KoBSON

Tasic, M.D., Rajsic, S.F., Novakovic, V.T., Mijic, Z.R., Tomasevic, M.N. (2005) PM10 and PM2.5 mass concentration measurements in Belgrade urban area