Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:14
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:14
članak: 1 od 1  
TIMS. Acta
2014, vol. 8, br. 1, str. 31-40
jezik rada: srpski
vrsta rada: originalan članak
doi:10.5937/timsact8-5067


Uloga motoričkog ponašanja dece predškolskog uzrasta u formiranju pojma o sebi
Univerzitet EDUCONS, Fakultet za sport i turizam, Novi Sad

e-adresa: dusan.peric@tims.edu.rs, mariana.tisma@tims.edu.rs

Sažetak

Na uzorku od 42 dece predškolskog uzrasta (22 dečaka i 20 devojčica), uzrasta 6 godina (±3 meseca), procenjen je kvalitet motoričkog ponašanja i nivoa opštih intelektualnih sposobnosti, tè analiziran pojam o sebi. Motoričko ponašanje procenjeno je pomoću šest kretnih zadataka tehnikom skaliranja. Za analizu pojma o sebi korišćen je psihološki intervju tokom kojeg su deca opisivala doživljaj svojih sposobnosti u odnosu na: prošlost, sadašnjost i budućnost. Podaci o self-konceptu upotpunjeni su analizom dečjih crteža. Primenom Ravenovih progresivnih matrica u boji procenjene su intelektualne sposobnosti sa ciljem da se grupe homogenizuju i eliminišu potencijalni parazitarni faktori. Statističkom analizom prikupljenih podataka utvrđeno je da motorika ima značajnu ulogu u formiranju pojma o sebi, pre svega kod dečaka. Iako se ispitanici muškog i ženskog pola nisu statistički značajno razlikovali u pogledu kvaliteta motoričkog ponašanja, utvrđene su značajne razlike u pogledu pojmova koje koriste prilikom opisivanja sebe, naročito u sadašnjosti i budućnosti. Pokazalo se da prilikom opisivanja sebe, motoričke pojmove daleko više koriste dečaci, pogotovo oni sa višim nivoom motoričkog ponašanja. U odnosu na prošlost, i dečaci i devojčice sebe dominantano opisuju kroz nemoć. U sadašnjosti devojčice najviše koriste pojmove vezane za igru i samostalnost, dok u odnosu na budućnost najviše koriste pojmove vezane za profesije i polne uloge. Ovo pokazuje da je uticaj socijalnih faktora veoma prisutan već u najranijim periodima života. Utvrđeno je da simptomatične crteže prvenstveno imaju deca sa najslabije ocenjenom motorikom.

Ključne reči

Reference

Bojanin, S.S. (1985) Neuropsihologija razvojnog doba i opšti reedukativni metod. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Keller, A., Ford, L.H., Meacham, J.A. (1978) Dimensions of self-concept in preschool children. Developmental Psychology, 14(5): 483-489
Knežević, S. (2006) Neka obilježja dječijeg crteža različite afektivne obojenosti. Zagreb: Sveučilište u Zagrebu - Filozofski fakultet
Lewis, M., Brooks-Gunn, J. (1979) Social cognition and the acquistion of self. New York, London: Plenum Press
Marsh, H.W., Ellis, L.A., Craven, R.G. (2002) How do preschool children feel about themselves? Unraveling measurement and multidimensional self-concept structure. Developmental psychology, 38(3): 376-93
Montesori, M. (1979) La Maisson des énfants. Paris: Desclée de Brouwer
Ognjenović, V., Beljanski, Lj., Trikić, Z., Perić, D. (1988) Razvoj pojma o sebi u uslovima dečkeg vrtića. u: Zbornik radova IX kongresa psihologa Jugoslavije, Vrnjačka Banja
Perić, D. (1994) A comparative analysis of the methods used to assess the motor activity of preschool children. u: Current research into sports sciences, St. Petersburg: Res. Institute of physical culture, : 59-63
Perić, D. (2009) Dijagnostika - merenje, testiranje i procenjivanje u sportu. Beograd: Ministarstvo omladine i sporta R. Srbije
Poole, C., Miller, A.S., Church, E. (2004) Ages & Stages: How Children Develop Self-Concept; Early Childhood Today. http://www.scholastic.com
Pregrad, Z. (1979) Razlikovanje stvarnog i istinitog. Porodica i dijete, Sarajevo, (12): 10-1
Raven, M. (1963) Prograsivne matrice u boji – serija A, Ab, B. Beograd: Savez društava psihologa Srbije
Tanacković, S. (1981) Orijentacija u prostoru i vremenu. Porodica i dijete, Sarajevo, 3: 12-15
Thomas, G.V., Silk, A.M.J. (1990) An introduction to the psychology of children's drawings. London: Harvester-Wheatsheaf
Valon, A. (1985) Psihički razvoj deteta. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Walon, H. (1959) Syndrom d'insufisance psychomotoryce et type psychomoteurs. Enfance, Paris, (3-4): 240
Watson, I.R., Lingren, H.C. (1973) Psychology of the Child (third edition). New York-London: John Wiley & Sons
Zazzo, R. (1975) Manuel pour lexamen psychologique de l'enfant. Neuchatel: Delah et Niestl