Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:1

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2018, br. 1, str. 411-438
Odnos javnog mnjenja u srbiji prema štetnim posledicama osiromašenog uranijuma i posledicama bombardovanja SRJ 1999. godine
Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet

e-adresansekulic@f.bg.ac.rs
Ključne reči: osiromašeni uranijum; vojna operacija "Plemeniti nakovanj"; javno mnjenje o NATO bombardovanju SRJ
Sažetak
Bombardovanje Jugoslavije 1999. godine izazvalo je kontroverzna pitanja vezana za legitimnost, opravdanje svrhe, efikasnost i uticaj na zdravlje građana Srbije. Upečatljiv nedostatak jasnog i nedvosmislenog zajedničkog naučnog stava o uticaju i štetnosti upotrebe oružja sa osiromašenim uranijumom (DU - depleted uranium), kao i nedostatak jasnog političkog i pravnog stava međunarodnih i nacionalnih institucija, decenijama su podsticale javno mnjenje, povećavajući dvosmislenosti u rešavanju ovog izuzetno važnog pitanja. Očigledno je da će, bez dovoljnog i pouzdanog istraživanja o dugoročnom uticaju bombardovanja sa ovim oružjem, biti veoma teško oblikovati utemeljenu i verodostojnu međunarodnu politiku u vezi sa upotrebom oružja sa osiromašenim uranijumom. Štaviše, to će izazvati konflikte i povećati "javnu maglu" u kojoj neće biti moguće predstaviti objektivni obim štete i neće biti moguće dokazati ili odbaciti ako se oružje sa osiromašenim uranijumom zabrani. U slučaju Savezne Republike Jugoslavije, skoro 20 godina nakon bombardovanja, srpska vlada je uspostavila Komisiju sa ciljem procene ukupnog uticaja bombardovanja Srbije sa DU. Tokom ove dve decenije, izgubljene su šanse da se građani i područja koja su bila izložena DU temeljno i kontinuirano prate, uprkos činjenici da je bombardovanje SRJ bilo prvi slučaj u kome je NATO bio prinuđen da javno potvrdi upotrebu municije sa DU. Rad se bavi pitanjem: Kako je izgrađeno javno mnjenje u odsustvu pouzdanih podataka? Teorijska pozadina u ovom pristupu zasniva se na teorijama javnog mnjenja koje pretpostavljaju da se "pojedinci ne okreću medijima primarno zbog istine ili informacija, oni se okreću medijima kako bi sami sebi definisali društvenu stvarnost" (Moy & Bosch, 2013). To znači da je javno mnjenje, a posebno javno mišljenje o kontroverznim pitanjima koja nisu predstavljena na transparentan i objektivan način, izgrađena na stereotipima uokvirenim političkim pretpostavkama i afinitetima, bez jasne razlike između činjenica i preferencija. U radu je prikazan rezultat onlajn ankete sprovedene na uzorku od 534 građana Srbije, u kojoj smo pokušali da koristimo gore pomenuti pristup kao hipotezu i da je operacionalizujemo i dokažemo. Rezultati pokazuju da stav o štetnom uticaju oružja DU u velikoj meri zavisi od političke sklonosti ispitanika prema Istoku ili Zapadu i njihovih pogleda na to kako bi trebalo rešiti krizu na Kosovu. Takođe je snažno povezana sa njihovom pozitivnom / negativnom identifikacijom sa srpskim nacionalnim identitetom.
Reference
*** (2001) Facts on depleted uranium. Prague, Papers submitted to the conference, https://inis.iaea.org/collection/NCLCollectionStore/_Public/34/083/34083234.pdf, retrieved on: 9/8/2018
Bennet, T. (1982) Theories of media, theories of society. u: Gurevitch M. [ur.] Culture, society and the media, London: Methuen
Evert, P., Isernia, P., eds. (2001) Public opinion and the international use of force. London-New York: Routledge
Geertz, C. (2005) Deep play: Notes on the Balinese cockfight. Daedalus, 134(4), 56-86
Infante-Rivard, C. (2013) Depleted uranium and Canadian veterans: A review of potential exposure and health effects
Institute of Medicine (2008) Gulf War and health. Washington: Committee of Gulf War and Health
International Coalition to Ban Uranium Weapons (ICBUW) (2014) Malignant effects: Depleted uranium as a genotoxin and carcinogen. Manchester
Laswell, H.D., Blumenstok, D. (2006) World revolutionary propaganda. San Francisco: Alfred A. Knopf
Le, B.G. (2005) Psihologija gomile. Beograd: Algoritam
Liolios, T.E. (2000) Assessing the risk from the depleted uranium weapons used in Operation Allied Force. Science & Global Security, 8(2): 163-181
Lippmann, W. (1922) The public opinion. New York: Harcourt
Lippmann, W. (1925/1993) The phantom public. New Brunswick-London: Transaction Publishers
Moy, P., Bosch, B.J. (2013) Theories of public opinion. University of Nebraska-Lincoln - Sociology Department, 244, Faculty Publications
National Research Council (2008) Review of toxicologic and radiologic risks to military personnel from exposure to DU during and after combat. http://www.nap.edu/catalog/11979.html, retrieved on 9/8/2018
Orlić, M. (2000) Osiromašeni uranijum kao nusprodukt nuklearne tehnologije. u: Konferencija za ETRAN (XLIV), Sokobanja, 26-29. jun, str. 35-42
Parkhurst, M., Szrom, F., Guilmette, R., Holmes, T., Cheng, Y.S., Kenoyer, J.L., Beckman, J.C., et al. (2004) Capstone depleted uranium aerosols: Generation and characterization. Richland, WA: Pacific Northwest National Lab. (PNNL), No. PNNL-14168
Pavlović, R., Pavlović, S., Šipka, V., Todorović, D., Paligorić, D., Radenković, M., Đurić, J. (2001) Osiromašeni uranijum u agresiji NATO na SR Jugoslaviju. Hemijska industrija, vol. 55, br. 7-8, str. 309-317
Petković, S., Zarić, M., Dević, Z. (2001) Upotreba municije sa osiromašenim uranom u agresiji NATO na Saveznu Republiku Jugoslaviju. Hemijska industrija, vol. 55, br. 7-8, str. 318-324
UNEP (2002) Depleted uranium in Serbia and Montenegro: Post-conflict environmental assessment in the Federal Republic of Yugoslavia. Switzerland
van Ginneken, J. (2003) Collective behaviour and public opinion. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates
Visser, M. (1998) Five theories of voting actions. Twente University Press