Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:26
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:21
članak: 1 od 2  
Back povratak na rezultate
Nasleđe
2017, br. 18, str. 129-147
jezik rada: srpski
vrsta rada: osvrt/prikaz
doi:10.5937/nasledje1718129D

Creative Commons License 4.0
Forma grada i urbanistička regulacija - Osmanov Pariz i Josimovićev Beograd
Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Beograd

e-adresa: svetlana.d.markovic@beogradskonasledje.rs

Sažetak

Između urbanističkog plana s jedne strane i forme grada sa druge postoji neraskidiva veza. Na sadašnji izgled središta Beograda uticao je jedan plan, tačnije predlog plana rekonstrukcije Varoši u šancu, koji je davne 1867. godine izradio Emilijan Josimović. Cilj rada je da analizira uticaj tog plana na formu Beograda, sagledavajući društvene okolnosti i institucionalni okvir pod kojim je nastao. Iz istog razloga, a u cilju potpunijeg razumevanja uticaja regulacije na urbanu formu, uporedo će se analizirati i Osmanov plan rekonstrukcije Pariza, urađen samo nekoliko godina ranije, koji je takođe doveo do značajnih promena u strukturi Pariza. Analiza će obuhvatiti ulogu urbanista i poručilaca zadataka, društveni ambijent, karakteristike dizajn polja - koje zavise od strukture vlasništva nad gradskim građevinskim zemljištem i vrednosti nasleđenih struktura, oblikovnu prinudu poručioca zadatka i društvenog ambijenta, kao i društveno-politički i institucionalni okvir pod kojim se proces planiranja odvijao, s obzirom na to da je planiranje složen proces koji zavisi od mnogih aktera i faktora. Razumevanje procesa kojim je nastala jedna urbana forma pomaže u njenom vrednovanju. U godini kada se navršava 150 godina od izrade plana rekonstrukcije Varoši u šancu, ovaj rad je i mali prilog njegovom proučavanju kao i ličnosti i delu njegovog tvorca, Emilijana Josimovića, vizija kojih je imao i mogućnosti odnosno nemogućnosti da ih realizuje.

Ključne reči

Emilijan Josimović; Osman; plan rekonstrukcije; regulacija; forma grada

Reference

Banik-Schweitzer, R. (1999) Urban visions, plans and projects, 1980-1937. u: Blau E.; Platzer M. [ur.] Shaping the Great City, Munich-London-New York: Prestel, 58-73
Blagojević-Roter, M. (2006) Stambena arhitektura Beograda u 19. i početkom 20. veka. Beograd: Orion art
Bogunović, S. (2005) Arhitektura. u: Arhitektonska enciklopedija Beograda XIX i XX veka, Beograd: Beogradska knjiga
Castex, J., Depaule, J., Panerai, P. (2003) Urbane forme. Beograd: Građevinska knjiga
Ćorović, D. (2015) Beograd kao evropski grad u devetnaestom veku: transformacija urbanog pejzaža. Beograd: Arhitektonski fakultet
Dimitrijević, M.S. (2015) Uticaj različitih pristupa regulacije na formu grada. Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, magistarska teza
Đurić, Z.D. (1968) Jedna tipična kuća beogradske čaršije sa kraja XIX veka. Godišnjak grada Beograda, Beograd, HV
Đurić, Z.D. (1976) Prilog biografiji Emilijana Josimovića. Godišnjak grada Beograda, Beograd, HHIII
Đurić-Zamolo, D. (1977) Beograd kao orijentalna varoš pod Turcima 1521-1867. Beograd: Muzej grada Beograda
Gajić, R. (2003) Istraživanje odnosa parcelacije i fizičke strukture grada u postupku rekonstrukcije centralne zone. Beograd: Arhitektonski fakultet, magistarska teza
Gajić, R. (2004) Parcelacija i fizička struktura grada - primeri rekonstrukcije. Beograd: Zadužbina Andrejević
Gidion, Z. (1997) Pariz delo Žorž-Ežen Osmana. u: Perović Miloš [ur.] Istorija moderne arhitekture, Beograd: Idea, 279-290
Josimović, E. (1867) Objasnenje predloga za regulisanje onoga dela varoši Beograda što leži u Šancu - sa jednim litografisanim planom u razmeri 1/3000. [internet] dostupno na http://arhiva.unilib.rs/unilib/o_nama/izlozbe/emilijan-josimovic/emilijan-knjiga.pdf [5. 7. 2017]. Knjiga je sastavni deo fonda Univerzitetske biblioteke Svetozar Marković na s
Josimović, E. (1997) Objasnenije predloga za regulisanje onoga dela varoši Beograda što leži u Šancu. Beograd: Društvo urbanista Beograda
Jovanović, D. (1956) Iz nedavne prošlosti Beograda. Godišnjak grada Beograda, Beograd, III
Kostić, S.Đ. (2009) Na bregu iznad reka. Muzej grada Beograda, 108
Kostof, S. (1992) The City The City Assembled. London: Thames and Hudson
Kostof, S. (1991) The city shaped: Urban patterns and meanings through history. London: Thames and Hudson
Macura, V. (1984) Čaršija i gradski centar - razvoj središta varoši i grada Srbije XIX i prve polovine XX veka. Niš: Gradina
Maksimović, B. (1978) Idejni razvoj srpskog urbanizma - period rekonstrukcije gradova do 1914. godine. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti - Odeljenje društvenih nauka
Maksimović, B. (1962) Urbanizam u Srbiji. Beograd: Građevinska knjiga
Maksimović, B. (1957) Josimovićeva rekonstrukcija Beograda u šancu. Godišnjak grada Beograda, IV, 213
Maksimović, B. (1974) Težnje za uvođenjem estetičkih vrednosti u prostore Beograda krajem prošlog i početkom ovog veka. Godišnjak grada Beograda, XXI, 194-196
Maksimović, B. (1983) Ideje i stvarnost urbanizma Beograda 1830-1941. Beograd: Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda
Maksimović, B. (1974) Rekonstrukcija i proširenje grada od 1867. do 1914. godine. u: Čubrilović Vasa [ur.] Istorija Beograda, Beograd: Prosveta, knj. II, str. 307-315
Mišević, R., ur. (1989) Izbor tekstova za proučavanje predmeta teorija forme. Beograd: Univerzitet umetnosti
Nedić, S. (1976) Urbanističko uređenje Beograda od 1886-1914. Godišnjak grada Beograda, XXIII, 175-219
Nedić, S.V. (1997) Građevinsko zakonodavstvo Beograda krajem XIX i početkom XX veka. Godišnjak grada Beograda, br. 44, str. 115-123
Paccoud, A. (2016) Planning law, power, and practice: Haussmann in Paris (1853-1870). Planning Perspectives, 31: 341-361, [online] Available trough http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02665433.20 15.1089414 [11. 7. 2017]
Pinkni, H.D. (1997) Pariz sredinom devetnaestog veka - Napoleon III i Žorž-Ežen Osman. u: Perović Miloš [ur.] Istorija moderne arhitekture, Beograd: Idea, 268-269
Rosi, A. (1996) Arhitektura grada. Beograd: Građevinska knjiga
Stojkov, B. (1992) Plan i sudbina grada. Beograd: Građevinska knjiga
Škalamera, Ž. (1967) Prilog proučavanju kartografskih izvora za istoriju Beograda XIX veka. Godišnjak grada Beograda, knjiga XIV, str. 169-201, Muzej grada Beograda
Vuksanović-Macura, Z. (2014) Generalni plan Beograda 1923: komparacija planiranog i ostvarenog. Beograd: Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija