Metrika

  • citati u SCIndeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2

Sadržaj

članak: 2 od 13  
Back povratak na rezultate
2016, br. 114, str. 257-278
Kulturni predeo - od zaštićene vrednosti do planskog koncepta
Univerzitet u Beogradu, Šumarski fakultet

e-adresanevena.vasiljevic@sfb.bg.ac.rs
Ključne reči: predeo; kulturni predeo; zaštićeni predeo; planski koncept
Sažetak
Tumačenje pojma kulturni predeo, kao i tumačenje opšteg pojma predeo, zavisi od konteksta u kom se proces odvija. Kao pojavna antiteza prirodnom predelu, a kao terminološka odrednica prostorne i vremenske interakcije prirode i čoveka, kulturni predeo se konceptualizuje u okvirima naučnih oblasti koje se bave istraživanjem vrednosti u prostoru. Prikupljena i analizirana iskustva pokazuju da tradicionalno dihotoman istraživački pristup definisanju vrednosti u predelu (prirodni vs. kulturni predeli), kao i aspekt njihove zaštite, evoluira u holistički-geštaltni pristup koji je početkom XXI veka promovisan i Evropskom konvencijom o predelima. U savremenoj teoriji i praksi planiranja i zaštite prostora, koncept kulturnog predela se pojavljuje kao holistički, multidimenzionalan i multifunkcionalan entitet, koji u vremenu globalizacije treba sačuvati i razvijati u skladu s njegovim regionalnim i lokalnim identitetom (karakterom). Postavlja se pitanje: kakav metodološki pristup treba primeniti prilikom utvrđivanja vrednosti u procesu planiranja i zaštite prostora? Cilj rada je da se prikaže evolucija pristupa vrednostima u predelu od redukcionističkog do holističkog-problemski orjentisanog transdisciplinarnog istraživanja koje omogućava odgovarajuću procenu potencijala kulturnog predela i njegovu primenu u okvirima planskog koncepta. U isto vreme, cilj je da se prikaže konceptualizacija kulturnog predela u uslovima institucionalne zaštite prirodnog i kulturnog nasleđa, ali i planiranja prostora u Srbiji. Svrha rada je da se ukaže na mogućnost realizacije pravnih instrumenata Prostornog plana Republike Srbije u kojima se definiše obaveza utvrđivanja karaktera predela u planskom konceptu u prostornim i urbanističkim planovima, kao i prilikom revalorizacije vrednosti postojećih kulturnih predela. Predmet rada je teorijski koncept kulturnog predela kao i karakter kulturnog predela Tršić-Tronoša. Vrednost karaktera predela je interpretirana i metrički izražena za potrebe izrade Studije zaštite Predela izuzetnih odlika Tršić-Tronoša - kulturni predeo. Prikazana je mogućnost primene metode karakterizacije predela u procesu izrade planskog koncepta.
Reference
*** (2012) Operational guidelines for the implementation of the world heritage convention. Paris: United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization UNESCO, 1996
*** (2000) European landscape convention and explanatory report: T-LAND 2000. Strasbourg: Council of Europe-Secretary General established by the General Directorate of Education, Culture, Sport and Youth, and Environment
Ahern, J. (2005) Theories, methods and strategies for sustainable landscape planning. u: Tress B. G. Tress, G. Fry and P. Opdam [ur.] Landscape Research to Landscape Planning: Aspects of Integration, Education and Application, Springer
Antrop, M. (2004) Landscape change and the urbanization process in Europe. Landscape and Urban Planning, 67(1-4): 9
Antrop, M. (2005) Why landscapes of the past are important for the future. Landscape and Urban Planning, 70(1-2): 21-34
Cosgrove, D. (1989) Geography is everywhere: Culture and symbolism in human landscapes. u: Gregory D., Walford R. [ur.] Horizons in Human Geography, Basingstoke: Macmillan, pp. 118-135
Cvejić, J., Vasiljević, N., Tutundžić, A. (2008) Tipologija predela Beograda za potrebe primene Evropske konvencije o predelima. Beograd: Šumarski fakultet
Cvijić, D., Jokić, D., Ristić, M., Vukelić, M., Mijović, D., Stojanović, V., Ajtić, R., Sekulić, G., Radaković, M., Bjedov, V. (2014) Studija zaštite Predela izuzetnih odlika Tršić-Tronoša - kulturni predeo. Beograd: Zavod za zaštitu prirode Srbije
Forman, R.T.T., Godran, M. (1986) Landscape ecology. New York, itd: Wiley
Haaren, C.von (2002) Landscape planning facing the challenge of the development of cultural landscapes. Landscape and Urban Planning, 60(2): 73-80
Jackson, J.B. (1984) Discovering the Vernacular Landscape. New Haven: Yale University Press
Leitão, A.B., Ahern, J. (2002) Applying landscape ecological concepts and metrics in sustainable landscape planning. Landscape and Urban Planning, 59(2): 65-93
Lewental, D. (1985) The past is foreign country. Cambridge: Cambridge University Press
Linč, K. (1974) Slika jednog grada. Beograd: Građevinska knjiga
Lowenthal, D. (1997) European landscape transformations: The rural residue. u: Groth P., Bressi T.W. [ur.] Understanding Ordinary Landscapes, New Haven, CT: Yale University Press, pp. 180-188
Meinig, D.W. (1976) The beholding eye: Ten versions of the same scene. u: Groth P., Bressi T.D. [ur.] The Interpretation of Ordinary Landscapes, Oxford, 33-48
Naveh, Z., Lieberman, A. (1983) Landscape ecology: theory and applications. New York: Springer
Ogrin, D. (1999) Landscape as a research problem. Ljubljana: Agricultural conspectus Scientifics, Vol. 64, No. 4
Pedroli, B. (2000) Landscape-our Home. Lebensraum Landschaft. Essays on the Culture of the European Landscape as a Task. Indigo. Stuttgart: Zeist-Freies Geistesleben
Phillips, A. (1998) The nature of cultural landscapes — a nature conservation perspective. Landscape Research, 23(1): 21-38
Radić, B. (2014) Erozija kao faktor degradacije predela u skijaškim centrima Srbije. , doktorska disertacija
Relph, E. (1981) Rational Landscapes and Humanistic Geography. New York: Barnes and Noble
Rosi, A. (1991) Arhitektura grada. Beograd: Građevinska knjiga
Rössler, M. (2002) Linking nature and culture: World heritage cultural landscapes. u: Cultural Landscapes: The Challenges of Conservation, World Heritage 2002, Ferrara, Italy
Swanwick, C. (2002) Landscape character assessment: Guidelines for England and Scotland. Counrtyside Agency
Taylor, K., Lennon, J. (2011) Cultural landscapes: a bridge between culture and nature?. International Journal of Heritage Studies, 17(6): 537-554
Tošić, D. (2012) Principi regionalizacije. Beograd: Geografski fakultet
Tress, B., Tress, G., Décamps, H., d`Hauteserre Anne-Marie (2001) Bridging human and natural sciences in landscape research. Landscape and Urban Planning, 57(3-4): 137-141
Turner, T.H.D. (1983) Landscape planning: A linguistic and historical analysis of the term's use. Landscape Planning, 9(3-4): 179-192
Vasiljević, N. (2009) Evropski koncept karakterizacije predela - veza sa planiranjem prostora. u: Slovenački i hrvatski model - stanje u Srbiji - Zbornik radova “Planska i normativna zaštita prostora i životne sredine”, APPS, Vol V, str. 407-420 (ISBN 978-86-87857-00-1)(APPS)
Vasiljević, N., Živković, J. (2009) A new approach to landscape in the spatial development strategy of Serbia: A step toward implementation of European landscape convention. u: Regional Development, Spatial Planning And Strategic Governance, IAUS, Zbornik radova, Vol II, str. 197-216 (ISBN 978-86-80329-60-4)
Vasiljević, N. (2005) Funkcije nekih manastirskih šuma u Nacionalnom parku Fruška gora. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Šumarski fakultet, Magistarska teza
Vasiljević, N. (2012) Planiranje predela kao instrument prostornog razvoja Srbije. , doktorska disertacija
Vasiljević, N., Gavrilović, S., Šljukić, B. (2014) Landscape character of Mladenovac: Value preservation by applying connectivity principle. Zbornik radova - Geografski fakultet Univerziteta u Beogradu, br. 62, str. 91-120
Vos, W., Meekes, H. (1999) Trends in European cultural landscape development: perspectives for a sustainable future. Landscape and Urban Planning, 46(1-3): 3-14
Waterhout, B. (2007) The institutionalization of European spatial planning. Netherlands: Delft University of Technology, Thesis
Živković, J., Vasiljević, N. (2009) Vrednosti predela i fizičke strukture naselja Srbije kao elementi kulture i identiteta. u: Strategija prostornog razvoja Republike Srbije - studijsko-analitičke osnove strategije prostornog razvoja Republike Srbije, Ministarstvo za zaštitu životne sredine i prostorni razvoj Republike Srbije-Agencija za prostorno planiranje
Živković, J., Vasiljević, N. (2010) Predeo i održivi prostorni razvoj Srbije. u: Bajić-Brković M. [ur.] Kreativne strategije za održivi razvoj gradova u Srbiji, Beograd: Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, ISBN 978-86-7924-035-4
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.2298/gsf1614257V
objavljen u SCIndeksu: 13.01.2017.
Creative Commons License 4.0