Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 4 od 13  
Back povratak na rezultate
2016, br. 114, str. 169-188
Prostorna i vremenska analiza degradacije prirodnih resursa na slivu reke Likodre
Univerzitet u Beogradu, Šumarski fakultet

e-adresasinisa.polovina@sfb.bg.ac.rs
Ključne reči: prirodni resursi; degradacija; erozioni modeli; metod potencijala erozije; GIS
Sažetak
Zemljište predstavlja važan prirodni resurs čije pravilno korišćenje zahteva dobro poznavanje svih endogenih i egzogenih faktora koji uslovljavaju različite vidove njegove degradacije. Erozija je jedan od vidova degradacije zemljišta. Procesi erozije zemljišta se odlikuju izraženom složenošću i faktori koji utiču na njih su dinamični i menjaju se u prostoru i vremenu. Kompleksni sistem degradacije zahteva multidisciplinarni pristup uz korišćenje savremenih metoda i tehnika. Sa ciljem da se procene gubici zemljišta kao i nivoi rizika od erozije, danas je dostupno veliki broj modela. Većina njih se bazira na logici GIS-u zahvaljujući njegovoj mogućnosti da sublimira heterogene informacije. U ovom radu, analiza prostorne i vremenske degradacije prirodnih resursa je vršena na slivu reke Likodre. Reka Likodra se nalazi u severozapadnom delu Republike Srbije i pozicionirana je na području opštine Krupanj. Glavni tok u neposrednoj blizini grada Krupnja nastaje od četiri manja toka koji imaju izražen bujični karakter (Bogoštica sa Kržavom i Čađavica sa Bršticom). Tokom maja 2014. godine gradsko područje, a i ruralni delovi opštine Krupanj su zadesile katastrofalne bujične poplave koje su rezultirale gubitkom ljudskih života kao i ogromnim materijalnim štetama. Degradacija zemljišta na istraživanom području je analizirana primenom metode Potencijala erozije. Metod se odlikuje visokim stepenom pouzdanosti za utvrđivanje intenziteta erozije i proračune produkcije i pronosa erozionih nanosa. Osnovna prednost ovog metoda u odnosu na druge je njena manja zahtevnost prema kvantitetu ulaznih parametara, jednostavnost kao i da je moguća njena primena u GIS okruženju. Osim toga, metoda ima prednost izbora, jer je razvijena na našem području. Metod polazi od analitičke obrade podataka o činiocima koji utiču na eroziju. Kako je erozija prostorna pojava, prikazuje se na karti prema klasifikaciji na osnovu analitički izračunatog koeficijenta erozije (Z), koji zavisi od karakteristika tla, vegetacionog pokrivača, reljefa i vidljive zastupljenosti erozije. Primenom metode Potencijala erozije izrađena je karta erozije, na kojoj je prikazana prostorna raspodela erozionih procesa na slivu reke Likodre. Karta erozije pruža uvid u stanje erozionih procesa različitog intenziteta i karaktera. Na istraživanom slivu, se manifestuje u skoro svim svojim vidljivim pojavnim oblicima sa srednjim koeficijentom erozije Zsr=0,204. Sadašnje aktuelno stanje erozije je analizirano sa stanjem iz 1983. godine kada je rađena prvobitna Karta erozije SR Srbije.
Reference
Amiri, F. (2010) Estimate of Erosion and Sedimentation in Semi-arid Basin using Empirical Models of Erosion Potential within a Geographic Information System. Air, Soil and Water Research, : 37
Antić, M., Jović, N., Avdalović, V. (1980) Soil Science. Belgrade: University of Belgrade, Faculty of Forestry
de Vente, J., Poesen, J. (2005) Predicting soil erosion and sediment yield at the basin scale: Scale issues and semi-quantitative models. Earth-Science Reviews, 71(1-2): 95-125
Gavrilović, S. (1972) Engineering of Torrents Flows and Erosion. Belgrade
Globevnik, L., Holjević, D., Petkovšek, G., Rubinić, J. (2003) Applicability of the Gavrilović method in erosion calculation using spatial data manipulation techniques, Erosion Prediction in Ungauged Basins. u: Erosion Prediction in Ungauged Basins: Integrating Methods and Techniques (Proceedings of symposium HS01 held during IUGO2003 at Sapporo, July 2003), IAHS, Publ. no. 279
Kostadinov, S. (2008) Torrents and Erosion. Belgrade: University of Belgrade Faculty of Forestry
Lal, R. (1997) Degradation and resilience of soils. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 352(1356): 997-1010
Lazarević, R. (1983) The erosion map of Serbia 1: 500000-Interpreter. Belgrade: Institute of Forestry and Wood Industry
Lazarević, R. (2009) Erosion in Serbia. Belgrade: Želnid
Milanesi, L., Pilotti, M., Clerici, A. (2014) The application of the erosion potential method to alpine areas: Methodological improvements and test case. u: Engineering Geology for Society and Territory, Switzerland: Springer International Publishing, Volume 3
Ristić, R., Radić, B., Vasiljević, N., Nikić, Z. (2011) Land use change for flood protection: A prospective study for the restoration of the river Jelašnica watershed. Glasnik Šumarskog fakulteta, br. 103, str. 115-130
Stefanidis, P., Stefanidis, S., Tziaftani, F. (2011) The threat of alluviation of lakes resulting from torrents (case study: lake volvi, north greece). International Journal of Sustainable Development and Planning, 6(3): 325-335
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.2298/GSF1614169P
objavljen u SCIndeksu: 13.01.2017.
Creative Commons License 4.0