Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:67
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:49
članak: 4 od 6  
Back povratak na rezultate
Specijalna edukacija i rehabilitacija
2018, vol. 17, br. 1, str. 81-101
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/specedreh17-15843

Creative Commons License 4.0
Socijalna distanca većinske populacije prema slepim osobama pre tri decenije i danas
aUniverzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
bSani Optik

e-adresa: gaga.stani@gmail.com

Sažetak

Socijalna distanca se operacionalizuje kao spremnost ispitanika da prihvati ili odbaci određene socijalne odnose s pripadnicima ciljne grupe. Poređenje raspoloživih empirijskih nalaza o socijalnoj distanci prema slepim osobama u nekoliko vremenskih trenutaka nije dovelo do jednoznačnih zaključaka. Stoga smo u potpunosti ponovili jedno istraživanje iz 1983. godine. Cilj istraživanja je utvrđivanje promena u stepenu spremnosti većinske populacije da prihvati neke socijalne relacije sa slepim osobama. Realizovan je na osnovu poređenja ranga/redosleda pitanja iz istraživanja sprovedenih 1983. i 2016. godine i razlika u socijalnoj distanci prema slepim osobama za skalu u celini i za svaki od ajtema u ova dva istraživanja. U oba istraživanja primenjena je ista modifikovana Bogardusova skala na kvotnom uzorku odraslih osoba. Rezultati pokazuju da su u vrhu skale i dalje najprisniji socijalni odnosi (brak i intimni odnosi). Nekoliko ajtema je bitno promenilo rang u skali (pretpostavljeni na poslu, deljenje hotelske sobe, ubijanje sleporođene dece). Vrednosti Hi-kvadrat testa podudaranja pokazuju da postoje značajne razlike za skalu u celini i relacije: deljenje hotelske sobe (značajno povećana distanca), brak deteta, obrazovanje i vaspitanje deteta, pomoć na ulici, odbornik u opštini, pretpostavljeni na poslu, život u specijalnim ustanovama (značajno smanjena distanca). Kvalitativna analiza je pokazala da je motivaciona osnova za prihvatanje i odbacivanje socijalnih odnosa sa slepim osobama danas manje iracionalna nego pre tri decenije. Iako se manja socijalna distanca u novijoj studiji delom može pripisati nižem stepenu agresivnosti ispitanika u poređenju sa onima iz prethodne studije, činjenica da su obrazloženja odgovora danas mnogo racionalnija nego pre tri decenije pokazuje da je zaista došlo do pozitivnih promena.

Ključne reči

slepe osobe; većinska populacija; socijalni odnosi; socijalna distanca; motivaciona osnova

Reference

Avramović, Z. (2009) Društvene elite i daroviti učenici. u: Gojkov G. [ur.] Daroviti i društvena elita, Vršac: Visoka škola strukovnih studija za obrazovanje vaspitača 'Mihailo Palov', str. 27-45
Bogardus, E.S. (1951) Measuring changes in ethnic reactions. American sociological review, 16(1); 48-51; doi: 10.2307/2087969
Bogardus, E.S. (1925) Measuring social distance. Journal of Applied Sociology, 9, 216-226
Devine, M.A., Lashua, B. (2002) Constructing acceptance in inclusive contexts: The role of individual with disabilities. Therapeutic recreation journal, 36(1); 65-83
Dimoski, S. (2011) Stavovi prema osobama oštećenog sluha i faktori koji ih određuju. Beograd: Univerzitet, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
Dunđerović, R. (2005) Socijalna distanca i pristupi njenom istraživanju. u: Krneta D. [ur.] U susret integracijama, Istočno Sarajevo: Filozofski fakultet
Dunđerović, R., Bakić, I. (1990) Stavovi građana BiH o međunacionalnim odnosima. Sveske, 28-29
Grbović, A., Jablan, B., Stanimirović, D. (2016) Prihvaćenost srednjoškolaca sa oštećenjem vida od strane vršnjaka - razlike u samoproceni učenika i učenica. u: Jugović A., Japundža-Milisavljević M., Grbović A. [ur.] Socijalna inkluzija dece sa razvojnim smetnjama i problemima u ponašanju, Beograd: Univerzitet u Beogradu - Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, str. 257-264
Haneš, O. (2012) Sociodemografske karakteristike, socijalne distance i stereotipi kod studenata u Banjaluci. Primenjena psihologija, 5(1): 59
Havelka, N.N., Kuzmanović, B.R., Popadić, D.B. (1998) Metode i tehnike socijalnopsiholoških istraživanja. Beograd: Centar za primenjenu psihologiju Društva psihologa Srbije
Henri, P. (1966) Slepi i društvo. Beograd: Tiflološki muzej Saveza slijepih Jugoslavije
Injac, B. (2003) Istraživanje stavova i socijalne distance prema osobama sa invaliditetom kod stanovnika Novog Sada. Novi Sad: Centar 'Živeti uspravno'
Kaljača, S., Dučić, B. (2011) Socijalna distanca prema osobama sa intelektualnom ometenošću. Specijalna edukacija i rehabilitacija, vol. 10, br. 1, str. 93-105
Kuzmanović, B.R. (1994) Socijalna distanca prema pojedinim nacijama. u: Lazić Mladen [ur.] Razaranje društva: jugoslovensko društvo u krizi 90-ih, Beograd: Filip Višnjić
Mihić, V., Mihić-Lisul, I. (2003) Poznajem, prihvatam, poštujem - istraživanje etničke distanca kod dece i njihovih roditelja. Psihologija, vol. 36, br. 2, str. 167-182
Milanović, M. (2010) Vaspitni stilovi roditelja i socijalna distanca studenata prema slepim osobama. Univerzitet u Nišu, Filozofski fakultet - departman za psihologiju, Diplomski rad
Milanović, M. (2016) Vaspitni stil majke i socijalna distanca studenata prema slepim osobama. u: Milačić Vidojević I. [ur.] Osobe pod rizikom od društvene isključenosti - stavovi, diskriminacija, adaptivno ponašanje, Beograd: Univerzitet u Beogradu - Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, str. 43-60
Milosavljević, B. (2005) Socijalna psihologija ljudskih grupa. Banja Luka: Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske
Milošević, L. (2004) Srbi o drugima (društvena udaljenost Srba od pripadnika drugih naroda, nacionalnih manjina i etničkih grupa u jugoistočnoj Srbiji). Preuzeto sa http://www.komunikacija.org.rs/komunikacija/knjige/index_html/knjiga15/09MilosevicL.pdf
Nišević, S., Brkić, N., Golubović, Š. (2011) Socijalna distanca i stavovi studenata prema osobama sa invaliditetom. Pedagogija, vol. 66, br. 1, str. 126-133
Ouellette-Kuntz, H., Burge, P., Brown, H.K., Arsenault, E. (2010) Public Attitudes Towards Individuals with Intellectual Disabilities as Measured by the Concept of Social Distance. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 23(2): 132-142
Park, R.E. (1924) The concept of social distance as applied of the study of racial attitudes and racial relations. Journal of applied sociology, 8, 339-344
Parrillo, V.N., Donoghue, C. (2013) The National Social Distance Study: Ten Years Later. Sociological Forum, 28(3): 597-614
Rot, N. (2008) Osnovi socijalne psihologije. Beograd: Zavod za udžbenike
Stanimirović, D. (1983) Stavovi ljudi sa vidom prema slepima. Beograd: Filozofski fakultet, Diplomski rad
Stanimirović, D. (1986) Stavovi ljudi sa vidom prema slepima. Psihologija, 3-4, 104-120
Stanimirović, D. (2016) Adolescenti sa oštećenjem vida u susretu sa razvojnim i dodatnim izazovima. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
Stanimirović, D., Jablan, B., Sretenović, I. (2014) Persons with disabilities perceptions of their inclusion into social environment. u: Kulić M., Ilić Stošović D. [ur.] Education and rehabilitation of adult persons with disabilities, Beograd: Planeta print, str. 275-288
Šlezak, H., Šakaja, L. (2012) Spatial Aspects of Social Distance Towards the Roma. Hrvatski geografski glasnik/Croatian Geographical Bulletin, 74(1): 91-109
Trebješanin, Ž.M. (2004) Rečnik psihologije. Beograd: Stubovi kulture
Vidanović, I. (2006) Rečnik socijalnog rada. Beograd: Udruženje stručnih radnika socijalne zaštite Srbije, Asocijacija centara za socijalni rad Srbije
Vujačić, M. (2006) Problemi i perspektive dece sa posebnim potrebama. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, vol. 38, br. 1, str. 190-204