Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:3
članak: 5 od 22  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu
2019, vol. 58, br. 85, str. 95-118
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 06/03/2020
doi: 10.5937/zrpfn0-24511
Creative Commons License 4.0
Aktorska kaucija i ZRSZ - odgovornost države za diskriminaciju?
Univerzitet u Nišu, Pravni fakultet

e-adresa: sanja@prafak.ni.ac.rs, mirko@prafak.ni.ac.rs

Projekat

This paper is a result of research conducted within the project "Harmonization of the Serbian law with the EU law", financed by the Faculty of Law, University of Niš, for period 2013-2019.

Sažetak

Iako ustanova aktorske kaucije sama po sebi nije u suprotnosti sa pravom stranaca na pristup sudu, ona može izazvati druge jednako negativne posledice. U zavisnosti od toga kako je uređena, može voditi i kršenju zabrane diskriminacije i Ustava Republike Srbije. Nametanjem obezbeđenja parničnih troškova samo stranim državljanima bez ikakvih dodatnih kriterijuma (izuzev uzajamnosti), domaći državljani koji žive u inostranstvu a nemaju imovinu u Srbiji neopravdano se stavljaju u privilegovani položaj. Takvo zakonsko rešenje obesmišljava svrhu aktorske kaucije. Tuženog, zbog čije zaštite se aktorska kaucija uvodi, jednako tišti neizvesnost u pogledu izvršenja sudske odluke o troškovima ukoliko dobije spor, a tužilac nema imovinu u Srbiji. U takvim okolnostima, činjenica da tužilac ima strano odnosno domaće državljanstvo postaje marginalno. Istovremeno, postavlja se pitanje ustavnosti ovako koncipirane odredbe o obavezi polaganja aktorske kaucije. Stoga, potrebna je hitna izmena odredbe člana 82 ZRSZ i otklanjanje diskriminacije koja je trenutno omogućena.

Ključne reči

aktorska kaucija; ZRSZ (1982); diskriminacija; državljanstvo; Nacrt novog ZMPP (2014)

Reference

*** (1991-2016) Ustav Republike Slovenije / Ustava Republike Slovenije. Uradni list RS, št. 33/1991-I, 42/1997 -UZS68, 66/2000 -UZ80, 2420/2003 -UZ3a, 47, 68, 69/2004 -UZ14, 6920/2004 -UZ43, 69/2004 -UZ50, 68/2006 -UZ121,140,143, 47/2013 -UZ148, 47/2013 -UZ90, 97, 99 in 75/2016 -UZ70a. T
*** (2009) Ustav Bosne i Hercegovine / Constitution of Bosnia and Herzegovina: Aneks IV Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini. Službeni glasnik BiH, br. 25; Amandman I
*** (1982-1996) Act on the Resolution of the Conflict of Laws with Regulations of Other Countries / Zakon o rešavanju sukoba zakona sa propisima drugih zemalja. Sl. list SFRJ + Sl. list SRJ, br. 43/82, 72/82; br. 46/96
*** (2011-2018) Zakon o parničnom postupku / the contentious proceedings Act. Službeni glasnik RS, br. 72/2011; 49/2013-odluka US; 74/2013-odluka US; 55/2014 i 87/2018
*** (1971) Sporazum o olakšanju primene Haške konvencije o građanskom postupku od 1. marta 1954. između SFR Jugoslavije i Francuske Republike / Agreement on facilitating the application of the Hague Convention on civil procedure of 1 March 1954 between SFRY and. Službeni list SFRJ - dodatak, br. 21
*** (1981) Ugovor o pravnoj pomoći u građanskim i krivičnim stvarima između SFR Jugoslavije i DNR Alžir / Agreement on legal assistance in civil and criminal matters between SFRY and Algeria. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, No. 2
*** (1987) Ugovor o pravnoj i sudskoj saradnji između SFR Jugoslavije i Republike Iraka / Agreement on legal and judicial cooperation between SFRY and Republic of Iraq. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, No. 1
*** (1986) Ugovor o pravnoj pomoći u građanskim i krivičnim stvarima između SFRJ i Republike Kipar / Agreement on legal assistance in civil and criminal matters between SFRY and Republic of Cyprus. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, Br. 2
*** (1963) Ugovor o pravnoj pomoći u građanskim, porodičnim i krivičnim stvarima između FNRJ i SSSR-a / Agreement on legal assistance in civil, family and criminal matters between FPRY and SSSR. Službeni list FNRJ - dodatak, br. 5
*** (1964) Ugovor o regulisanju pravnih odnosa u građanskim, porodičnim i krivičnim stvarima između SFRJ i SR Čehoslovačke / Agreement on regulating legal relations in civil, family and criminal matters between FPRY and SR Czechoslovakia. Službeni list SFRJ - dodatak, br. 13
*** (1998) Ugovor između SRJ i Republike Hrvatske o pravnoj pomoći u građanskim i krivičnim stvarima / Agreement on legal assistance in civil and criminal matters between SRY and Republic of Croatia. Službeni list SRJ - Međunarodni ugovori, br. 1
*** (1955) Ugovor o uzajamnom pravnom saobraćaju između FNRJ i Republike Austrije / Agreement on mutual legal transactions between FPRY and Republic of Austria. Službeni list FNRJ - dodatak, Br.8
*** (1957) Ugovor o uzajamnoj pravnoj pomoći između FNRJ i NR Bugarske / Agreement on mutual legal assistance between FPRY and PR Bulgaria. Službeni list FNRJ - dodatak, br. 1
*** (1968/1987) Ugovor o pravnoj pomoći u građanskim i krivičnim stvarima između SFRJ i NR Mađarske (1968) sa izmenama i dopunama (1986) / Agreement on legal assistance in civil and criminal matters between SFRY and PR Hungary (1968), amended and supplemented in 198. Službeni list SFRJ - dodatak + Službeni list SFRJ-Međunarodni ugovori, Br. 3(1968); Br.1 (1987)
*** (1936) Konvencija između Kraljevine Jugoslavije i Republike Turske o uzajamnim odnosima u predmetima sudskim, građanskim i trgovačkim / Convention on mutual relations in judicial, civil and commercial matters between the Kingdom of Yugoslavia and Republic o. Službene novine, Br.26
*** (1937) Konvencija između Kraljevine Jugoslavije i Velike Britanije o uređenju međusobne pomoći u vođenju postupka u građanskim i trgovačkim stvarima koje su u tečaju ili koje mogu biti u tečaju pred odnosnim sudskim vlastima / Convention between the Kingdom. Službene novine, br. 116
*** (2019) Ustav na Republika Severna Makedonija / Constitution of North Macedonia. Služben vesnik
*** (2009) Zakon o zabrani diskriminacije Republike Srbije / the anti-discrimination Act. Službeni glasnik RS, Br. 22
*** (2007-2015) Zakon o Ustavnom sudu / Constitutional court Act. Službeni glasnik RS, Br. 109 (2007), 99 (2011), 18 (2013)...40(2015)
*** (1982) Ugovor o pružanju pravne pomoći u građanskim, porodičnim i krivičnim stvarima između SFRJ i Mongolske Narodne Republike / Agreement on legal assistance in civil, family and criminal matters between SFRY and PR Mongolia. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, br. 7
*** (1963) Ugovor o pravnom saobraćaju u građanskim i krivičnim stvarima između FNRJ i NR Poljske / Agreement on legal transactions in civil and criminal matters between FPRY and PR Poland. Službeni list FNRJ - dodatak, br. 5
*** (1961) Ugovor o pravnoj pomoći između FNRJ i Rumunske Narodne Republike / Agreement on legal assistance between FNRY and PR Romania. Službeni list FNRJ - dodatak, br. 8
*** (1960) Konvencija o uzajamnim pravnim odnosima između FNRJ i Kraljevine Grčke / Convention on mutual legal relations in between FNRY and Kingdom of Greece. Službeni list FNRJ - dodatak, br. 7
*** (1959) Konvencija o pravnom položaju lica bez državljanstva / Convention relating to the status of stateless persons. Službeni list FNRJ - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the FPRY - supplement, br. 9
*** (1960;1967) Konvencija o statusu izbeglica / Convention relating to the status of refugees. Službeni list FNRJ - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the FPRY - supplement, Br.7
*** (2010) Proposition de loi abrogeant les articles 851 et 852 du Code judiciaire instituant l'exception de la caution de l'étranger demandeur. Genot Z.; Van der Straeten T. [ur.] Retrieved 21.11.2019. from https://www.lachambre. be/FLWB/PDF/52/2561/52K2561001.pdf
*** (2000) Protocol no. 12 to the European convention for the protection of human rights and fundamental freedoms. https://www.echr.coe.int/Documents/ Library_Collection_P12_ETS177E_ENG.pdf
*** (1993) Protokol o izmenama Konvencije o međunarodnim prevozima železnicim / Protocol of 20.12.1990. for the modification of the convention concerning International carriage by rail (COTIF). Službeni list SRJ - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the SRY - International treaties, Br. 3
*** (2007) Protokol od 3.6.1999. o izmenama Konvencije o međunarodnim železničkim prevozima od 9.5.1980. / Protocol of 3 June 1999 for the modification of the Convention concerning International Carriage by Rail (COTIF) of 9 May 1980. Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the RS: International treaties, Br. 102
*** (1962) Konvencija o građanskom postupku / Convention on civil procedure. Službeni list FNRJ - Međunarodni ugovori i drugi sporazumi / Official Gazette of the FPRY - International treaties and other agreements, Br. 6
*** (1988) Konvencija o olakšanju međunarodnog pristupa sudovima / Convention on International access to justice. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the SFRY - International treaties, br. 4
*** (1991) Zakon o ratifikaciji Konvencije o građanskopravnim aspektima međunarodne otmice dece / Convention on the civil aspects of International child abduction. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the SFRY - International treaties, No. 7
*** (1960) Konvencija o ostvarivanju alimentacionih zahteva u inostranstvu / Convention on the recovery abroad of maintenance. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori / Official Gazette of the SFRY - International treaties, Br. 2
*** (1984) Konvencija o međunarodnim prevozima železnicom (COTIF), Jednoobrazna pravila o ugovoru o međunarodnom železničkom prevozu putnika i prtljaga (CIV), Jednoobrazna pravila o ugovoru o međunarodnom prevozu robe železnicama (CIM) / Convention concerning I. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, Br. 8
*** (1977) Konvencija o ugovoru o međunarodnom drumskom prevozu putnika i prtljaga (CVR) / Convention on the contract for the International carriage of passengers and luggage by road (CVR). Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, br. 8
*** (1958) Konvencija o ugovoru za međunarodni prevoz robe drumom (CMR) i Protokol uz Konvenciju / Convention on the contract for the International carriage of goods by road (CMR). Službeni list FNRJ - međunarodni ugovori i drugi sporazumi, br. 11
*** (1963) Konvencija o uzajamnoj pravnoj pomoći u građanskim i upravnim stvarima između FNRJ i Italijanske Republike / Convention on mutual legal assistance in civil and administrative matters between FPRY and Republic of Italy. Službeni list FNRJ-dodatak, Br. 5
*** (2010) European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori / Official Gazette RS -International treaties, br.12 (2010)
*** (1976) International covenant on civil and political rights (1966). United Nations Treaty Series, https://treaties.un.org/doc/publication/unts/volume%20999/volume999-i-14668-english.pdf
*** (2007-2013) Ustav Crne Gore / Constitution of the Republic of Montenegro. Službeni list CG, Br. 1(2007) i 38(2013) - Amandmani I-XVI
*** (2006) Ustav Republike Srbije / Constitution of the Republic of Serbia. Službeni glasnik RS, Br. 98
*** (1999) Zakon o mednarodnem zasebnem pravu in postopku - ZMZPP / Private International Law Act of Slovenia. Uradni list RS, Št. 56
*** (2007-2010) Zakonot za meѓunarodno privatno pravo / Private International Law Act / with amendments of 2010: Zakon za izmenuvanje i dopolnuvanje. Služben vesnik na RM, Br. 87/2007; br.156/2010
*** (2014) Zakon o međunarodnom privatnom pravu Crne Gore / Private International Law Act of montenegro. Službeni list CG, Br. 1
*** (2017) Zakon o međunarodnom privatnom pravu Hrvatske / Private international law act of Croatia. Narodne novine, Br. 101
*** (2018-2019) Zakon o strancima / the foreigners act. Službeni glasnik RS, Br. 24 (2018) and 34 (2019)
*** (2011) Zakon o prebivalištu i boravištu građana Republike Srbije / Act on the domicile and residence of the RS citizens. Službeni glasnik RS, Br. 87
*** (2014) Nacrt novog Zakona o međunarodnom privatnom pravu Republike Srbije, jun 2014 / Draft on the new Private International Law Act of the Republic of Serbia. Retrieved 21.11.2019. from https://www.mpravde.gov.rs/obavestenje/6274/ konacna
*** (2015) Affaire Mogielnicki c. Pologne (Requête no 42689/09). Arrêt du 15 septembre
*** (1997) Case C-323/95, Judgment of the Court (Sixth Chamber) of 20 March 1997 in David Charles Hayes and Jeannette Karen Hayes v Kronenberger GmbH
*** (1997) Case C-122/96, Judgment of the CJEU of 2 October 1997, Stephen Austin Saldanha et MTS Securities Corporation et Hiross Holding AG
*** (2001) ECtHR case Kreuz v. Poland. Judgment of 19 June 2001
*** (2006) ECtHR case VM. v. Bulgaria. Judgment of 8 June 2006
*** (1995) ECtHR case Tolstoy Moloslavsky v. United Kingdom. Judgment of 13 July1995; (Appl. no. 18139/91)
*** (2003) Rešenje Višeg trgovinskog suda, Pž. 5522/2003 - sudska praksa trgovinskih sudova. Sudska praksa trgovinskih sudova, br. 4; str. 12
*** (2004) Rešenje Višeg trgovinskog suda / Decision of the Higher commercial court. Pž. 7628/2004 od 6.12.2004. godine
*** (2017) Rešenje Privrednog apelacionog suda / Decision of the Commercial Court of Appeal: Pž 2616/2017 od 17.5.2017. Sudska praksa privrednih sudova - Bilten, br. 4
*** (2005-2006) Rešenje Višeg trgovinskog suda / Decision of the Higher Commercial Court, XVIII. XVIII Pž. 13836/2005 od 7.2.2006. godine
*** (2012) Rešenje Privrednog apelacionog suda / Decision of the Commercial court of appeal. Pž. 10770/2011(1) od 1.8.2012. godine
*** (2005-2006) Rešenje Višeg trgovinskog suda / Decision of the Higher commercial court. Pž. 11892/2005 od 07.02.2006. godine
*** (2001) Rešenje Višeg trgovinskog suda / Decision of the HIgher commercial court. Pž. 1032/2001 od 22.02.2001. godine
*** (2004) Rešenje Višeg trgovinskog suda / Decision of the Higher commercial court. Sudska praksa trgovinskih sudova - časopis za privredno pravo, Pž. 8563/2003 od 22.12.2003.; str. 21
*** (1974) Case C-152/73 Sotgiu v. Deutsche Bundespost, Judgment of the CJEU. 12 February 1974
Belgian Constitutional Court (2018) Arrêt n° 135/2018 du 11 octobre 2018, en cause: la question préjudicielle relative à l'article 851 du Code judiciaire, posée par le Tribunal de commerce de Liège, division Liège. Revue belge de droit international privé, 4
Cour Constitutionnelle (2018) Arrêt n° 135/2018 du 11 octobre 2018, en cause: la question préjudicielle relative à l'article 851 du Code judiciaire, posée par le Tribunal de commerce de Liège, division Liège. Revue belge de droit international privé, 4/2018
Deskoski, T. (2008) The New Macedonian private international law act of 2007. Yearbook of Private International Law, 10; 441-458
Etinski, R. (2015) Concept of indirect discrimination under Article 14 of the European Convention on Human Rights. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 70; 41-58
European Parliament (2000) Charter of fundamental rights of the European Union. Official Journal of the European Communities, 18.12.2000; https://www.europarl.europa. eu/charter/pdf/text_en.pdf
Jakšić, A. (2016) Međunarodno građansko procesno pravo / International Civil Pricedural Law. Beograd
Limante, A. (2018) Establishing habitual residence of adults under the Brussels IIa regulation: Best practices from national case-law. Journal of Private International Law, 14(1); 160-181
Marjanović, S. (2016) Personal name in Serbian family law and private international law de lege lata and de lege ferenda. u: Živković Mirko [ur.] 4th Balkan Conference, conference proceedings: Personal Name in Internal Law and Private International Law, Niš, Faculty of Law, University of Niš
Marjanović, S. (2013) Međunarodna nadležnost za sporove o izdržavanju u međunarodnom privatnom pravu Srbije de lege lata i de lege ferenda / International juridiction for maintenance disputes in the Serbian Private International Law de lege lata and d lege ferenda. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, br. 65, str. 399-418
Möller, G. (1983) Explanatory report on the 1980 Hague access to justice convention. u: Actes et documents de la Quatorzième session, La Haye, (Tome IV, Entraide judiciaire); 235-290
Palombino, F.M. (2018) Fair and equitable treatment and the fabric of general principles. The Hague: T.M.C. Asser Press
Permanent Bureau (2014) Synopsis of responses to the questionnaire of November 2013 relating to the Hague convention of 25 October 1980 on International access to justice: Access to justice convention. revised version of July 2014; Retrieved 21.11.2019. from https://assets.hcch.net/docs/6795eb0b-3eed-47cf-84c3-13e257c85a98.pdf
Permanent Bureau (2009) Summary of responses to the questionnaire of September 2008 relating to the access to Justice convention, with analytical comments: Summary and analysis document. Retrieved 21.11.2019. from https:// assets.hcch.net/upload/wop/2008pd15e.pdf
Richez-Pons, A. (2005) La notion 'residence', Le nouveau droit communautaire du divorce et de la responsabilité parentale. France: Dalloz, PhD thesis
Stanivuković, M., Živković, M. (2015) Međunarodno privatno pravo - opšti deo / International Private Law: General part. Beograd
Tasić, A. (2016) Postupak u parnicama za zaštitu od diskriminacije / Civil procedure in anti-discrimination lawsuits. PhD thesis; Retrieved 21.11.2019. from http://nardus.mpn.gov.rs/handle/123456789/9542?locale-attribute=sr_RS
UN (1945) Charter of the United Nations. https://www.un.org/en/charter-united-nations/)
UN (1948) Universal declaration of human rights, adopted 10 Decembar 1948. UN website: https://www. un.org/en/universal-declaration-human-rights
Vuković, Đ., Kunštek, E. (2005) Međunarodno građansko postupovno pravo / International civil procedural Law. Zagreb