Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:19
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:5
članak: 8 od 9  
Back povratak na rezultate
Vojnotehnički glasnik
2020, vol. 68, br. 2, str. 338-355
jezik rada: engleski
vrsta rada: pregledni članak
objavljeno: 20/05/2020
doi: 10.5937/vojtehg68-25636
Creative Commons License 4.0
Ozračenost pripadnika vojske SR Jugoslavije na Kosovu i Metohiji u toku NATO agresije 1999. godine
Vojnotehnički institut - VTI, Beograd + Government of the Republic of Serbia, Interagency Coordination Body, Belgrade

e-adresa: mirjana.andjelkovic.lukic45@gmail.com

Sažetak

Uvod/cilj: U radu se ukazuje na dozu ozračenosti kojoj su bili izloženi pripadnici Vojske SR Jugoslavije, a posebno pripadnici motorizovanih brigada na području Kosova i Metohije na albansko-jugoslovenskoj granici. Metode: Gamaspektrometrijskim merenjima utvrđeno je da penetrator u metku sadrži osiromašeni uranijum, a metodom dozimetrijskog merenja utvrđeno je prisustvo alfa, beta i gama zračenje. Rezultati: Upotreba municije sa osiromašenim uranijumom 238U, kome je dodat i plutonijum, na dugi rok zagađuje okolinu, vodu i zemljište, a kod ljudi izaziva različite poremećaje i bolesti, pre svega maligne. Radioaktivnost 239Pu je nekoliko hiljada puta veća od njegove toksičnosti, a udisanje plutonijumske prašine ugrožava zdravlje i izaziva kancer. Uranijum je piroforan toksičan metal, lako se pali i radioaktivan je. Njegovi oksidi su otrovni i delimično rastvorljivi u vodi. Posle paljenja metak oslobađa radioaktivne aerosolne čestice dimenzije dima, koje sagorevaju u dodiru sa vazduhom, izazivajući kod onoga ko ih udahne kratkotrajna ili dugotrajna oštećenja. Za vreme agresije NATO-a na SR Jugoslaviju na Kosovu i Metohiji je izmerena velika radioaktivnost. U metohijskom području ona je bila 1100 puta veća od prirodnog fona. Zaključak: Pripadnici Vojske SR Jugoslavije su tokom rata bili izloženi velikim radioaktivnim dozama, što je dovelo do povećanog obolevanja od raznih malignih bolesti i smrtnih ishoda.

Ključne reči

hemijski rat; municija od osiromašenog uranijuma; povećana radioaktivnost; hemotoksičnost; plutonijum; ozračenost pripadnika Vojske SR Jugoslavije; bolesti; malignitet

Reference

Accame, F. (2006) Uranio impoverito: La verità. Rome: Malatempora, (in Italian), ISBN 8884250366
Ajdačić, V., Jakšić, P. (2001) Search for the truth about the NATO use of depleted uranium in the war against Yugoslavia: Truth under the DU carpet. u: ENRY2001-International Conference on Environmental Recovery of Yugoslavia, September 27-30, Belgrade, pp.338-342
Anđelković-Lukić, M. (2015) Darovi milosrdnog anđela - ekološko razmatranje rata NATO protiv SR Jugoslavije. Novi Sad: Balkanija, 2. dopunjeno izdanje
Anđelković-Lukić, M. (1999) Chemical, radiological and environmental impacts of NATO's war of aggression against Yugoslavia. u: 19th Internacional Scientific Eco-Conference, Novi Sad, Serbia, 23-25 September, pp. 39-50
David, D. (1999) Kosovo: De vraies et de fausses leçons stratégiques. Revue Défense Nationale, 615(Decembre), pp.39-43 (in French), https://www.defnat.com/e-RDN/vue-article.php?carticle=7517 [15 March 2020]
Delić, B. (2019) NATO je na Srbiju bacio 20 puta više uranijuma nego što priznaje. Novi standard, 30 July, https://www.standard.rs/2019/07/30/delic-nato-je-na-srbiju-bacio-20-puta-viseuranijuma-nego-sto-priznaje/ [15 March 2020]
Đurović, B., Spasić-Jokić, V., Petković, S., Fortuna, D., Selaković-Mićunović, V., Atlagić, N. (2011) Osiromašeni uranijum - metode detekcije, saniranje neposrednih efekata i prevencija kasnih posledica. Belgrade: Doc. dr Branka Đurović
Đurović, S., Petrušić, J. (2016) Zašto ćutiš Srbijo. Belgrade: Svesrpski otadžbinski tabor
Jovanović, V., Petković, S., Čikarić, S. (2012) Zločin u ratu - genocid u miru - posledice NATO bombardovanja Srbije 1999. godine. Belgrade: Službeni glasnik
Ocić, Č. (2019) Katastrofalne posledice zapadne politike prema Kosovu i Metohiji. Koreni, 27 May, http://www.koreni.rs/katastrofalneposledice-zapadne-politike-prema-kosovu-i-metohiji/ [15 March 2020]
Tagliazucchi, M., Leggiero, D. (2019) Militari all'uranio: Per la prima volta i retroscena svelati da testimonianze, documentazioni e foto. Serrungarina, Pesaro Urbino, Italy: David and Matthaus
Vukmirović, Z. (2019) Osiromašeni uranijum je zabranjen u Belgiji 2009. godine. Politika, 20 April, http://www.politika.rs/scc/clanak/427470/Pogledi/Osiromaseni-uranijum-jezabranjen-u-Belgiji-2009-godine [15 March 2020]