Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:12
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6
članak: 7 od 9  
Back povratak na rezultate
Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu
2020, vol. 33, br. 1, str. 97-106
jezik rada: engleski
vrsta rada: pregledni članak
objavljeno: 26/07/2020
doi: 10.5937/inovacije2001097D
Creative Commons License 4.0
Doprinos Mihaila Petrovića Alasa razvijanju interesovanja za matematiku
Univerzitet u Beogradu, Učiteljski fakultet

e-adresa: mirko.dejic@gmail.com

Sažetak

Mihailo Petrović Alas (1868-1943), jedan od najvećih srpskih matematičara, rođen je u Beogradu, gde je završio srednju školu i studije prirodnih i matematičkih nauka na beogradskoj Velikoj školi. Pošto je položio prijemni ispit, primljen je na Ecole Normale Superieure u Parizu 1890. godine. Doktorsku tezu odbranio je 1894. godine pred komisijom koju su činili čuveni matematičari Ermit (Hermite Charles, 1822-1901), Pikar (Charles Emile Picard, 1856-1941) i Penleve (Painleve Paul, 1863-1933). Svetsku slavu stekao je za svoj rad na polju matematike, a zaslužan je i za promovisanje Srpske škole matematike. Mihailo Petrović Alas se bavio različitim oblastima matematike: na polju matematike bavio se diferencijalnim jednačinama, teorijom posebnih funkcija, algebrom, teorijom verovatnoće, aritmetikom, diferencijalnim i integralnim računom, geometrijom, numeričkom matematikom, i mnogim drugim oblastima; on je i pronalazač koji je izumeo dubinomer, automatski menjač brzina, daljinar, kao i računske mašine (hemijski kalkulatori, kinematički kalkulatori, hidrointegrator); poput Dekarta i Lajbnica, tražio je zajedničke elemente između disparatnih fenomena i radio je na stvaranju matematičke i opšte fenomenologije. Bio je stvaralac na polju mehanike, astronomije, fizike i hemije; kao pisac, pisao je romane, putopise i eseje, ali i knjige o ribolovu, ekonomiji, istoriji i pravu. Pored tako bogatog stvaralačkog opusa, Mihailo Petrović Alas nalazio je vremena, iako nije radio kao profesor u osnovnoj i srednjoj školi, da se bavi pitanjima vezanim za nastavu matematike i objavio je oko pedeset radova na ovu temu. Iza svih dela i radova Mihaila Petrovića Alasa opisanih u ovom radu, krila se samo jedna želja ovog velikog naučnika - da kod studenata i učenika probudi i zadrži interesovanje za matematiku i da je popularizuje putem jednostavnih prezentacija. Njegovi radovi pokazali su da je kreativnost prisutna i u oblasti elementarne matematike. I u ovoj oblasti Mihailo Petrović Alas dao je lični i originalni doprinos. Pokazaćemo to na dva primera uzeta iz njegovog članka Zanimljivosti u primenama Pitagorinog pravila (Petrović, 1949). U prvom primeru Petrović pokazuje kako je kroz otvor kružnog oblika moguće provući krug čiji je prečnik veći od prečnika kružnog otvora, a da se pritom prečnik kružnog otvora ne proširi. U drugom primeru on pokazuje kako da kroz čvrsto, nesavitljivo telo oblika kocke prosečemo kanal kroz koji može da se provuče druga, i veća, čvrsta, nesavitljiva kocka. Iako se čini da su zadaci u ova dva primera gotovo besmisleni i da ih je nemoguće izvesti, primena Pitagorine teoreme pokazuje da ih je moguće izvesti i da imaju smisla. Ovakva vrsta problema pobuđuje veće interesovanje učenika i motiviše ih da nađu rešenje. Ovi primeri imaju višestruke pedagoške implikacije. Prva i najvažnija je razvijanje interesovanja za matematiku. Zajedno sa svojim nastavnicima učenici mogu da analiziraju primere, pronalaze rešenja, prave modele, i tome slično. Učenicima će se dopasti da prave modele, provlače veći krug kroz manji otvor, ili da provlače veću kocku kroz otvor na manjoj kocki. Oni će želeti da ostave utisak na druge učenike, ali i da im pokažu pomoću kakvog matematičkog aparata su konstruisali svoje modele. Ako se učenicima pruži mogućnost da se upoznaju sa delima naših velikih matematičara, kod njih će se razviti jača patriotska osećanja.

Ključne reči

Mihailo Petrović Alas; Pitagorina teorema; pedagoški rad; matematika; popularizacija matematike

Reference

Dejić, M. (2019) Mathematics: Its history and teaching. u: Lawrence S; Mihajlović A; Đokić O. [ur.] Proceedings of the Training Conference: History of Mathematics in Mathematics Education, October 26-30, 2018, Jagodina, Serbia, Jagodina: Fakultet pedagoških nauka, 5-11
Đokić, O., Jelić, M., Ilić, S. (2019) The relationship between images and concepts in the initial geometry teaching. u: Lawrence S; Mihajlović A; Đokić O. [ur.] Proceedings of the Training Conference: History of Mathematics in Mathematics Education, October 26-30, 2018, Jagodina, Serbia, Jagodina: Fakultet pedagoških nauka, 29-40
Đokić, O., Jelić, M., Ilić, S. (2020) The correlation between figural and conceptual properties of angle and cube in pre-service teachers geometric reasoning. Teaching Innovations, 33(1): 1-20
Milanković, M., Mihailović, J. (1946) Mika Alas. Beograd: Kosmos, in Serbian
Petrović, M. (1949) Članci (Articles). Beograd: Naučna knjiga, Prir. Vojin Dajović [in Serbian]
Trifunović, D. (1982) Mihailo Petrović Alas. Gornji Milanovac: Dečje novine, in Serbian
Vujisić-Živković, N., Dejić, M., Zeljić, M. (2011) Razvoj metodike osnovnoškolske nastave računice u Kneževini (Kraljevini) Srbiji u XIX veku (Development of the methodology of elementary school calculus in the principality (kingdom) of Serbia in the 19th century). u: Antović N. [ur.] Iz istorije nastave matematike u osnovnim i srednjim školama u Srbiji, Beograd: Pedagoški muzej, 41-88, in Serbian