Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:11
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:2
članak: 4 od 4  
Back povratak na rezultate
Godišnjak Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja
2013, br. 19, str. 48-65
jezik rada: srpski
vrsta rada: naučni članak

Invarijantnost motornih obrazaca pri bočnom volej udarcu u fudbalu
nema

Sažetak

Predmet ove studije je stepen uspešnosti izvođenja bočnog volej udarca u fudbalu u odnosu na kinematiku lopte i mehaničke uslove izvođenja pokreta. Studija je izrađena sa ciljem da se kod vrhunskih fudbalera odredi, iz aspekta razmene brzine i preciznosti, šema optimizovanja kretanja po kriterijumu efikasnosti i ekonomičnosti bočnog volej udarca. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 30 ispitanika - profesionalnih fudbalera koji su članovi nacionalne selekcije Srbije, i koji nastupaju u inostranim klubovima (FC Chelsea, FC Benfica, FC Genk, FC München 1860, FC Leiria, FC Košice, FC Luch - Energia, FC London City) i Super lige Srbije (FK Crvena zvezda, FK Partizan, FK OFK Beograd). Ispitanici su imali zadatak da izvedu bočni volej udarac gađajući gol loptom koja im je dolazila u tri visine i tri brzine. Uzorak varijabli se sastojao iz dve kriterijumske (brzina i visina lopte) i 25 prediktorskih varijabli. Merenje kinematskih varijabli je izvršeno u hali Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja pomoću 3D infra-crvenog sistema QUALISYS. Dobijeni podaci su obrađeni deskriptivnom i komparativnom statistikom. Utvrđena su dva načina izvođenja bočnog volej udarca u odnosu na brzinu i visinu lopte. Za visoke i brze lopte pokret se izvodi 'zamrznutom' pozicijom segmenata kinetičkog lanca, tj. koristi se relativno simultana kinematička šema. Za niske i spore lopte koristi se otvorena kinematička šema ('bič'). Utvrđeno je postojanje promena u kinematičkoj adaptaciji lokomotornog aparata na različite mehaničke uslove izvođenja pokreta bočnog volej udarca. Povećanjem brzine dolazeće lopte povećava se brzina realizacije pokreta i skraćuje egzekutivna faza po trajanju. Dobijeni rezultati ukazuju da se po principu Bernštajnovih sinergija slaganje brzina pojedinačnih segmenata odvija na različit način u odnosu na zadatu brzinu lopte. Potvrđena je generalna teorija upravljanja brzim pokretima u delu koji ukazuje da se fudbaler iz aspekta vizuelne percepcije najmanje adaptira na prebrze i prespore lopte. Postoji direktan uticaj brzine i visine lopte na održanje dinamičke stabilnosti sistema. Postoji sličan način upravljanja pokretom za niske i srednje lopte kada je u pitanju kontrola trajanja. Pronađeno je postojanje kvalitativno različitih programa za ubrzavanje natkolenice u zglobu kuka za spore, umerene i brze lopte. Susedni delovi tela utiču na ravnotežu i stabilnost i moraju biti u odnosu na brzinu precizno pozicionirani. Postoji uticaj brzine lopte na usporenja sistema u ugaonoj brzini između osa rame - kuk i kuk - peta. Povećanjem brzine lopte povećava se maksimalno ubrzanje stopala, tj. fudbaler mora da poveća maksimalno ostvareno ubrzanje zarad stabilnosti sistema u neposrednom kontaktu sa loptom. Zaključeno je da je potrebno praćenje kinematičkih i drugih parametara za uspešno učenje, usavršavanje i kontrolu izvođenja tehnike bočnog volej udarca. Na taj način, uz primenu u svakodnevnoj fudbalskoj praksi najpreciznije se uočavaju i ispravljaju greške u tehnici izvođenja bočnog volej udarca, i time se direktno vrši uticaj na brzinu realizovanja fudbalske igre.

Ključne reči

bočni volej; fudbaler; kinematička šema; biomehaničke varijable

Reference

Bernstein, N.A. (1967) The coordination and regulation of movements. Oxford-New York, itd: Pergamon Press
Brnad, I. (1997) Kinematička analiza bočnog volej udarca u nogometu. Zagreb: Fakultet za fizičku kulturu Sveučilišta u Zagrebu, Diplomski rad
Dörge, H.C., Andersen, T. B., Sørensen, H., Simonsen, E.B., Aagaard, H., Dyhre-Poulsen, P., Klausen, K. (1999) EMG activity of the iliopsoas muscle and leg kinetics during the soccer place kick. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 9(4): 195-200
Ilic, D.B., Corcos, D.M., Gottlieb, G.L., Latash, M.L., Jaric, S. (1996) The effects of practice on movement reproduction: Implications for models of motor control. Human Movement Science, 15(1): 101-114
Ilić, D. (1999) Motorna kontrola i učenje brzih pokreta. Beograd: Zadužbina Andrejević
Ilić, D.B., Jarić, S.M. (1992) Učenje brzih osnovnih pokreta - uticaj početnog na terminalni položaj segmenata. Fizička kultura, vol. 46, br. 3, str. 203-207
Kellis, E., Katis, A. (2007) Biomechanical characteristics and determinants of instep soccer kick. J Sports Sci Med, 6, str. 154-165
Lathash, M.L. (1994) Control of human movement. Champaign, IL: Human Kinetics Publishers
Mccrudden, M., Reilly, T. (1993) A comparison of the punt and the drop-kick. u: Reilly T., Clarys J., Stibbe A. [ur.] Science and Football II, London: Spon, 362-366
Naito, K., Fukui, Y., Maruyama, T. (2010) Multijoint kinetic chain analysis of knee extension during the soccer instep kick. Human movements science, 29, 259-276
Nunome, H., Asai, T., Ikegami, Y., Sakurai, S. (2002) Three-dimensional kinetic analysis of side-foot and instep soccer kicks. Medicine and Science in Sports and Exercise, 34(12): 2028-2036
Schmidt, R.A., Sherwood, D.E., Zelaznik, H.N., Leikind, B.J. (1985) Speed-Accuracy Trade-offs in Motor Behavior: Theories of Impulse Variability. u: Heuer H., Kleinbeck U., Schmidt K.H. [ur.] Motor behavior: Programming, control, and acquisition, Berlin, itd: Springer Verlag, str. 79-123
Schmidt, R.A. (1990) Motor control and learning. Champaign, IL: Human Kinetics
Shan, G., Westerhoff, P. (2005) Full body kinematic characteristics of the maximal instep soccer kick by male soccer players and parameters related to kick quality. Sports Biomechanics, 4(1): 59-72
Shinkai, H., Nunome, H., Ikegami, Y., Isokawa, M. (2006) Foot movement in inpact phase of instep kicking in soccer. Journal of Sports Science and Medicine
Shinkai, H., Nunome, H., Ikegami, Y., Isokawa, M. (2007) Ball-foot interaction in impact phase of instep soccer kick. Journal of Sports Science and Medicine, Suppl 10, 1-222, with World Congress on Science and Football