Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:14
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 2 od 9  
Back povratak na rezultate
Acta medica Medianae
2005, vol. 44, br. 1, str. 15-20
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 02/06/2007
Balkanska endemska nefropatija i maligni urotelijalni tumori
aCenter of Hemodialises, Leskovac
bKlinički centar Niš
cUniverzitet u Nišu, Medicinski fakultet

e-adresa: glogovacs@bankerinter.net

Sažetak

Jedna od karakteristika Balkanske endemske nefropatije (BEN) je veća pojava malignih tumora urotelijuma (MTU), u prvom redu malignih tumora pijelona (MTp) i uretera (MTu). U Jablaničkom okrugu nalaze se oblasti koje su endemske, hipoendemske i neendemske za BEN. Cilj rada je bio ispitivanje pojave MTU u endemskim naseljima Jablaničkog okruga za BEN i odnosa učestalosti tumora u endemskim i vanendemskim naseljima. Pojava MTU analizirana je na osnovu podataka operativnih protokola Urološkog odeljenja Zdravstvenog centra Leskovac, Urološke klinike Kliničkog centra Niš za period od 1978. do 2002. godine. Za sve bolesnike sakupljeni su podaci o polu, starosti, mestu stanovanja i rođenju. Za klasifikaciju naselja, korišćeni su podaci Instituta za nefrologiju i hemodijalizu (INH) Niš. Podaci o ukupnom broju stanovnika u naseljima dobijeni su na osnovu zvaničnih podataka obavljenog popisa stanovništva 1981. i 1991. godine. Stopa incidencije je računata na 100 000 stanovnika. Prosečna godišnja stopa incidencije (PGSI) MTU u endemskim naseljima za posmatrani period je 37.82 (za tumore uretera i pijelona 17.56; tumore mokraćne bešike/MTMB/ 20.26) u hipoendemskim 13.28 (za MTp i MTu 5.06; MTMB 8.22) u neendemskim gradskim naseljima 5.60(za MTu i MTp 0.94; MTMB 4.66) i u neendemskim seoskim naseljima 7.35 ( za MTu i MTp 1.04; MTMB 6.31). PGSI MTU u endemskim naseljima veća je 2.85 puta od stope u hipoendemskim, 6.75 puta veća u odnosu na stopu u neendemskim gradskim naseljima a 5.15 puta veća u odnosu na stopu u neendemskim seoskim naseljima. MTu i MTp češći su u endemskim naseljima 18.68 puta nego u neendemskim gradskim naseljima, 16.88 puta češći u odnosu na neendemska seoska a 3.47 puta češći u odnosu na hipoendemska naselja. Linearni trend obolelih od MTp i MTu u endemskim naseljima Jablaničkog okruga za 25-godišnji period bio je u statistički slabom opadanju (y=- 0.0054x+0.59; r2=0.0031). Visoka učestalost MTU, a u prvom redu MTu i MTp u regionima sa BEN, možda ukazuje na zajednički nefropatogeni i kancerogeni etiološki faktor i potvrđuje postojanje pozitivne korelacije između BEN i malignih tumora gornjeg urotelijuma.

Ključne reči

Reference

Atanassov, N., Danovski, L., Kumanov, H.R. (1974) Osobenosti na tumorite na pikocnite patisa pri bolni s endemicna nefropatia. u: Prvi Bugarski Urološki Kongres sa Međunarodnim učešćem, zbornik radova, Sofija, str. 19
Bruckner, I., Yosin, C., Lazaresku, R., Paraskiv, D., Manesku, N., Sreban, M., i dr. (1965) A clinical study of nephropathy of an endemic character in the People's Republic Rumunia. u: Puchlev A. i dr. [ur.] International Symposium on Endemic Nephropathy, Proceedings, Sofia: Bulgarian Academy of Sciences Press, str. 25-35
Bukvić, D., Velimirović, D., Janković, S., Đukanović, Lj. (1999) The frequency of Balkan endemic nephropathy and malignant tumors of the upper urothelium tract in the Vilage Sopic. Macedonian medical review, Suppl. 35, str. 154-6
Bukvić, D.Đ. (1996) Odnos endemske nefropatije i malignih tumora gornjeg urotela. Beograd: Medicinski fakultet, doktorska disertacija
Čukuranović, R.E., Dinić, A., Ignjatović, M., Petronić, D., Stojanović, S., Stefanović, V. (1987) Distribucija tumora urotrakta u dolinama Južne Morave i njenih pritoka. u: Strahinjić and Stefanović [ur.] Current Topics in Endemic (Balkan) Nephropathy, Proceedings of the 6th Symposium on Endemic (Balkan) Nephropathy, 103-12
Čukuranović, R.E., Ignjatović, M., Stefanović, V. (1991) Urinary tract tumors and Balkan nephropathy in the South Morava River basin. Kidney Int Suppl, 34: S80-4
Čukuranović, R.E., Petrović, B., Marković, N., Stefanović, N.J., Stefanović, V.B. (2002) Balkan endemic nephropathy and upper urothelial cancer in the south Morava river basin. Facta universitatis - series: Medicine and Biology, vol. 9, br. 1, str. 104-107
Danilović, V., Đurišić, M., Mokranjac, M., Stojimirović, B., Živojinović, J., Stojaković, P. (1957) Nephrites chroniques provoquies par l' intoxication au plomb par voie digestive (farine). Presse Med, 65 (90), str. 2039-40
Danilović, V., Stojimirović, B., Bogdanović, M. (1958) Prilog izučavanju klinike hroničnog nefritisa kod bolesnika iz Šopića, Petke i Vreoca (Kolubara). Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, 86, str. 1409-20
Đokić, M., Nikolić, J., Hadži-Đokić, J., i dr. (2000) Epidemiological and clinical characteristics of upper urothelial tumors. u: II Congress of the Balkan's Urologists, Struga, Book of abstracts, 71
Đukanovic, Lj., Bukvic, D., Maric, I., Glogovac, S., Davinic, S., Prokopovic, M., Rakic, N., i dr. (2002) Current status of Balkan Nephropathy ESRD patients in Serbia. u: Nephrology Dialysis Transplantation, Copenhagen
Đukanović, L., Oštrić, V. (1998) Bolesti bubrega. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Đukanović, L.D., Bukvić, D., Marić, I., Čukuranović, R., Vukomanović, M., Glogovac, S., Davinić, S., Rakić, N. (2001) Open questions on Balkan nephropathy
Glogovac, S., Đorđević, V., Prokopović, N., Jovanović, D., Petrović, S., Profirović, M., i dr. (2002) Maligni tumori urinarnog trakta u endemskim naseljima Jablaničkog okruga. u: VII jugoslovenski kongres za nefrologiju, dijalizu i transplantaciju, 16-19 oktobar Niš, Srbija
Glogovac, S., Đorđević, V., Stefanovic, V. (2001) The frequency of the upper urotelium tumor in Jablanic region. u: 5th Congress of the Balkan Cities Association of Nephrology Dialysis, Transplantation and Artificial Organs, Proceedings, Thessaloniki, 35-8
Glogovac, S., Đorđević, V., Stefanovic, V. (2001) The incidence of Balkan endemic nephropathy in the Leskovac Medical Center. u: Boletis J.N., Iatrou C., Siakotos M., Stathakis C.P. [ur.] 5th Congress of the Balkan Cities Association of Nephrplogy Dialysis, Transplantation and Artificial Organs, Proceedings, Thessaloniki, 167-9
Kovačević, A. (1970) Endemska nefropatija i neoplazme gornjih mokraćnih puteva. u: Zbornik radova drugog simpozijuma o endemskoj nefropaitji, Niš: Univerzitet, str. 248-251
Lambrew, S., Atanossov, N., Petrinska-Venkovska, S. (1965) On tumours of the urinary tract in endemic nephropathy from the Vratza District. u: Puchlev A. i dr. [ur.] International Symposium on Endemic Nephropathy, Proceedings, Sofia: Bulgarian Academy of Sciences Press, str. 186-191
Marković, N. (2001) Tumori urotelijuma u naseljima sa endemskom nefropatijom u slivu Južne Morave. Niš: Medicinski fakultet, magistarski rad
Nikolić, J., Đokić, M.R., Crnomarković, D., Marinković, J.M. (2002) Upper urothelial tumors and Balkan nephropathy- dose responsible diseases. Facta universitatis - series: Medicine and Biology, vol. 9, br. 1, str. 114-118
Petković, S., Mutavdžić, M., Petronić, V., Marković, V. (1971) Les tumeurs du bassinet et de l' uretère - recherches cliniques et étiologiques. J Urol Nephrol, 77(6): 429-439
Petković, S. (1981) Korelacija endemske nefropatije tumora pijelona i uretera. u: Zbornik radova, I kongresa nefrologa Jugoslavije, Beograd, str. 183-91
Petrinska-Venkovska, S. (1965) Morphologic aspect of endemic nephropathy in Bulgaria. u: Puchlev A. i dr. [ur.] International Symposium on Endemic Nephropathy, Proceedings, Sofia: Bulgarian Academy of Sciences, str. 95-104
Polenaković, M.H., Stefanović, V. (1998) Balkan nephropathy. u: Davison A.M., Cameron J.S., Grunfeld J.P., Kerr D.N.S., Ritz E., Winearls C.G. [ur.] Textbook of Clinical Nephrology, Oxford, itd: Oxford University Press, 1203-6
Radovanovic, Z., Krajinovic, S., Velimirovic, A. (1977) Neoplasms of the urinary tract and endemic nepropathy in Serbia. u: Proc. 3th Symp. on Endemic Nephropathy, Beograd: Galenika, 203
Stefanović, V., Polenaković, M.H. (1991) Balkan nephropathy. Kidney disease beyond the Balkans?. Am J Nephrol, 11(1): 1-11
Stojanović, S., Petrović, S., Jovanović, D., Stojković, I. (1987) Tumori pijelona i uretera lečeni na Urološkom odeljenju u Leskovcu. u: VI internacionalni simpozijum urologa, Niš, str. 141-3
Strahinjić, S. (1973) Endemska nefropatija u dolini Južne Morave i donjih tokova njenih pritoka. u: Simpozijum o endemskoj nefropatiji, Beograd: Srpska akademija nauka, 145-60
Strahinjić, S. (1975) Prilog poznavanju rane dijagnostike endemske nefropatije. Niš, Doktorska disertacija