Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:15
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:15
članak: 3 od 8  
Back povratak na rezultate
Sociologija
2003, vol. 45, br. 1, str. 61-88
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.2298/SOC0301061S


Kultura označitelja - razlika u shvatanju strukture kod Lévi-Straussa i Derride
Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet

Sažetak

Osnovne ideje na kojima je konstituisana antropologija su ideje o primitivnom čoveku, kulturi i društvu. Ovi modeli su nastali kao mešavina naučnih i fikcionalnih modela stvarnosti, tako da ih je veoma teško dokazati. Stoga su naučna vrednost i saznajne funkcije ovih modela od početka sporni u antropologiji. Strukturalistička kritika teorije o primitivnom mentalitetu još više relativizuje odnos između fikcionalnog i naučnog jezika, time što nastoji da pokaže da principi fikcionalnog mišljenja predstavljaju osnovu svakog mišljenja, a ne prethodnu fazu u razvoju kulture i uma. Takav pristup podrazumeva da se i celokupna kultura tretira kao sistem označitelja, ustanovljen na nesvesnim procesima semiologizovanja stvarnosti. Derrida takav pristup smatra povesnim početkom oslobađanja diskursa od metafizičkog nasleđa, kao početak decentriranja stabilnog shvatanja strukture kroz opštu promenu statusa fikcionalnog jezika, kroz ukazivanje na fikcionalni, neutemeljeni i nezasnovani momenat u naučnim pristupima. Time antropologija prestaje da se određuje u kategorijama empirijske nauke i počinje da se određuje u kategorijama igre tj. u kategorijama neodlučivih diskurzivnih transformacija. Kroz takav pristup se produžava shvatanje kulture kao sistema označitelja i zaobilazi početni problem koji je postavljen, ali ne i razrešen unutar strukturalističke kritike teorije o primitivnom mentalitetu, a to je nerešeno pitanje da li je moguće suplementirati realistički diskurs fikcionalnim i sa kakvim posledicama.

Ključne reči

modeli stvarnosti; strukturalizam; kultura; kulturna sintaksa i kulturna Semantika; "decentrirana struktura"

Reference

Boler, J.F. (1963) Charles Peirce and scholastic realism. Seatle, WA, itd: University of Washington Press
de Sosir, F. (1996) Kurs opšte lingvistike. Sremski Karlovci-Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića
Derida, Ž. (1990) Bela mitologija. Novi Sad: Bratstvo-Jedinstvo
Derrida, J. (1982) Margins of philosophy. Chicago, itd: University of Chicago Press
Derrida, J. (1976) O gramatologiji. Sarajevo: Veselin Masleša
Derrida, J. (1995) On the name. Stanford, CA: Stanford University Press
Derrida, J. (1992) Faktor istine. Delo, jan.-feb., vol. XXXVIII, str. br. l-2
Eco, U., Constantino, M., ur. (1989) On the medieval theory of signs. Amsterdam, itd: John Benjamins Publishing
Eko, U. (2001) Granice tumačenja. Beograd: Paideia
Eliade, M. (1991) Magijsko-religiozno ponašanje praljudi. u: Istorija verovanja i religijskih ideja, Beograd, itd: Prosveta
Finegan, J. (1952) Primitivism. u: The Archeology of World Religions, Princeton, NJ: Princeton University Press
Frejzer, D.D. (1992) Zlatna grana - proučavanje magije i religije. Beograd: Alfa
Frojd, S. (1976) Totem i tabu. Novi Sad: Matica srpska
Gerc, K. (1998) Tumačenje kultura. Zemun: Biblioteka XX vek
Hobsbom, E., Rejndžer, T., ur. (2002) Izmišljanje tradicije. Beograd-Zemun: Biblioteka XX vek
James, H., ur. (1991) Peirce on signs. Chapel Hill: University of North Carolina Press
Leroa-Guran, A. (1991) Religije prethistorije. Beograd: Plato
Levi-Strauss, C. (1988) Strukturalna antropologija. Zagreb: Školska knjiga
Levi-Stros, K. (1980) Mitologike. Beograd: Prosveta
Levi-Stros, K. (1978) Divlja misao. Beograd: Nolit
Levi-Stros, K. (1999) Tužni tropi. Beograd: Zepter Book World
Lič, E. (1972) Klod Levi-Stros. Beograd: Duga
Megill, A. (1985) Prophets of extremity. Berkeley, CA, itd: University of California Press
Mieke, B. (2001) Semiotika i istorija umetnosti. u: Prelom, br. 1
Novaković, S. (1994) Uvod u opštu metodologiju i istorija metodološke misli. Beograd: Filozofski fakultet
Papić, Ž. (1997) Polnost i kultura - telo i znanje u socijalnoj antropologiji. Beograd-Zemun: Biblioteka XX vek
Peggy, K., ur. (1991) A Derrida reader. Hemel Hampstead, itd: Harvester-Wheatsheaf
Popper, K.R. (1973) Logika naučnog otkrića. Beograd: Nolit
Rachel, L.G. (1963) Religious conceptions of the Stone Age. New York, itd: Harper and Row
Radman, Z. (1995) Metafore i mehanizmi mišljenja. Zagreb: Hrvatsko filozofsko društvo
Searle, J.R. (1992) Ponavljanje razlika. Delo, jan.-feb., vol. XXXVIII, br. 1-2
Serl, D.R. (1991) Govorni činovi - ogled iz filozofije jezika. Beograd: Nolit
Sinđelić, S. (1986) Konvergentni realizam i uspeh nauke. Filozofska istraživanja, Zagreb, 18, vol. 6, Sv. 3
Šefer, Ž.M. (2001) Zašto fikcija?. Novi Sad: Svetovi
Tasić, V. (2002) Matematika i koreni postmodernog mišljenja. Novi Sad: Svetovi
Taylor, J.R. (1989) Linguistic categorization: Prototypes in linguistic theory. Oxford: Clarendon Press
Thomas, S.A. (2001) Signs: An introduction to semiotics. Toronto, itd: University of Toronto Press
Todorov, C. (1994) Mi i drugi - francuska misao o ljudskoj raznolikosti. Beograd-Zemun: Biblioteka XX vek