Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:22
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:12

Sadržaj

članak: 1 od 2  
Back povratak na rezultate
2022, br. 2, str. 187-204
(Ne)ugovornice arbitražnog sporazuma kao stranke arbitražnog postupka - teorija grupe kompanija
aInstitut za uporedno pravo, Beograd
bUniverzitet u Banjoj Luci, Pravni fakultet, Republika Srpska, BiH

e-adresajelena_vuk83@yahoo.com, vitomirpopovic20@gmail.com
Ključne reči: arbitraža; višestranačka arbitraža; grupa kompanija; nepotpisnice; subjektivni domašaj arbitražnog sporazuma; ekonomsko jedinstvo
Sažetak
U radu se polazi od odnosa stranaka arbitražnog postupka i strana potpisnica arbitražnog sporazuma, potom se isputuje da li je istovetnost strana potpisnica i stranaka u postupku isključiva ili je reč o pravilu koje dozvoljava određene izuzetke. Stranke arbitražnog postupka su najčešće, ali ne i isključivo, strane arbitražnog sporazuma. Praksa je pokazala da učesnici arbitražnog postupka mogu biti i lica koja se nisu eksplicitno saglasila sa arbitražnim sporazumom, kao što je to slučaj kod višestranačkih arbitraža u kojima učestvuje grupa kompanija (grupa društava). Kod multistranačkih arbitraža u kojima na jednoj od strana postoji množina subjekata u formi grupe kompanija postavljaju se brojna pitanja koja su predmet ovog istraživanja. Kao osnovno postavlja se pitanje da li lica koja nisu potpisala arbitražni sporazum mogu biti učesnici arbitražnog postupka. Odgovor na ovo pitanje traženo je u komparativnoj analizi normativnih pravila kojima se uređuje punovažnost arbitražnog sporazuma, kao i kritičkim tumačenjem arbitražnih sporova vođenih pred arbitražnim i sudskim većima. Rezultati do kojih smo induktivnom metodom došli ukazuju da potpis lica nije uslov za učestvovanje u arbitražnom postupku te da je moguće subjektivno proširenje dejstva arbitražnog sporazuma. Analiza novije arbitražne prakse i pretežnog dela teorije je pokazala da je u slučaju grupa kompanija rešenje diktirano praktičnim potrebama da se uvaže realni odnosi koji postoje u pravnom prometu nastali posebnom prirodom grupe kompanija koje se tretiraju kao "ekonomsko jedinstvo". Rad je podeljen na četiri dela. Prvi deo posvećen je arbitražnom sporazumu kao osnovu konstituisanja nadležnosti arbitražnog tribunala; drugi analizira subjektivni domašaj arbitražnog sporazuma, dok je treći deo posvećen učešću "grupe kompanija" na strani jedne od stranaka u brojnim arbitražnim i sudskim postupcima. Poslednji deo se bavi zaključnim razmatranjima obrađene teme.
Reference
*** (2016) UNIDROIT Načela međunarodnih trgovačkih ugovora, izmene iz 2016. godine. Microsoft Word -00-0-Cover-2016 clean.doc (unidroit.org) (22. 4. 2022)
*** (2005) Zakon o arbitraži Holandije. https://voldgiftsinstituttet.dk/wp-content/uploads/2015/01/danish_arbitration_act_2005.pdf (22. 4. 2022)
*** (1978-2020) Zakon o obligacionim odnosima. Službeni list SFRJ, br. 29/1978, 39/1985, 45/1989 i 57/1989, Službeni list SRJ, br. 31/1993 i Službeni list SCG, br. 1/2003 -Ustavna povelja i Službeni glasnik RS, br. 18/2020
*** (2018) A, B and C versus D and the State of Libya. BGer 4A_636/2018, 4A_636/2018 24. 09. 2019 -Schweizerisches Bundesgericht (bger.ch) (22. 4. 2022)
*** Group of companies doctrine. https://www.lawteacher.net/free-lawessays/commercial-law/group-of-companies-doctrine-law-essays.php?vref=1 (26. 4. 2022)
*** (2006) Zakon o arbitraži. Službeni glasnik RS, br. 46
*** (1963) Evropska konvencija o međunarodnoj trgovinskoj arbitraži. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori, br. 12
*** (2022) Konvencija UN o priznanju i izvršenju stranih arbitražnih odluka (Njujorška konvencija). u: United Nations Convention on the Recognition and Enforcement 'New York Convention'
*** (2021) Švajcarski Zakon o međunarodnom privatnom pravu (PILA) iz 1989. sa izmenama. Microsoft Word -20210129 Chapter 12 PILA_Translation_English.docx (swissarbitration.org) (22. 4. 2022)
*** (2006) UNCITRAL Model zakon o arbitraži 1985, poslednje izmene 2006 (Uncitral Model Law on International Arbitration). u: UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration (1985), with amendments as adopted in 2006, United Nations Commission on International Trade Law
*** (2006) UNCITRAL Recommendation regarding the interpretation of article II, paragraph 2, and article VII, paragraph 1, of the Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, done in New York, 10 June 1958 (2006). u: Recommendation regarding the interpretation of article II, paragraph 2, and article VII, paragraph 1, of the Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, done in New York,, United Nations Commission on International Trade Law
*** (2022) Italijanski građanski zakonik (Codice Civile). Italian Codice Civile | Trans-Lex.org (22. 4. 2022)
*** (2022) Nemački građanski zakonik (BGB). German Civil Code BGB (gesetze-im-internet.de) (22. 4. 2022)
*** (2016) Pravilnik Stalne arbitraže pri Privrednoj komori Srbije. Službeni glasnik RS, br. 101
*** (2005) Zakon o arbitraži Danske. Microsoft Word -Act2005.doc (voldgiftsinstituttet.dk) (22. 4. 2022)
Blanchi, S. (2020) Extension of Arbitration Agreements to Non-Signatories in Switzerland: The Supreme Court sticks to her guns. Extension of Arbitration Agreements to Non-Signatories in Switzerland: The Supreme Court Sticks to Her Guns (josemigueljudice-arbitration.com) (25. 4. 2022)
Brekoulakis, S. (2016) Parties in international arbitration: Consent V. Commercial reality. u: Brekoulakis S., Lew J., Mistelis L. [ur.] The Evolution and Future of International Arbitration, Kluwer Law International, 119-160
Brekoulakis, S. (2010) Third parties in international commercial arbitration. OUP, 1st ed
Cukavac, M. (2018) Dejstvo arbitražnog sporazuma na treća lica - trgovinska i investiciona arbitraža. Pravo i privreda, vol. 56, br. 4-6, str. 308-327
Day, W. (2021) Applicable law and arbitration agreement. Cambridge Law Journal, 80 (2), pp. 238-241
Derains, Y., Schwartz, E. (1998) A guide to the new ICC rules of arbitration. Kluwer Law International
Grušić, U. (2020) Subjektivni domašaj arbitražnog sporazuma u srpskom pravu. Revija Kopaoničke škole prirodnog prava, vol. 2, br. 2, str. 79-97
Hanotiau, B. (2001) Problems raised by complex arbitrations involving multiple contracts-parties-issues: An analysis. Journal of International Arbitration, 18, pp. 251-265
Jakšić, A. (2003) Međunarodna trgovinska arbitraža. Pravni fakultet, Univerziteta u Beogradu
Janićijević, D. (2020) Arbitraža u praksi - arbitražni sporazum i arbitražni postupak. Niš: Pravni fakultet
Janićijević, D. (2017) Međunarodna trgovinska arbitraža u praksi - arbitražni sporazum i arbitražni postupak. Niš: Pravni fakultet
Janićijević, D. (2014) Osnovi multilateralnosti u arbitraži. Niš: Pravni fakultet
Janićijević, D. (2012) Proširenje dejstva arbitražnog sporazuma. u: Zaštita ljudskih i manjinskih prava u evropskom prostoru, Niš, 283-299
Jarvin, S. (1997) Arbitration and third parties. Beograd: Međunarodna privredna arbitraža - stanje i perspektive, pp 77-80
Jovičić, K. (2009) Preispitivanje odluka međunarodnih trgovinskih arbitraža u postupku poništenja. Beograd: Institut za uporedno pravo
Knežević, G., Pavić, V. (2010) Arbitraža i ADR. Pravni fakultet, Univerzitet u Beogradu
Lew, J., Mistelis, L., Kröll, S. (2003) Comparative international commercial arbitration. Kluwer Law International
Mayer, P. (2012) The extension of the arbitration clause to non-signatories: The irreconcilable positions of French and English courts. American University International Law Review, 4, pp. 831-836
Meyniel, A. (2013) Hat which must not be named: Rationalizing the denial of U.S. Courts with respect to the group of companies doctrine. Arbitration Brief, 1 (3), pp. 18-55
Mišović, A. (2021) Binding non-signatories to arbitrate: United States Approach. Arbitration International, Oxford University Press, 37, pp. 749-768
Mraz, M. (2009) Extension of an arbitration agreement to non-signatories: Some reflections on Swiss judicial practice. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 57, br. 3, str. 54-63
Nikolić, A. (2018) Značaj izbora mesta arbitraže. Pravo i privreda, vol. 56, br. 4-6, str. 441-456
Park, W. (2009) Non-signatories and international contracts: An arbitrator's dilemma. u: Multiple Parties in International Arbitration, Oxford, Pp.1-32
Pavić, V. (2009) Non-signatories and the long arm of arbitral jurisdiction. u: Hay P., Vekas L., Elkana Y., Dimitrijević N. [ur.] Resolving international conflicts - liber amicorum Tibor Varady, CEU Press, 213-229
Perović, J. (2002) Ugovor o međunarodnoj trgovinskoj arbitraži. Beograd: Službeni list SRJ
Perović, J. (2018) Sedište arbitraže u međunarodnoj trgovinskoj arbitraži. Pravo i privreda, vol. 56, br. 4-6, str. 157-172
Radišič, J. (2016) Obligaciono pravo - opšti deo. Pravni fakultet, Univerzitet u Nišu
Redfern, A., Hunter, M. (2004) Law and practice of international commercial arbitration. London: Sweet and Maxwell, 4th ed
Rowan, S. (2017) The new French law of contract. International and Comparative Law Quarterly, 66(4), 805-831
Rubino-Sammartano, M. (2014) International arbitration: Law and practice. Juris Net, 3rd ed
Samal, A. (2020) Extending arbitration agreements to non-signatories: A defence of the group of companies doctrine. KING's Student L. REV, 11 (1), pp. 73-96
Stanivuković, M. (2013) Međunarodna arbitraža. Beograd: Službeni glasnik
Vasiljević, M. (1999) Privredna društva - domaće i uporedno pravo. Beograd
Vasiljević, M. (2020) Probijanje pravne ličnosti u kompanijskom pravu. Beograd: Intermex
Vasiljević, M. (2019) Arbitraža bez arbitražnog ugovora - direktnog ili indirektnog. Pravo i privreda, vol. 57, br. 10-12, str. 7-23
Višekruna, A. (2018) Ostvarivanje saradnje u stečajnim postupcima sa elementom inostranosti - primer protokola. Strani pravni život, 62(3), pp. 65-88
Vukadinović, J. (2016) Arbitražna klauzula u opštim uslovima poslovanja - pitanje forme ili saglasnosti ugovornih strana. Pravni život, 10, pp. 287-299
Vukadinović, J. (2015) Odnos ugovora o prenosu potraživanja i arbitražne klauzule. Pravni život, 5-6, pp. 103-116
Vukadinović, S. (2020) Arbitražna klauzula u opštim uslovima poslovanja - aktuelne tendencije u međunarodnoj trgovinskoj versus potrošačkoj arbitraži. Glasnik Advokatske komore Vojvodine, vol. 92, br. 3, str. 379-429
Vukadinović-Marković, J. (2017) Impact of EU insolvency regulation on process of resolving disputes before international commercial arbitration. u: EU and Comparative Law Issues and Challenges Series (ECLIC), Osijek, 1, pp. 127-143
Živković, U. (2013) Subjektivni domašaj arbitražnog sporazuma i treća lica - izuzeci od principa inter partes u zasnivanju nadležnosti arbitraže. Pravo i privreda, vol. 50, br. 7-9, str. 437-453
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.56461/SPZ_22201KJ
primljen: 13.05.2022.
prihvaćen: 25.07.2022.
objavljen u SCIndeksu: 09.09.2022.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Nema povezanih članaka