Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:8
članak: 1 od 1  
Back povratak na rezultate
Arhitektura i urbanizam
2017, br. 45, str. 15-27
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
objavljeno: 12/01/2018
doi: 10.5937/a-u0-14278
Creative Commons License 4.0
Geotermalna energija u prilog uravnoteženom urbano-ruralnom razvoju jugoistočne Srbije na primeru Nišavskog regiona
aTU Graz, Faculty of architecture, Austrija
bUniverzitet u Nišu, Građevinsko-arhitektonski fakultet

e-adresa: sasha80nish@yahoo.com, ncekic@yahoo.com

Sažetak

Nišavski okrug poznat je po postojanju geotermalnih pojava. Grad Niš je urbano rasplinut i merenja ukazuju na zagađenja koja dolaze od saobraćaja, ali i od upotrebe fosilnih goriva za dogrevanje. Ovo bi moglo da bude ublaženo intenzivnijom upotrebom geotermalne energije kao lokalnog izvora. Sa druge strane, treba raditi i na pitanju povećanja energetske efikasnosti zgrada i naselja (urbanih, perifernih i ruralnih, kao i mešovitih), kao preduslovu za primenu geotermalne energije na urbanističkom nivou. Upotreba geotermalne energije kao obnovljivog i lokalnog izvora energije u kombinaciji sa strategijama razvoja naselja i ruralno-urbanih celina je bitna tema budućeg razvoja kao i regionalne saradnje u planiranju u urbanističkom i u energetskom smislu. Definisanje ukupnih geotermalnih kapaciteta bi moglo indirektno da podrži očuvanje ruralno-urbarhitektonskih celina u regionu Jugoistočne Evrope1. Ovim radom želi se ukazati na značaj nove inicijative za ozbiljna i trajna naučna istraživanja upotrebe geotermalne energije kao obnovljivog i lokalnog izvora energije u prilog strategiji ravnomernog razvoja naselja i ruralno-urbanih celina. Ovo je u suprotnosti tendencijama globalističkog grada, koji je energetski zavistan i inertan u smislu iskorišćavanja svojih lokalnih potencijala za sopstveni razvoj i očuvanje sopstvenih urbarhitektonskih vrednosti i prostora.

Ključne reči

geotermalna energija; istorija; banje i izvori; ruralno-urbana sredina; ravnomerni razvoj; lokalni obnovljivi izvori energije; planiranje

Reference

*** (2016) Expert in engineering and geothermal: Iceland. intervjuisao A. Jovanovic Expert interview No. 19, 19_re_1.aac
*** (2015) Expert in mechanical engineering and district heating. intervjuisao A. Jovanovic Interview No. 8, 8_ni_1.aac
*** (2015) Expert on geothermal history. intervjuisao A. Jovanovic Interview No. 17, 17_re_1.aac
*** (2016) Expert in architecture and urban planning. intervjuisao A. Jovanovic Expert Interview No. 18, 18_re_1.aac
*** (2015) Iceland: A leader in the use of geothermal resources. Reykjavík: Orkustofnun National energy authority of Iceland, National Energy Authority Iceland
*** (2016) Expert from the department of planning and environment. intervjuisao A. Jovanovic Expert Interview No. 20, 20_re_1.aac
*** (2015) Expert in mechanical engineering and geothermal energy. intervjuisao A. Jovanovic. Interview No. 7, 7_ni_1.aac
*** (2015) Expert from the district heating company. intervjuisao A. Jovanovic Interview No. 9, 9_ni_1.aac
*** (2015) Expert from the department of planning. Nis, intervjuisao A. Jovanovic Interview No. 12, 12_ni_1
Agencija za energetiku Republike Srbije (2015) Troškovi energije za grejanje stambenog prostora za grejnu sezonu 2015/2016. http://www.aers.rs/g/vesti/file/Dokumenti/STRUJA/Grejanje%20CENE.pdf, pristup 09.08.2017
Andrić, N.M. (2015) Geotermalna energija i mogućnosti njene primene u Srbiji. Tehnika, vol. 70, br. 5, str. 804-808
Arhus centar Subotica http://www.aarhussu.rs, http://zelenasrbija.rs/srbija/2897-neiskoriscen-veliki-potencijal-u-geotermalnimizvorima?fb_action_ids=425717560820592&fb_action_types=og.likes&fb_source=aggregation&fb_aggrega
Ball State University (2017) Going geothermal. http://cms.bsu.edu/About/Geothermal, pristup 17.08.2017
Beate, L., Grieβler. Erich (2005) Social Sustainability: A Catchword between Political Pragmatism and Social Theory. International Journal of Sustainable Development, 8 (1/2): 65-79
Böhme, K. (2002) Nordic echoes of European spatial planning. Stockholm: Nordregio, Report 2002: 8, http://www.nordregio.se/global/publications/publications%202002/r2002_8/iceland.pdf, pristup 28.08.2017
Bojadgieva, K., Dipchikova, S., Benderev, A., Koseva, J. (2002) Thermal waters and balneology in Bulgaria. GHC bulletin, Vol. 23, No. 1, 18-25
Bubalo-Živković, M., Lukić, T. (2015) Mladi u Srbiji pocetkom 21. veka. Beograd: Republicki Zavod za statistiku
Cekić, N. (2006) Balkan environmental atlas. Facta universitatis - series: Architecture and Civil Engineering, vol. 4, br. 1, str. 19-23
Dinić, M. (2015) Restruktuiranje centara suburbanih naselja - mogućnosti unapređenja modela od funkcionalnog zoniranja ka mešovitim funkcijama. Univerzitet u Nišu, Gradjevinsko-arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Einarsson, M.A. (2017) Icelandic climate. Elsevier, Chapter 7; http://en.vedur.is/media/loftslag/myndasafn/frodleikur/Einarsson.pdf
Filipović, B. (2004) Mineralne, termalne i termomineralne vode Srbije. Beograd: Vrnjačka Banja, Udruženje banjskih i klimatskih mesta
Gavriliuc, R. (2016) Geothermal Energy Integration into smart cities. Bucharest: University POLITEHNICA Bucharest
General assembly of the City of Nis (2011) GUP Grada Nisa: General urban planning document 2010-2025. Nis: City of Nis-Zavod za urbanizam
George, A., Horrigan, P., Scott, N., Tester, J., Aguirre, G., Li, T., Moreno-Lang, A., Prathidba, P. (2016) An Adaptive Approach and Analysis to Sustainably Transform Utica's Urban Core, Part 1: Analysis of Sustainable Development Potential. Ithaca: Cornell University
Goldbrunner, J. (2005) Bad Blumau Styria (Austria), the success story of combined use of geothermal energy. GHC BULLETIN, Vol. 26, No. 2
Gortz, A. (1982) Ekologija i politika (Ecologie et politique, spr.). Beograd: Prosveta
Grupa, autora (2013) Rudarski Basen Kolubara - najveći proizvođač uglja u zemlji - oslonac srpske energetike. Nacionalna revija, Beograd, 36, 7, Beograd, str. 113-115
Háll, H., ur. (2014) Reykjavík municipal plan 2010-2030. Reykjavík: City of Reykjavík-Department of Planning and Environment, City of Reykjavík, www.adalskipulag.is, pristup 28.08.2017
Honig, H. (2005) Geothermal resources as a promoter of the regional development: A success story of the Styrian volcanic region. u: World Geothermal Congress, Antalya, Turkey, Proceedings
Iceland geothermal cluster (2015) Iceland geothermal cluster initiative. http://www.icelandgeothermal.is/files/pdf/icelandgeothermal2015net.pdf, pristup 28.08.2017
Ilic, O., Cekić, N., Jovanovic, A. (2011) Vernacular architecture of house in Morava region as a model of re-establishment ecological building conditions in Nis region. u: 4th International Conference on Hazards and Modern Heritage: Importance of Place - Conference Proceedings, Sarajevo, CCOP Italy, BHCCOP, Arhitektonski fakultet i Građevinski fakutet u Sarajevu, rr. 407-415
Ilić, O., Cekić, N., Jovanović, A. (2011) Methods for sustaining urbarchitecture of the city. u: 4th International Conference on Hazards and Modern Heritage: Importance of place, Proceedings, Sarajevo, CCOP Italy, BHCCOP, Arhitektonski fakultet i Gradjevinski fakultet u Sarajevu, rr. 591-601
Institut za javno zdravlje Niš (2008) Izveštaj o kvalitetu vazduha na teritoriji Grada Niša za period maj 2007 - april 2008. Niš: Gradska Uprava Grada Niša - Sekretarijat za zaštitu životne sredine
Institute of International Sociology (2017) SWOT 1 analysis and planning for cross-border cooperation in Central European countries. Gorizia: Council of Europe, http://cbc.isig.it/about/, pristup 28.04.2017
Jovanovic, A. (2015) Geothermal expert. Nis, intervjuisao, Interview No. 7, 7_ni_1.aac
Jovanović, A. (2014) The geothermal resources in the South Eastern European space and their connection to the historical development of the built environment. u: The 2nd International Conference for PhD students in Civil Engineering and Architecture, Technical University of Cluj-Napoca, Cluj-Napoca, Proceedings of, pp. 503-508
Jovanović, A. (2017) Urban planning and renewable energy: Experts' opinions and their contribution to the development of urban strategies in the Serbian city of Nis. u: UIB IX konferencija sa međunarodnim učešćem, Beograd, Udruženje inženjera i tehničara, Beograd
Kostić, M., Martinović, Ž. (1972) Turistički centar Divljana (Centre touristique de Divljana). Glasnik Srpskog Geografskog Drustva, LII, No. 2
Kostić, M. (1970) Grad Svrljig. Glasnik Srpskog Geografskog Društva, L, No. 2
Lazić, M., Pavličić, S., Kljajić, Z. (2015) Project of the deep geothermal drilling IHBN-1 for the purpose of the exploitation of geothermal waters. Belgrade: University of Belgrade, Faculty of Mining and Geology, Geo inzenjering BGP Beograd
Lazić, M., Pavličić, Z. (2015) Uslovi izdrade projektne dokumentacije za hidrogeoloska istrazivanja. Niš: JKP Toplane Niš
Mandrapa, Đ. (2017) Interpretacija vernakularnih graditeljskih principa i izraza u arhitekturi Srbije 19. i 20. veka. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Martinović, Đ., Kostić, M. (1965) Terma Kravljansko Topilo. Glasnik Srpskog Geografskog društva, No. 2 XLV, No. 2
Martinović, Ž., Kostić, M. (1975) Popšička Banjica - prilog termalnoj geografiji istočne Srbije. Zbornik radova Geografskog instituta 'Jovan Cvijić', SANU, Book 26
Micevski, E., Popovska-Vasilevska, S., Kocalkovski, Z. (2007) The hydrogeothermal potential of the Vardar zone and Serbo-Macedonian mass and energetical valorization of the available geothermal resources at the territory of the Republic of Macedonia. u: The European Geothermal Congress, Unterhaching, Proceedings of
Micic, M. (2008) Problems and possibilities for steering urban sprawl in Serbia. u: The 44th ISOCARP Congress 2008, Dalian, China, ISOCARP, Knowledge for better cities, Proceedings of
Milanović, P., Tomić, D. (2005) Mogućnosti korišćenja geotermalne energije Sokobanje. Sokobanja: Društvo termičara Srbije, Session 4, paper 9
Milenić, D., Vranješ, A. (2015) Naučna studija: geotermalni potencijal teritorije AP Vojvodine. Belgrade: Univerzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet, scientific study
Milenić, D., Vranjes, A. (2011) Utilisation of hydrogeothermal energy by use of heat pumps in Serbia: Current state and perspectives. u: World Renewable energy congress, Linköping, Sweden, pp. 1256-1272
Ministartvo trgovine i usluga Republike Srbije (2009) Kretanje kupovne moći stanovništva u Srbiji. http://www.vps.ns.ac.rs/nastavnici/Materijal/mat1453.pdf, pristup 28.08. 2017
Municipality of Dimitrovgrad, Bulgaria-Serbia IPA Cross-border Programme (2014) Mapping the energy demand, supply and potential for improvement of the local energy mix. Dimitrovgrad: Bitmap Bulgaria
Orkuveita Reykjavíkur (2014) Geothermienutzung in Island. Reykjavik: Stadtwerken Reykjavikur
Pedersen, V.P., Klint, J., Kappel, K. (2015) Green solar cities. London, New York: Routledge
Perić, J., Milivojević, M., Simić, M. (1989) Javna anketa Niš: istraživanje i korišćenje geotermalne energije u Niškoj kotlini kao jedan od faktora razvoja grada do 2000. godine i za 21. Vek. Niš: Direkcija za urbanizam i izgradnju i rekonstrukciju Niša, OOUR Zavod za urbanizam
Petersen, J. (2016) Energy concepts for self-supplying communities based on local and renewable energy sources: A case study from northern Germany. Sustainable Cities and Society, 26: 1-8
Petković, B., Radojević, A. (2010) Studija opravdanosti izgradnje bunara dubine 1200m za iskorisćavanje geotermalnih potencijala podzemne vode u Toplani Krivi Vir. Niš: JKP Gradska Toplana
Petrović, J.R., Marić, M.P., Bašić, Đ.S. (2005) Feasibility and utilization potentials of geothermal well in Bečej. u: Zbornik radova, 12. Simpozijum termičara SCG, Energetika, efikasnost, ekologija, Sokobanja, Društvo termičara SCG, Mašinski fakultet Niš IV, paper 8
Petrović, V.P., Filipović, V. (2013) Epigraphic and archaeological evidence contributing to identifying the location and character of Timacum Maius. Balcanica, br. 44, str. 35-49
Poles, M., Stren, R. (2000) The Social Sustainability of Cities: Diversity and Management of Change. Toronto: University of Toronto Press
Pucar, M. (2006) Bioclimatic architecture-glazed spaces and passive solar systems. Belgrade: IAUS
Radulov, D., ur. (2017) Povratak na selo. Radio-televizija Srbije (RTS), http://media.rtv.rs/sr_ci/povratak-na-selo/28901, pristup 19.06.2017
Republički Zavod za Statistiku Srbije (2015) Demografski podaci. Beograd, Republika Srbija
Schiel, K., Baume, O., Caruso, G., Leopold, U. (2016) GIS-based modelling of shallow geothermal energy potential for CO 2 emission mitigation in urban areas. Renewable Energy, 86: 1023-1036
Simić, I., Mihajlov, V. (2016) Prostorno-morfološki potencijali razvoja manjih naselja u Vojvodini prema konceptu 'zelenog' grada. Arhitektura i urbanizam, br. 43, str. 35-44
Slayton, W.L., Dewey, R. (1956) Urban redevelopment and the urbanite. u: Woodbury Coleman [ur.] The future of cities and urban redevelopment, Chicago: University of Chicago Press, Chapter, pp. 309-320
Stevanović, S.D. (1941) Niška Banja. Beograd: Štamparija Drag. Gregorića
Stórborg, Ì. (2000) Conference Report on the Capital Region and its development in a national perspective. http://www.nordregio.se/Global/Publications/Publications%202002/R2002_8/Iceland.pdf, pristup 28.08.2017, r. 136
The Town Planning board of Iceland (1939) Reykjavík development and town planning. Reykjavík
UNESCO (2016) World heritage list: Thingvellir National Park Iceland. http://whc.unesco.org/en/list/1152, 11/27/2016
Vasić, J. (2012) Bolesni se banjali, a zdravi teferičili. Niški vesnik, 73, str. 20
Verkis (2015) The keys to successful geothermal projects. Reykjavík, COP21 Edition, Newsletter, December 2016
Zavod za Urbanizam (2011) Prostorni Plan administrativnog područja Grada Niša. Sluzbeni glasnik Grada Niša, str. 53, dostupno na linku: http://www.zurbnis.rs/pp/PPAP%20Nisa%202021.pdf, pristup 09.08. 2017