Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:6
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:4
članak: 2 od 2  
Back povratak na rezultate
Fizička kultura
2014, vol. 68, br. 2, str. 163-175
jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 26/12/2014
doi: 10.5937/fizkul1402163V
Patriotizam sokola - 'jedna država, jedan narod, jedno sokolstvo'
Univerzitet u Beogradu, Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja

e-adresa: vladan.vukasinovic@fsfv.bg.ac.rs

Sažetak

U radu su prikazani rezultati istraživanja čiji je cilj bio da se da se pronađu, sistematizuju i kritički sagledaju podaci o patriotskoj ulozi sokolske organizacije i njenih pripadnika, imajući u vidu reflekse ukupnih društveno-istorijskih zbivanja u periodu od nastanka sokolstva do završetka Drugog svetskog rata. Društvene, ekonomske, kulturne, a pre svega, političke prilike, bitno su uticale na karakter delovanja sokolske organizacije. U burnoj prošlosti Soko je delio sudbinu svoje države i svog naroda, zbog toga je ova telovežbena organizacija vremenom prerasla u sokolski pokret. Soko je, pored telesnog vežbanja, stremio visokim ciljevima: moralnom i kulturnom preporodu, nacionalnoj slobodi, zajedništvu naroda. Prosvećivanjem sokolskog članstva, razvijana je snažna i svestrana ličnost, sa osećajem nacionalne pripadnosti, slobode, socijalne jednakosti. Demokratičnost sokola, patriotizam, čovekoljublje, verovanje u ideale, doprineli su ugledu sokola u stanovništvu, što je značajno uticalo na ostvarenje jednog od glavnih ciljeva sokolskog pokreta stvaranje zajedničke države i dostizanje viših dometa na vojnom, privrednom i društveno-kulturnom planu. Rezultati istraživanja ukazuju da je tokom Prvog svetskog rata Soko podržavao ujedinjavanje naroda u jedinstvenu državu. Zbog toga su sokoli u 'veleizdajničkim' sudskim procesima osuđivani na robiju, progon i internaciju, streljani i vešani. Duh patriotizma i jak nacionalni i opštejugoslovenski osećaj pratio je sokole i kasnije, u beskompromisnoj borbi sa separatističkim i profašističkim snagama prilikom sve češćih pojava udara na integritet države. U prvim danima okupacije sokolstvo je predstavljalo kohezioni i mobilišući faktor u stanovništvu. Početkom 1940. Soko je imao oko 350.000 članova, što je smatrano 'drugim ešalonom' odbrane Kraljevine Jugoslavije.

Ključne reči

sokolska ideologija / rodoljublje sokola / integritet države / sokolski kredo

Reference

Brozović, A. (1930) Sveslavensko sokolstvo Svesokolski slet 1930. Beograd: Savez Sokola Kraljevine Jugoslavije, : 55-56
Ćorović, V. (2010) Istorija Srba. Beograd: Makibook
Dimić, L.D. (1997) Kulturna politika u Kraljevini Jugoslaviji - 1918-1941. Beograd: Stubovi kulture, I
Dimić, Ž. (2014) Spomenica karlovačkog sokola: 1904-2014. Sremski Karlovci: Sokolsko društvo, Karlovačka umetnička radionica, malo istorijsko društvo
Gradojević, M., ur. (1928) Glasnik Beogradske sokolske župe Soko “Dušana Silnog”. Beograd: Sokolska župa Beograd 'Dušan Silni'
Mijatović, S. (2006) Istorija fizičke kulture Srbije (1918-2000), Savremeno doba. Beograd: Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja
Petrović, V.J. (1987) Nastanak i razvoj 'Srpskog sokola' u Sremskim Karlovcima do 1914. godine. Fizička kultura, 41(5): 327-333
Petrović, V.J. (1983) Fizička kultura do 1941. god. u: Maletić M. [ur.] Beograd: Književne novine, : 429-459
Rašić, V. (1909) Srpski vitez, rodoljubivi list. Beograd, : 2-4
Stepanović, M., Vračarić, P. (2014) Vladan M. Vukašinović: Sokolstvo u Smederevu, 101 godina sokolstva i 128 godina gimnastike (1885 - 2013), Sokolsko društvo 'Smederevo', Smederevo, 2014. Fizička kultura, vol. 68, br. 1, str. 92-96
Stjepan, Č., ur. (1940) Sokolski glasnik, Glasilo Saveza Sokola Kraljevine Jugoslavije. Ljubljana; Beograd: Savez Sokola Kraljevine Jugoslavije, br. 42, str. 5
Šešum, V. (2014) Sokolski pokret u Vojvodini od 1869. do 1945. godine. Novi Sad: Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja, (Neobjavljena doktorska disertacija)
Timotijević, M. (2006) Sokoli Čačka 1910-1941. Čačak
Trujić, N. (1967) Fizička kultura u školama Srbije u 19. veku. Beograd: Komisija za istoriju, Arhiv i Muzej fizičke kulture Srbije
Vukašinović, V. (2013) Sokolstvo u Smederevu, 101 godina sokolstva i 128 godina gimnastike (1885-2013). Smederevo: SIA
Vukašinović, V., Kocić, S. (2013) The falcon movement in Smederevo until the beginning of the Second World War (1912-1941). Fizička kultura, vol. 67, br. 2, str. 130-142
Žutić, N. (1991) Sokoli - ideologija u fizičkoj kulturi Kraljevine Jugoslavije 1929-1941. Beograd: Angrotrade