Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 8 od 11  
Back povratak na rezultate
Zaštita materijala
2009, vol. 50, br. 1, str. 35-44
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 20/05/2009
Detekcija i određivanje nekih teških metala u vodi gradske vodovodne mreže naselja Vidikovac-Beograd preko izdvojenog kamenca iz vode
aUniverzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet
bInstitut za tehnologiju nuklearnih i drugih mineralnih sirovina - ITNMS, Beograd
cUniverzitet u Istočnom Sarajevu, Tehnološki fakultet, Zvornik, Republika Srpska, BiH

Sažetak

Predmet ispitivanja u radu bio je kamenac nastao zagrevanjem vode za piće koja se nalazi u vodovodnoj mreži Beograda - dela grada Vidikovac. Analiza kamenca pokazala je da je njegov glavni sastojak kalcijum-karbonat, ali se, osim kalcijum-karbonata, u kamencu, a sami tim i u vodi za piće nalaze i drugi elementi, osim alkalnih i zemnoalkalnih metala (88,35%), i teški metali (10,71%), polumetali i radioaktivni elementi - uran u koncentraciji od 1,50 ppm (ili 0,0003%). U ispitivanoj vodi za piće utvrđeno je prisustvo nekih elemenata, čije prisustvo u vodi u većoj količini nije poželjno, jer imaju kumulativno dejstvo (npr. Hg, Pb), ali i nekih elemenata koji do sada, ovom metodom, nisu nađeni u granama beogradskog vodovoda, kao što su Ni i As, što ukazuje da se radi o područjima gde je razvijena industrijska proizvodnja. Metodom frakcione ekstrakcije, koja se prvi put korišćena u ove svrhe, utvrđeno je da je uran najviše vezan za okside gvožđa i mangana (74,34%) što u ukupnoj vrednosti od 98,02% predstavlja oblik koji je potencijalno pristupačan ljudskom organizmu. To znači da se u vodi za piće nalazi i prirodni uran ali i uran koji je antropogenim putem došao u životnu sredinu. Analiza kamenca, uz poznavanje svih parametara nastanka kamenca (protok vode, temperatura i dr.), predstavlja posrednu metodu analize kvaliteta vode za piće, posebno za polutante niskih sadržaja štetnih za ljudski organizam.

Ključne reči

voda za piće; kamenac; uran; teški metali; metoda frakcione ekstrakcije

Reference

*** (1999) Pravilnik o izmenama i dopunama Pravilnika o higijenskoj ispravnosti vode za piće. Službeni list SRJ, 44, 25. jun, 19-22
*** (1998) Pravilnik o higijenskoj ispravnosti vode za piće. Službeni list SR Jugoslavije, 42
Anderson, R.A. (1987) Trace elements in human and animal nutrition. New York-San Diego, itd: Academic Press
Harmsten, K.F., de Haan, A.M. (1980) Occurrence and behavior of uranium and thorium in soil and water. Neth. J. Agric. Sci, 28 str. 40-62
Hughes, M.N. (1972) The inorganic chemistry of biological processes. New York, itd: Wiley
Ičenko, G.S., Butnik, A.S. (1990) Forma nahoždenija i 232Th v počvah Srednej Azii. Agrohimija, 1 str. 92-95
International Commission on Radiological Protection (1975) Reference man: Anatomical, physiological and metabolic characteristics. Oxford: Pergamon Press, ICRP Publication 23
Knopke, J., Kuhn, W. (1985) Determination of uranium in soil samples by different analytical extraction methods. u: International Contact in Radiology, Sweden (First), str. 23-37
Kukuškin, Ju.Ju. (1995) Počečn'e kamni. u: Rasskazy o himii veščtestvah, Sankt Peterburg: Sintez
Lur'e, J.J. (1989) Spravočnik po analitičeskoj himii. Moskva: Himija
Potpora, D., Stojanović, M., Ileš, D., Tešmanović, Lj., Zildžović, S. (2000) Metode određivanja urana antropogenog i geohemijskog porekla. u: Međunarodna konferencija Otpadne vode, komunalni otpad i opasan otpad, Kopaonik, 23. -26. maj, str. 531-535
Rajković, M.B., Stojanović, M.D. (2001) Određivanje neorganskih jedinjenja u vodi za piće na osnovu izdvojenog kamenca. Acta biologica iugoslavica - serija D: Ekologija, vol. 36, br. 1, str. 71-85
Rajković, M.B., Sredović, I., Perić, L. (2002) Određivanje kvaliteta vode na osnovu izdvojenog kamenca u bojleru. u: EKO-konferencija Zdravstveno bezbedna hrana, Novi Sad, 25-28. 09, Tematski zbornik Zemljište i voda kao osnova poljoprivredne proizvodnje zdravstveno bezbedne hrane, Novi Sad: Ekološki pokret grada Novog Sada, 2. Sesija, str. 153-157
Rajković, M.B., Stojanović, M.D. (2004) Application of fractional extraction method for determination of uranium origin in boiler fur. u: Antić-Jovanović A., S.Anić [ur.] Physical Chemistry 2004, International Conference on Fundamental and Applied Aspects of Physical Chemistry (7th), September 21-23, Belgrade, Proceedings, The Society of Physical Chemists of Serbia, Environmental Protection (J), Volume II, J-24-P, str. 703-705
Rajković, M.B., Stojanović, M.D. (2004) Primena metode frakcione ekstrakcije za utvrđivanje porekla urana u vodi za piće. u: Savetovanje Srpskog hemijskog društva (XLII), Novi Sad, 22-23.01., Izvodi radova, AH 10, str. 20
Rajković, M.B., Novaković, I.D. (2005) Praktikum iz analitičke hemije - klasične metode. Zemun: Poljoprivredni fakultet
Rajković, M.B., Stojanović, M.D., Pantelić, G.K., Tošković, D.V. (2005) Određivanje neorganskih jedinjenja u vodi za piće ha bazi kamenca. Acta periodica technologica, br. 36, str. 135-141
Rajković, M.B., Lačnjevac, Č., Ralević, N.R., Stojanović, M.D., Tošković, D.V., Pantelić, G.K., Ristić, N.M., Jovanić, S. (2008) Identification of metals (heavy and radioactive) in drinking water by an indirect analysis method based on scale tests. Sensors, 8(4): 2188
Rajković, M.B., Stojanović, M.D. (2003) Određivanje neorganskih jedinjenja u vodi za piće na osnovu izdvojenog kamenca. u: Savetovanje Srpskog hemijskog društva (XLI), Beograd, 23.- 24.januar, Sekcija za analitičku hemiju, Izvodi radova,, AH 18, str. 32
Rajković, M.B., Stojanović, M.D., Pantelić, G.K., Tošković, D.V. (2004) Određivanje neorganskih jedinjenja u vodi za piće na bazi kamenca. Acta periodica technologica, br. 35, str. 131-140
Rajković, M.B., Tomić, Z., Đorđević, A., Lačnjevac, Č. (2007) Ispitivanja kamenca dobijenog iz vode za piće rendgenskom difrakcionom analizom praha. u: Simpozijum Društva za zaštitu od zračenja SCG (XXIV), Zlatibor, 03.-05. 10. - zbornik radova, str. 409-413
Rajković, M.B., Stojanović, M.D., Pantelić, G.K., Vuletić, V.V. (2006) Određivanje stroncijuma u vodi za piće i posledice prisustva radioaktivnih elemenata u vodi za piće na zdravlje ljudi. Journal of Agricultural Sciences, vol. 51, br. 1, str. 87-97
Rajković, M.B., Stojanović, M., Stanković, S., Jovanić, S., Kovačević, D. (2005) Određivanje niskih koncentracija teških metala u vodi za piće različitim metodama. u: Međunarodna Eko-konferencija 2005 (VI), Zaštita životne sredine gradova i prigradskih naselja, 21-24. septembar, Novi Sad, Monografija I, Sesija 1b: Delovi životne sredine - voda, str. 111-115
Rajković, M.B. (2002) Hemija elemenata. Beograd: Poljoprivredni fakultet
Rajković, M.B., Stojanović, M.D., Lačnjevac, Č.M., Tošković, D.V., Stanojević, D.D. (2008) Određivanje tragova radioaktivnih supstanci u vodi za piće. Zaštita materijala, =49(4) s. 44-54
Rajković, M.B. (2001) Osiromašeni uranijum. Beograd: Vojna knjiga
Rajković, M.B., Vulović, V.V., Pantelić, G.K. (2006) Određivanje 90Sr u vodi za piće. u: XLIV savetovanje Srpskog hemijskog društva, Beograd, 6. i 7. februar 2006. god., Sekcija za zaštitu životne sredine, Zbornik radova, str. 197-200
Rajković, M.B. (2003) Neke neorganske supstance koje se mogu naći u vodi za piće i posledice po zdravlje Ljudi. Hemijska industrija, vol. 57, br. 1, str. 24-34
Rajković, M.B. (2007) Uvod u analitičku hemiju klasične osnove. Beograd: Pergament
Stojanović, M., Martinović, Z. (1993) Pregled analitičkih metoda za određivanje urana. u: Uticaj upotrebe fosfornih đubriva na kontaminaciju uranom, Naučni skup, 18. novembar 1992, Zbornik radova, Beograd: SANU, str. 19-29
Tessier, A., Campbell, P.G.C., Bisson, M. (1979) Sequential extraction procedure for the speciation of paniculate trace metals. Anal Chem, vol. 51, br. 7, str. 844-851
World Health Organization (1994) IPCS Environmental Health Criteria 170: Assessing human health risk of chemicals: Derivation of guidance values for health-based exposure limits. Geneva