Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 6 od 35  
Back povratak na rezultate
2018, vol. 52, br. 4, str. 1697-1717
Rimsko ius liberorum u kontekstu današnje populacione politike države Srbije
Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet

e-adresaN.Deretic@pf.uns.ac.rs
Projekat:
Biomedicina, zaštita životne sredine i pravo (MPNTR - 179079)

Ključne reči: deca; opstanak države; viši cilj; privilegije; lična sloboda; stopa nataliteta
Sažetak
Pravo po osnovu dece (ius liberorum) koje podrazumeva obavezu rađanja u braku, sklopljenom po pravnim propisima - prvi put je definisano u vreme vladavine imperatora Avgusta. On donosi 'kadukarne zakone' kao specifičan odgovor rimske države na sveopšte opadanje morala i porodičnih vrednosti u Rimu. Krajnji cilj 'kadukarnih zakona' imperatora Avgusta je bio demografski i isti se nije mogao postići bez donošenja niza normi, koje su zalazile u brojne domene prava i života, ograničavajući ličnu slobodu pojedinca u interesu viših ciljeva. 'Pravo po osnovu dece' bar kao ideja, nadživelo je Rimsku imperiju, doživljavajući različite transformacije. I pored toga, što je ovo pravo bilo formalno ukinuto u vreme vladavine Konstantina, imalo je uticaja na pravni i društveni život kasnijih evropskih država. I Vlada Republike Srbije, preko svog nadležnog ministarstva se opredelila za mere podsticanja rađanja dece i odgovarajućih privilegija majkama i porodicama sa više dece. Time bi trebalo da se ublaži demografski problem u državi Srbiji. U ovim merama se može naći linija povezivanja sa rimskim ius liberorum jer krajnji cilj i kadukarnih zakona bio je demografski. Danas je zauzet veoma fleksibilan stav u pogledu propisa kojima se ograničavaju lične slobode pojedinaca zarad viših interesa (opstanka države). To i ne treba da čudi kada se zna da pravo roditelja po osnovu rođenja deteta, danas ima različitu konotaciju. Umesto naziva 'pravo po osnovu dece', danas se to naziva 'nadoknadom' koja pripada roditeljima koji se odluče za potomstvo. Nadoknadu daje država, kojoj je u interesu da rađanje dece, dovede do zaustavljanja negativnih demografskih trendova u državi Srbiji. Nema samo naziv ius liberorum drugačiju konotaciju već se danas i pojam 'roditelja' razlikuje. U rimskom društvu roditelj je mogao biti samo otac, dok se danas taj pojam tiče oba roditelja, kako oca, tako i majke. Otišlo se dalje, pa tako danas 'roditelji' mogu biti kako dva muškarca (kojima će dete roditi 'surogat' majka) tako i dve žene (od kojih će se jedna odlučiti za vantelesnu oplodnju kako bi rodila dete).
Reference
*** (2017-2018) Službeni glasnik RS, br. 11, br. 50
*** (2005-2015) Službeni glasnik RS, br. 18/2005, br. 72/2011, br. 6/2015
Aranđelović, D. (1913) Rasprave iz privatnog prava - jedan rimski zakon protiv matorih momaka. Beograd, 159
Cimmermann, R. (1995) The Law of Obligations: Roman Foundations of the Civilan Traditions. Oxford-Kape Town, 651
Deretić, N. (2009) Kratak osvrt na rešavanje demografskih problema u rimskoj državi. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 43, br. 2, str. 413-434
Deretić, N. (2015) Da li je pravo izlaganja i prodaje dece (ius exponendi) vanvremenska kategorija. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Kosovskoj Mitrovici, 475-
Deretić, N.Lj. (2017) Suptilna i neodoljiva primamljivost korupcije u političkim krugovima Rima. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 51, br. 3-1, str. 767-790
Geršić, G. (1882) Sistem rimskoga privatnoga prava. Beograd, 214
Grimal, P. (1969) Rimska civilizacija. Beograd, 109
Homo, L. (1922) Problems sociax de Judis ed d'a prezent. Pariz, 250
Jovanović, M. (1994) Avgustovo bračno zakonodavstvo (kadukarni zakoni). Beograd, neobjavljena doktorska disertacija
Kovaček-Stanić, G. (2001) Porodično pravni aspekti surogat-majke. Pravni život, 9, 91
Milošević, M. (2005) Rimsko pravo. Beograd, 85
Plinije, G. (1982) Pisma. Beograd, prevod: A. Vilhar, VII, 16
Publije, C.T. (1970) Ab excessu divi Augusti - Annales. Beograd, Prevod, Lj. Crepajac
Romac, A. (1975) Rečnik rimskog prava. Zagreb, 507
Romac, A. (1973) Izvori rimskog prava. Zagreb, 14
Stanojević, O. (2007) Rimsko pravo. Beograd, 69
Stojčević, D., Romac, A. (1984) Dicta et regulae iuris. Beograd, 560
Svetonije, T.G. (2003) Dvanaest rimskih careva - Julije Cezar. Beograd, 52
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
DOI: 10.5937/zrpfns52-19604
objavljen u SCIndeksu: 24.05.2019.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Zb Pravnog fak Novi Sad (2017)
Suptilna i neodoljiva primamljivost korupcije u političkim krugovima Rima
Deretić Nataša Lj.

Anali Pravnog fak Beograd (2015)
Pravna priroda afatomije
Stanković Miloš

Zb Pravnog fak Niš (2010)
Nalaz skrivenog blaga
Babić Ilija

prikaži sve [48]