Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:3
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 4 od 121  
Back povratak na rezultate
Kultura
2017, br. 155, str. 356-374
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/kultura1755356B


Dvor u Savamali - temelj srpskog Beograda izvan šanca
Univerzitet u Nišu, Fakultet umetnosti u Nišu, Departman za primenjenu umetnost

Sažetak

Rad prati konstituisanje državno - dvorskog ansambla u Savamali kao jednog od vizionarskih poduhvata kneza Miloša u vreme kada je Beograd tek trebalo da se izbori za rang srpske prestonice i stupi na prilično nelagodan put urbane revolucije. Stojimo na dobro poznatim stanovištima da dvor predstavlja ne samo prebivalište vladara, već istovremeno i instituciju vlasti. Knez Miloš je veoma rano spoznao važnost uspešno pozicioniranog i oblikovanog vladarskog sedišta. S tim u vezi, od samog stupanja na vlast otpočinje ekspanzivnu političku borbu za pretvaranje Beograda u prestonicu. Na tom nimalo lagodnom putu ispunjenom brojnim naglim obrtima i izmenama prvobitnih planova, Dvorski ansambl u Savamali markirao je uspon vladara, države i srpskog naroda. Ujedno, kneževa odluka o izgradnji državno­dvorskog ansambla u Savamali, sprovođena uistinu uz mnogo nedaća i otpora, pokazaće se kao sudbinska odrednica urbane transformacije Beograda u moderan evropski grad.

Ključne reči

dvor; prestonica; Savamala; knez Miloš; urbanizacija Beograda; vladarska rezidencija

Reference

Bogunović Slobodan, Giša (2005) Arhitektonska enciklopedija Beograda XIX i XX veka I: arhitektura. Beograd: Beogradska knjiga
Bogunović Slobodan, Giša (2005) Arhitektonska enciklopedija Beograda XIX i XX veka III: pojmovi. Beograd: Beogradska knjiga
Božinović, V. (2011) Prilog proučavanju istorije i arhitekture beogradskog hotela Kod jelena. Godišnjak grada Beograda, knj. LVIII, str. 49-62
Cvetković, S. (2008) Vila dinastije Obrenović u Smederevu. Smederevo: Muzej
Đorđević, D.C. (2011) Kroz stari Beograd. Beograd: Službeni glasnik
Đurđević, M., Kadijević, A. (1991-1992) Simetrija u novijoj srpskoj arhitekturi. Zbornik za likovne umetnosti Matice Srpske, br. 27-28, str. 1-14
Đurić-Zamolo, D. (1981) Graditelji Beograda 1815-1914. Beograd: Muzej grada Beograda
Gordić, G. (1966) Arhitektonsko nasleđe grada Beograda. Saopštenja, Beograd, I, 6, Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda
Jakšić, G. (1927) Evropa i vaskrs Srbije (1804 - 1834). Beograd: Narodna misao
Kadijević, A. (2010) Arhitektura i duh vremena. Beograd: Građevinska knjiga
Kantorowicz, E.H. (1997) The King's Two Bodies. A Study in Mediaeval Political Theology. Princeton: Princeton University Press
Kolarić, M. (1967) Klasicizam kod Srba, knj. 2 Građevinarstvo. Beograd: Prosveta
Kulić, B. (2013) Dvorci i letnjikovci Vojvodine. Petrovaradin: Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture
Kunibert, B.S. (1901) Srpski ustanak i prva vladavina Miloša Obrenovića 1804-1850. Beograd: Štamparija D. Dimitrijevića
Lazić, M. (2011) Crkva i dvor u Požarevcu kao ideološki centri vladarske reprezentacije kneza Miloša. u: Đorđević M. [ur.] Viminacium - zbornik radova Narodnog muzeja u Požarevcu, Požarevac: Narodni muzej, br. 16, str. 135-167
Ljušić, R. (2004) Kneževina Srbija 1830-1839. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Macura, V. (1984) Čaršija i gradski centar: razvoj središta varoši i grada Srbije XIX i prve polovine XX veka. Niš: Gradina
Maksimović, B. (1955) Borba za očuvanje Abadžiske čaršije kao privrednog elementa novog Beograda van šanca. Godišnjak grada Beograda, str. 237-246
Maksimović, B. (1983) Ideje i stvarnost urbanizma Beograda - 1830-1941. Beograd: Zavod za zaštitu spomenika kulture grada
Makuljević, N. (2006) Umetnost i nacionalna ideja u XIX veku. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Marković, R. (1938) Pitanje prestonice u Srbiji kneza Miloša. Beograd: Štamparija Dragana Popovića
Milanović, H. (2006) Parkovi. Beograd: Demokratska stranka, Istraživačko-izdavački centar
Mitrović, K. (2006) Dvor kneza Miloša Obrenovića. u: Stolić A.; Makuljević N. [ur.] Privatni život kod Srba u XIX veku, Beograd: Klio, str. 261-301
Mitrović, K. (2008) Topčider: dvor kneza Miloša Obrenovića. Beograd: Istorijski muzej Srbije
Nestorović, B. (2006) Arhitektura Srbije u XIX veku. Beograd
Nikić, Lj. (1956) Autobiografija Anastasa Jovanovića. Godišnjak grada Beograda, Beograd, knj. III, Muzej grada Beograda, str. 385-416
Nikolić, A. (2001) Biografija Atanasija Nikolića verno svojom rukom napisana. Flogiston, br. 11, str. 175-240
Novaković, S. ur. (1894) Srbija u godini 1834: Pisma grofa Boa le Konta de Rinji ministru inostranih dela u Parizu o tadašnjem stanju u Srbiji. u: Spomenik Srpske kraljevske akademije XXIV, Beograd: Državna štamparija Kraljevine Srbije
Ozer, A. (2012) Kamenički park - naša Bulonjska šuma. u: Grdinić N. [ur.] XVIII stoleće - izbor iz zbornika XVIII stoleće, Novi Sad: Zavod za kulturu Vojvodine, str. 252-254
Pandžić, A. (2007) Dvorci Vojvodine. Beograd: Zadužbina Andrejević
Pavlović,, St, D. (1955) Konzervatorsko-restauratorski radovi u Beogradu. Tri zgrade iz vremena kneza Miloša. Godišnjak grada Beograda, str. 271-306
Peruničić, B. (1964) Beogradski sud - 1819-1839. Beograd: Istorijski arhiv Beograda
Petrović, M. (1901) Finansije i ustanove obnovljene Srbije do 1842 do 1842. 1- S jednim pogledom na raniji istoriski razvoj finansiskog uređenja u Srbiji. Beograd: Državna štamparija Kraljevine Srbije
Petrović, M.S. (1930) Beograd pre sto godina. Beograd: Grafički institut
Popović, D. (1963) Srbi u Vojvodini III, Od Temišvarskog sabora 1790 do Blagoveštenskog sabora 1861. Novi Sad: Matica srpska
Roter, M. (1991) Problemi zaštite i revitalizacije dela Karađorđeve ulice u Beogradu, na potezu Savskog pristaništa. Beograd: Arhitektonski fakultet, Univerzitet u Beogradu, specijalistički rad
Roter-Blagojević, M.Z. (1994) Arhitektura građevina javnih namena izgrađenih u Beogradu od 1830. go 1900. godine. Beograd: Arhitektonski fakultet, magistarski rad
Škalamera, Ž. (1971) Beogradska Nova Donja varoš u XVIII veku. Godišnjak grada Beograda, knj. XVIII, str. 53-74
Vujić, J. (1901) Putešestvije po Serbiji. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ, Knjiga druga, knj. 72, str. 184
Vujović, B. (1986) Umetnost obnovljene Srbije 1791-1848. Beograd: Prosveta
Zdravković, I.M. (1951) Gospodar Jovanov konak u Čačku. Muzeji, Beograd, str. 124-127. 6
Zdravković, I.M. (1952) Spomenici kulture u Brestovačkoj banji. Glasnik Etnografskog instituta Srpske akademije nauka, knj. I/1, str. 435-441
Zdravković, I.M. (1953-54) Konaci knez Miloševe Srbije. Glasnik Etnografskog instituta Srpske akademije nauka, str. 413-425. 23