Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:4
članak: 3 od 29  
Back povratak na rezultate
Kultura
2017, br. 154, str. 11-23
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/kultura1754011K


Tipologija arhitektonskih i urbanističkih preinačavanja Beograda (19-21. vek)
Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet - Odeljenje za istoriju umetnosti, Beograd

Sažetak

U dosadašnjim istoriografskim tumačenjima, nedovoljna pažnja je poklanjana procesima preinačavanja urbane matrice Beograda, uzrokovanih promenljivim socio­ekonomskim interesima. Neuhvatljiv u svom vremenu i tek sa distance razumljiv, kulturni identitet srpske prestonice se u poslednja dva veka često menjao, uporedo sa njenim prostornim proširivanjem, gustim izgrađivanjem i demografskim omasovljavanjem. Radikalna i umerenija graditeljska preinačavanja, prevashodno izazvana ratnim razaranjima, diskontinuitetima u razvoju društva, promenama političkih uređenja, vladarskih i arhitektonskih ideologija, rezultirala su preteranom stilskom šarolikošću i visinskom neujednačenošću izgrađenog fonda. Preinačavanja su uglavnom inicirana planskim odlukama viših društvenih instanci ili spontanim, najčešće neobrazloženim manifestacijama tihe građevinske evolucije. Transformacije srpske prestonice preduzimane tokom poslednja dva veka najpre u vazalnoj, a potom nezavisnoj srpskoj i jugoslovenskoj državi, nejednako su se odražavale na sistem zatečene gradske strukture i život u njoj. Na osnovu dosadašnjih kritičkih promišljanja, preinačavanja se mogu diferencirati prema obimu realizovanosti, civilizacijskoj primerenosti (ili neopravdanosti), stepenu obrazloženosti, urbanističko­arhitektonskoj metodologiji i ideološko­ekonomskim platformama na kojima su počivala.

Ključne reči

Reference

Alfirević, Đ., Simonović-Alfirević, S. (2015) Interpolacija u arhitekturi - pristupi projektovanju interpoliranih objekata i 'spona' kao integrativni element. Arhitektura i urbanizam, vol. , br. 41, str. 24-39
Anonim (1931) Beograd, varoš čudne građevinske mešavine i nesklada. Politika, 31. 12
Banović, A. (2010) Beograd 1930-2009. Beograd: Alboinženjering
Blagojević, Lj. (2014) Arhitektura Beograda u veku Jugoslavije. u: Šuvaković M. [ur.] Istorija umetnosti u Srbiji - XX vek, Beograd: Orion Art, tom 3, str. 323-350
Blagojević, Lj. (2003) The Elusive Margins of Belgrade Architecture 1919-1941. Cambridge, MA: MIT Press
Blagojević, L. (2007) Novi Beograd - osporeni modernizam. Beograd: Zavod za udžbenike
Bobić, Đ. (2010) Beleženje po Beogradu. Beograd: Samizdat B92
Bogdanović, R., ur. (2007) Nova urbanost, globalizacija - tranzicija. Beograd: Društvo urbanista Beograda
Bogunović, S.G. (2005) Arhitektonska enciklopedija Beograda XIX I XX veka. Beograd, t. I-III
Borić, T. (2004) Terazije - arhitektonski i urbanistički razvoj. Beograd: Zlatousti
Brkić, A. (1992) Znakovi u kamenu - Srpska moderna arhitektura 1930-1980. Beograd: Savez arhitekata Srbije
Čanak, M. (2003) Masovna nadgradnja kao degenerativni faktor urbane rekonstrukcije. Izgradnja, vol. 57, br. 5, str. 145-156
Dajč, H. (2012) Uspon i degradacija savskog priobalja. Limes plus, Beograd, 1-2: 97-112
Dimitrijević-Marković, S. (2012) Urbani dizajn, njegova uloga i značaj u čuvanju i kreiranju ambijentalnih celina. Nasleđe, br. 13, str. 209-218
Dimitrijević-Marković, S. (2016) Problemsko polje oblikovanja u planovima urbane obnove. Nasleđe, br. 17, str. 151-163
Đurić, Z.D. (2009) Graditelji Beograda 1815-1914. Beograd: Muzej grada Beograda
Ignjatović, A. (2009) Urban development and the Yugoslavization of Belgrade, 1918-1941. Centropa, New York, 9, p. 110-126
Ilijevski, A. (2013) Prilog proučavanju arhitekture i ideologije mosta Viteškog Kralja Aleksandra Prvog Ujedinitelja u Beogradu. Nasleđe, XIV, str. 211-220
Jevtić, M.H. (2004) Kritički refleksi. Beograd: NIN
Kadijević, A. (2010) Arhitektura i duh vremena. Beograd: Građevinska knjiga
Kadijević, A., Kovačević, B. (2016) Degradative urbanistic and architectural aspects of the project 'Belgrade Waterfront (2012-2016). Matica srpska Journal for fine arts, Novi Sad, rp., 367-377; 44
Kadijević, A. (2016) Zeitgeist and Genius Loci: Trade value aesthetics and weakness of authors identity in recent Serbian architecture. u: Vaništa Lazarević E.; Vukmirović M.; Krstić Furundžić A.; Djukić A. [ur.] 3rd International Academic Conference on Places and Technologies, Belgrade: Faculty of Architecture, rp. 445-451
Kadijević, A. (2013) O arhitekturi beogradske palate Reunione''. Zbornik Muzeja primenjene umetnosti, Beograd, 9, str. 127-139
Kadijević, A. (2015) Interpolations: Necessity and inspiration of newer Belgrade architecture. Zbornik Matice srpske za likovne umetnosti, br. 43, str. 243-257
Kojić, B. (1978) Društveni uslovi razvitka arhitektonske struke u Beogradu 1920-1940. godine. Beograd: Odeljenje društvenih nauka SANU
Kovačević, B. (2001) Arhitektura zgrade Generalštaba - monografska studija dela Nikole Dobrovića. Beograd: NIC 'Vojska'
Makuljević, N. (2015) Osmansko-srpski Beograd - vizuelnost i kreiranje gradskog identiteta (1815-1878). Beograd: Topy
Manević, Z. (1987) Arhitektura između biznisa i culture. Izgradnja, Beograd, 3, Savez inženjera i trehničara Srbije, str. 3536
Manević, Z. (1992) Antić - velika nagrada arhitekture SAS-a. Beograd: Savez arhitekata Srbije
Marković, I.R. (2013) Provokacija nove estetike - dva projekta arhitekte Vernera Marha u Beogradu # Provocation of new aestheticism: Two projects by architect Werner March in Belgrade. Zbornik Matice srpske za likovne umetnosti, br. 41, str. 163-180
Marković, P.J. (1992) Beograd i Evropa 1918-1941. Beograd: Savremena administracija
Maroević, I. (1986) Sadašnjost baštine. Zagreb: Društvo povjesničara umjetnosti SR Hrvatske
Mitrović, M. (1984) Beograd u relacijama arhitekture i urbanizma u svetu. Izgradnja, str. 53-56. 9-10
Mitrović, M. (2012) Arhitektura Beograda 1950-2012. Beograd: Službeni glasnik
Morsan, B. (1990) O uklapanju. Čovjek i prostor, Zagreb, 5, 28-29
Nedić, S.V. (1977) Generalni urbanistički plan Beograda iz 1923. godine. Godišnjak grada Beograda, XXIV, 204
Nedić, S.V. (1997) Građevinsko zakonodavstvo Beograda krajem XIX i početkom XX veka. Godišnjak grada Beograda, br. 44, str. 115-123
Prodanović, M. (2002) Stariji i lepši Beograd. Beograd: Stubovi kulture
Putnik, V. (2015) Arhitektura sokolskih domova u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca i Kraljevini Jugoslaviji. Beograd: Filozofski fakultet
Rašković, I. (2011) Dancing in the rhythm of time. u: Vujić K.; Marija A. [ur.] Serbian Architects 2000-2010, Belgrade: Serbian Chamber of Engineers and Association of Belgrade Architects, r. 13-22
Roter-Blagojević, M., Nikolić, M. (2008) Značaj očuvanja identiteta i autentičnosti u procesu urbane obnove grada - uloga stambene arhitekture Beograda s kraja 19. i početka 20. veka u građenju karaktera istorijskih ambijenata. Nasleđe, br. 9, str. 117-128
Stiller, A., Kovačević, B. (2011) Belgrad. Momente der Architektur. Wien: Mury Salzmann
Stupar, A. (2016) Grad. Forme i procesi. Beograd: Orion Art
Vaništa-Lazarević, E. (2003) Urbana rekonstrukcija. Beograd: Zadužbina Andrejević