Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:25
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:14
članak: 10 od 50  
Back povratak na rezultate
Artefact
2016, vol. 2, br. 1, str. 19-29
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.5937/Artefact1601019M

Creative Commons License 4.0
Psihološka istraživanja nastajanja umetničkog dela
aUniverzitet u Nišu, Filozofski fakultet
bUdruženje za empirijska istraživanja umetnosti, Beograd

e-adresa: nesa2206@gmail.com

Sažetak

U radu je dat pregled dosadašnjih pokušaja istraživanja kreativnog procesa. Pored Mojmanove (Meuman: 1919) i Vajsbergove (Weisberg: 2004) podele metoda istraživanja umetničke delatnosti, data je i dopuna originalnim istraživanjima autora ovog rada. Na primeru Pikasovih pripremnih skica za Gerniku izvršena je analiza geneze ovog monumentalnog dela u svetlu Ognjenovićeve teorije estetskog odlučivanja sa tri nivoa (Ognjenović: 1980; Ognjenovic: 1991) i Martindejlove teorije estetske evolucije (Martindale: 1990). Na osnovu procena studenata psihologije na skalama semantičkog diferencijala ispitan je trend estetskih modusa tokom različitih faza u nastajanju ove zidne slike. Rezultati pokazuju statističke značajne trendove u estetskim procenama sklada (H), ukrašenosti (R), distantosti (D) i arousal potencijala (AP) detalja glave bika tokom pojedinih faza u nastajanju Gernike. Ovo je u skladu sa pretpostavkama datim na osnovu pomenute dve teorije. Na kraju se može zaključiti da, i pored složenosti kreativnog procesa, dosadašnja psihološka istraživanja pokazuju da je moguće rasvetliti pojedine aspekte kreativnog procesa.

Ključne reči

Gernika; estetsko odlučivanje; kreativni proces; Pikaso; teorija estetske evolucije

Reference

Arnhajm, R. (1962) Pikasova Gernika, geneza jedne slike. Vrnjačka Banja: Zamak culture
Clouzot, H.G., reditelj (1955) The mystery of Picasso / Le mystère Picasso. French, (Dostupno na The Internet Movie Database: http://www.imdb.com/title/tt0049531)
Damnjanović, M. (1965) Problem eksperimentalne metode u estetici. Beograd: Institut društvenih nauka
Freud, S. (1917) Uvod u psihoanalizu / Vorlesungenzur Einfuhrung in die Psychoanalyse. Leipzig-Wien-Zurich: Internationaler Psychoanalitisher Verlag, Novi Sad. Matica srpska, 1978
Hayes, J.R. (1989) Cognitive processes in creativity. u: Glover J.A., Ronning R.R., Reynolds C.R. [ur.] Handbook of creativity, New York: Plenum, pp. 135-145
Hennessey, B.A., Amabile, T.M. (1988) The conditions of creativity. u: Stenberg R.J. [ur.] The nature of creativity: Contemporary psychological perspectives, New York: Cambridge University Press, p. 11-38
Hes, V. (1978) Dokumenti za razumevanje modernog slikarstva. Beograd: ICS
Kandinski, W. (1912) O duhovnom u umetnosti / Über Das Geistige in der Künst. Munchen: Verlag, Kandinski, V. (1996). Esotheria, Beograd. Originalno izdanje
Kozbelt, A. (2006) Dynamic evaluation of Matisse's 1935 large reclining nude. Empirical Studies of the Arts, 24(2): 119-137
Lazarević, B. (1925) Prolegomena za jednu teoriju estetike. u: Prolegomena za jednu teoriju estetike, Beograd: IK Gece Kona, prva sveska, 96-110
Liberman, A. (1956) Atelier of Pablo Picasso. Vogue, November 1: 156-57
Martindale, C. (1990) Clocwork Muse: Predictability of artistic change. New York: Basic Books
Meumann, E. (1919) System der ästhetik. (Elektronska verzija) Verfasser. 1st edition
Miall, R.C., Tchalenko, J. (2001) A Painter's Eye Movements: A Study of Eye and Hand Movement during Portrait Drawing. Leonardo, 34(1): 35-40
Milićević, N. (2001) Pikasova Gernika - geneza detalja - bikove glave. u: Naučni skup Empirijska istraživanja u psihologiji (VII), Beograd, Rezimei, str. 26
Milićević, N. (2005) Estetske procene Pikasovih pripremnih studija kompozicije za Gerniku. u: XI naučni skup, Empirijska istraživanja u psihologiji, Beograd, rezimei: 6-17
Milićević, N., Pejić, B., Škorc, B. (2010) Picasso's Guernica: Horse' head: Genesis of detail / Pikasova Gernika - glava konja - geneza detalja. u: Estetics and Design (papers of 21st. Biennial Congress of IAEA, 25 28 august, Dresden), p. 100
Milićević, N., Milenović, M., Pejić, B. (2012) Geneza detalja glave žene u Pikasovoj gernici. u: Psihologija i umetnost - Međunarodni tematski zbornik, Kosovska Mitrovica: Filozofski fakultet Univerziteta u Prištini, No 1, str. 135-152
Milićević, N. (2005) Nastajanje Pikasove Gernike u svetlu kognitivnih aspekata estetskog odlučivanja. Beograd: Filozofski fakultet, magistarski rad
Ognjenović, P.S. (1980) Jedan ili više nivoa estetske odluke. LEP Saopštenja, br. 1, str. 1-14
Ognjenović, P.S. (1991) Processing in aesthetic information. Empirical Studies of the Arts, br. 9, str. 1-9
Ognjenović, P.S. (1997) Psihološka teorija umetnosti. Beograd: Beletra
Patrick, C. (1937) Creative thought in Artists. Journal of Psychology, 4(1): 35-73
Pejić, B., Milićević, N. (2007) Provera skale procene estetskog doživljaja. u: XIII Naučni skup, Empirijska istraživanja u psihologiji, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu, 10-11. Februar, Rezimei: 25-26. (dostupno na http://www.empirijskaistrazivanja.org/KnjigaRezimea.aspx)
Ristić, I. (2006) Modusi estetske obrade u procesu stvaranja pozorišne predstave. Univerzitet u Beogradu - Filozofski fakultet, Neobjavljena magistarska teza
Simonton, D.K. (1999) Origins of genius. New York-Oxford
Solso, R.L. (2001) Brain Activities in a Skilled versus a Novice Artist: An fMRI Study. Leonardo, 34(1): 31-34
Tatarkijevič, V. (1977) Istorija šest pojmova. Beograd: Nolit
Wallas, G. (1970) The art of thought. u: Vernon P.E. [ur.] Excerpts reprinted in Creativity, Middlesex, England: Penguin, P. 91-97, (Originalno izdanje 1926)
Weisberg, R.W. (1993) Creativity: Beyond the myth of genius. Freeman
Weisberg, R.W. (1994) GENIUS AND MADNESS?. A Quasi-Experimental Test of the Hypothesis That Manic-Depression Increases Creativity. Psychological Science, 5(6): 361-367
Weisberg, R.W. (2004) ON STRUCTURE IN THE CREATIVE PROCESS: A QUANTITATIVE CASE-STUDY OF THE CREATION OF PICASSO'S GUERNICA. Empirical Studies of the Arts, 22(1): 23-54
Yalom, I.D. (1971) Ernest Hemingway-A Psychiatric View. Archives of General Psychiatry, 24(6): 485