Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:3
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 10 od 202  
Back povratak na rezultate
Acta Facultatis Medicae Naissensis
2018, vol. 35, br. 2, str. 87-93
jezik rada: engleski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.2478/afmnai-2018-0010
Creative Commons License 4.0
Etika u transplantaciji organa
aNational Health Insurance Fund, Branch Office, Niš + University of Niš, Faculty of Medicine
bUniverzitet u Nišu, Medicinski fakultet

e-adresa: svetlana_milijic@yahoo.com

Sažetak

Transplantacija organa predstavlja poseban i specifičan medicinski postupak koji se primenjuje u svrhe lečenja. Transplantacija je često jedini način izlečenja neke osobe. Danas u svetu sa tuđim organima uspešno živi više stotina ljudi, a transplantacija kao medicinski zahvat obavlja se rutinski. U Evropi se godišnje transplantacijom spasi oko 10 000 pacijenata, ali je daleko veći broj onih pacijenata koji čekaju svoj takozvani 'organ spasa'. U svim državama transplantaciona medicina uređena je posebnim zakonima, propisima i konvencijama koje daju medicinsku, pravnu i etičku regulativu. Donorstvo predstavlja akt milosrđa i davanja, a ne ugovor o prometu. U transplantacionoj medicini apostrofira se pravednost i pravičnost. Pitanje presađivanja organa zadire u najintimnija pitanja čovekovog integriteta, ljudskog dostojanstva, zdravlja i bolesti. Iz tog razloga od etike se traže određena uputstva, pravila ponašanja i postupanja. Danas se u etičkim dilemama u vezi sa transplantacijom organa manje gleda na imperativnu etiku, u kojoj se naglašava dužnost, već se naglasak stavlja na tzv. indikativnu etiku u kojoj ideja o opštoj odgovornosti i solidarnosti dolazi u prvi plan. Kod transplantacije organa uzetih sa živih donora lekar je dužan da pruži potpune informacije davaocu i primaocu o svrsi i prirodi samog postupka, verovatnoći uspeha, posledicama, mogućim rizicima i zabeleženim neželjenim reakcijama. Kada se radi o presađivanju sa kadavera osnovno etičko pitanje je definicija moždane smrti i pijetet prema umrlom. Najveći razlog malog broja donora leži u neobaveštenosti, strahu od doniranja organa i etičkim pitanjima vezanih za transplantaciju.

Ključne reči

Reference

*** (2009) Zakon o transplantaciji organa Republike Srbije. Službeni glasnik, Beograd, 72: 2-4. (in Serbian)
*** Zakon o transplantaciji organa / Law on Organ Transplantation. op. cit, Articles 17
*** Convention for the protection of human rights and dignity of the human being with regard to the application of biology and medicine. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/005
*** (1997) Convention for the protection of human rights and dignity of the human being with regard to the application of biology and medicine. Oviedo, https://rm.coe.int/168007cf98
*** Srbija za transplantaciju. [Internet] Available from: http://srbijazatransplantaciju.com/linkovi.html
*** (2009) Zakon o transplantaciji. Sluzbeni glasnik Republike Srbije, 72. (in Serbian)
Allen, R.J., LoTempio, M.M., Craigie, J.E., Allen, R.J. (2008) Transplantation in Identical Twins: Another Option for Breast Reconstruction. Plastic and Reconstructive Surgery, 122(4): 1019-1023
Buddhism, K.D. (2010) Brain Death, and Organ Transplantation. Journal of Buddhist Ethics, 17: 2-34
Gosić, N. (2009) Definitions of Bioethics in Bioethics Education in Croatia. Synthesis Philosophica, 48: 349-68
Japan Organ Transplant Network Organ transplanting in Japan. [Internet] Available from: https://www.jotnw.or.jp/english/00.html
Konstantinović, V.S. (2012) Pravno regulisanje doniranja, transplantacije organa, ćelija i tkiva u Srbiji. u: Pejić Irena [ur.] Collection of papers Faculty of Law, Faculty of Law, University of Niš, 27, in Serbian
Maric, J. (2005) Medicinska etika. Beograd: Nasa Knjiga, in Serbian
Miranda, B., Naya, M.T., Cuende, N., Matesanz, R. (1999) The Spanish model of organ donation for transplantation. Current Opinion in Organ Transplantation, 4(2): 109
Nenadovic, M. (2002) Transplantacija tkiva i organa Medical Ethics. Pristina: Medical Faculty University in Pristina, 413-8
Paunović, G.J., Paunović, K., Kostić, S.M., Veličković-Radovanović, R., Avramović, M.Ž. (2004) Transplantacija bubrega u Srbiji - perspektive na prelasku u 21. vek. Acta medica Medianae, vol. 43, br. 3, str. 55-58
Radevic, B. (1996) Transplantacija jetre. Beograd: Zavet, in Serbian
Sakac, V., Jurisić, B., Mladenović, G. (1929) Dr Slavko Uzelac i prva transplantacija u čoveka u Novom Sadu 1929. http://www.rastko.rs/istorija/medicina/delo/14876
Tomasević, L. Krscanski pogledi na transplantaciju - Franjevačka provincija Presvetog Otkupitelja. http://www.franjevcisplit.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=1152&Itemid=31
Vucetic, L. (2007) Pravednost i pravičnost u filozofiji prava. Pravnik, 41, 85