Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:12
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:7
članak: 4 od 14  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini
2017, br. 47-2, str. 225-239
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
objavljeno: 13/07/2017
doi: 10.5937/ZRFFP47-13398
Creative Commons License 4.0
Period državno-pravnog provizorijuma prve zajedničke države Južnih Slovena (1918-1921)
Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Pravni fakultet

e-adresa: sava.aksic@gmail.com

Sažetak

Prva zajednička država Južnih Slovena, odnosno Srba, Hrvata i Slovenaca nije nastala jednim aktom i odjednom, nego je nastajala u periodu od tri godine (od 1918. do 1921). S obzirom na to što u ovom periodu nije postojao Ustav, a kako ni države ne može biti bez ustava, onda se ovaj period naziva provizorijumom države. Ali i kasnije, kada je 1921. godine usvojen prvi ustav - Vidovdanski ustav, ovaj ustav nije bio legitiman zato što nije donet saglasnošću sva tri naroda. Srpske partije su se zalagale za centralistički uređenu državu, a partije iz područjâ sa hrvatskom, slovenačkom i muslimanskom većinom, i pojedine partije iz Makedonije, za konfederalnu i federalno uređenu državu. Hrvatskim partijama nije bio cilj stvaranje zajedničke države, ali su na tako nešto prećutno pristale da bi dobili teritoriju na kojoj su živeli Srbi. Srpski narod je u zajedničkoj državi video ostvarenje ideje slovenskog jedinstva, dok je slovenački, a posebno hrvatski narod u zajedničkoj državi video samo prelazno rešenje koje je trebalo da im obezbedi Srbija: oslobađanje od austro-ugarske vlasti i međunarodno priznanje, čak i na teritorijama na kojima hrvatski narod nije imao većinu. Hrvatske partije su tražile decentralizaciju u odnosu na vlast, dok, s druge strane, nisu bile spremne da priznaju ni minimum prava srpskom narodu koji je živeo u pokrajinama na koje je hrvatsko političko vođstvo pretendovalo.

Ključne reči

Reference

Bićanić, R. (1938) Ekonomska podloga hrvatskog pitanja. Zagreb: Vladko Maček
Čubrilović, V. (1939) Politička prošlost Hrvata. Beograd: Politika
Gligorijević, B. (1979) Parlament i političke stranke u Jugoslaviji - (1919-1929). Beograd: Institut za savremenu istoriju
Guzina, R. (1964) Istorija političko-pravnih institucija Jugoslavije - (1918-1941). Beograd: Izdanje Saveza studenata Pravnog fakulteta, II knjiga
Jovanović, S. (1924) Ustavno pravo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Beograd: Izdavačka knjižarnica Gece Kona
Lukić, R. (1995) Teorija države i prava - teorija prava. Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika i nastavna sredstva, II
Perić, Ž. (1940) Jugoslovenska Savezna Država. Beograd: Štamparija Radenković
Stefanovski, M. (2004) O nacionalnom pitanju i državnom uređenju. Beograd: Hrišćanska misao
Stefanovski, M. (2008) Ideja hrvatskog državnog prava i stvaranje Jugoslavije. Beograd: Pravni fakultet
Šišić, F. (1920) Dokumenti o postanku Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, 1914-1919. Zagreb: Matica Hrvatska
Živanović, T. (1996) Dosadašnji rad na izjednačenju zakonodavstva u Kraljevini SHS. u: Subotić D. [ur.] Prilozi za nacionalnu istoriju države i prava u 19. i 20. veku (do 1941. godine) - odabrana poglavlja iz naše pravno-političke književnosti, Beograd: Institut za političke studije, knj. 2