Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:0
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 6 od 142  
Back povratak na rezultate
Medicinski pregled
2019, vol. 72, br. 5-6, str. 185-189
jezik rada: engleski
vrsta rada: istoriografski prilog
objavljeno: 03/06/2020
doi: 10.2298/MPNS1906185D
Razvoj Gradske bolnice u Novom Sadu - prvi deo
aUniverzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet
bUniverzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet + Klinički centar Vojvodine, Centar za patologiju i histologiju, Novi Sad
cUniverzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet + Klinički centar Vojvodine, Klinika za nefrologiju i kliničku imunologiju, Novi Sad
dUniverzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet + Institut za onkologiju Vojvodine, Sremska Kamenica
eUniverzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet, Katedra za farmaciju

e-adresa: dusanka.dobanovacki@mf.uns.ac.rs

Sažetak

Uvod. Godine 1907. gradska vlast u Novom Sadu donela je odluku da se zida nova bolnica. Kompleks zgrada bio je planiran po modernom paviljonskom tipu sa kapacitetom 300 postelja. Osnivanje. U Paviljonu 1 bilo je Prijemno odeljenje, Uprava i Administracija. Zabat ove zgrade bio je dekorisan kompozicijom u mozaiku koja je predstavljala sliku dva monumentalna anđela. U Paviljonu 2 nalazilo se Odeljenje hirurgije i Odeljenje ginekologije. U Paviljonu 3 bilo je Odeljenje za unutrašnje bolesti ali su tu bile i porodilje, pacijenti sa kožnim i veneričnim bolestima, bolesnici od zaraznih ili nervnih bolesti. Godine 1912. podižu se dva nova objekta - jedan je Antitrahomno odeljenje, a drugi Antibuberkulozno. Tokom Prvog svetskog rata Gradska bolnica je korišćena kao vojna bolnica za ranjenike: tu su ležali i oboleli od trbušnog i pegavog tifusa i oboleli od španske groznice. Period između dva svetska rata. Od 1921. godine menja se osnivač bolnice i naziv - postaje Državna bolnica. Angažovanjem mladih lekara edukovanih u poznatim evropskim centrima medicine, bolnica u Novom Sadu doživljava procvat, naročito hirurgija. Godine 1922. podiže se novo zdanje u kojem će biti osnovani Bakteriološka stanica i Pasterov zavod. Problemi koje je imala Gradska bolnica u svom radu preneli su se na Državnu bolnicu i uglavnom su bili finansijske prirode. Pred Drugi svetski rat bolnica ima 455 kreveta. Posle okupacije mađarske vojske, u maju 1941. godine, direktor bolnice i svi šefovi su zamenjeni mađarskim vojnim lekarima koji su tu radili do septembra 1944. godine.

Ključne reči

istorija medicine; istorija, 20. vek; bolnice; arhitektura; projektovanje i izgradnja objekata; oprema i snabdevenost bolnice; lekari; Jugoslavija

Reference

*** (1996) Dermatovenerologija. u: Popov D. [ur.] Enciklopedija Novog Sada, Novi Sad: Prometej, 6(gag-deč):323
*** (1906) Osnovna pravila opšte bolnice slobodne kraljevske varoši Ujvidéka. Novi Sad: Srpska knjižara Braće M. Popovića
*** (1995) Godišnji izveštaj o kretanju zaraznih bolesti i nekih masovnih neinfektivnih bolesti u SAP Vojvodini. Novi Sad: Medicinski fakultet-Institut za zdravstvenu zaštitu, 2000
*** (1986) O Jevrejskoj bolnici u Novom Sadu. u: Šosberger P. [ur.] Zbornik naučnog društva istorije kulture Vojvodine 1986. - zbornik članaka, Novi Sad, p. 148-9
*** (1878) Beleške o Đoki Mihajloviću, o kužnim bolestima, o Pasterovoj vakcini, o raznim predavanjima, o pojavi meningitisa, o udžbeniku za babice i o bolesničkoj zadruzi Trgovačke omladine. Javor
*** Ujvideki all kozkorhaz helyszinrajza. [map], Hungarian, Located in: Tehnička arhiva Skupštine grada Novog Sada (TAGS-NS)
*** (1909) Apacalok - uslovi rada - pismo časnih sestara. Located in: Istorijski arhiv grada Novog Sada 24784/1909
*** (1913) Gazdajagi epulet. Hungarian, Located in: Istorijski arhiv grada Novog Sada f1, kig 24431/1913
Berić, B. (1995) Bolnica. u: Popov D. [ur.] Enciklopedija Novog Sada, Novi Sad: Prometej, 4(bob-var):72-5
Berić, B., Miškov, D. (1981) Pregled istorije Bolnice u Novom Sadu 1730-1980. Med Pregled, 34(5-6):259-65
Brdar, V. (2013) O zgradama Gradske bolnice u Novom Sadu - 1909-1912. Građa za proučavanje spomenika kulture Vojvodina, 26:19-28
Breberina, M. (2009) Istorija hirurgije na teritoriji današnje Vojvodine. u: Pajić V.D; Anđelić M; Agošton F; Avramov S; Babović S; Bedov S; et al. [ur.] Hirurgija - odabrana poglavlja, Novi Sad: Simbol, Knjiga 1, p. 9-49
Cvejić, S. (1961) Glavna Pokrajinska bolnica Vojvodine u Novom Sadu. Med Pregl, 14(8):429-32
Čanak, G. (1997) Infektologija. u: Popov D. [ur.] Enciklopedija Novog Sada, Novi Sad: Prometej, 9(ibr-ješ): 149-51
Čanak, G.J., Vukadinov, J., Brkić, S.V., Švarc, D., Ružić, M., Kovačević, N., Fabri, M., Jovanović, J.R., Klašnja, B., Cvjetković, D., Doder, R., Sević, S., Turkulov, V., Stefan-Mikić, S. (2007) Razvoj infektološke službe u Novom Sadu. Medicinski pregled, vol. 60, br. 11-12, str. 625-628
Drača, P. (2008) Razvoj ginekološko-akušerske službe u Novom Sadu. u: Drača P. [ur.] Razvoj ginekologije i akušerstva u Vojvodini do 2000. godine, Novi Sad: Medicinski fakultet, p. 111-50
Lalošević, D. (2016) Devedeset pet godina Pasterovog zavoda u Novom Sadu. u: Spomenica - 95 godina Pasterovog zavoda u Novom Sadu, Novi Sad: Pasterov zavod
Lalošević, D. (2002) Pasterov zavod. u: Popov D. [ur.] Enciklopedija Novog Sada, Novi Sad: Prometej, 19(pad-pet):143-7
Lalošević, D. (2007) Klub novosadskih lekara. u: Medici pro arte - 135 godina SLD, 60 godina DLV, Novi Sad: Društvo lekara Vojvodine, p. 31-5
Medicinski fakultet Novi Sad (1970) Spomenica - Medicinski fakultet Novi Sad - 1960-1970. Novi Sad
Mikić, Ž. (1998) Razvoj ortopedije i osnivanje Klinike za ortopedsku hirurgiju i traumatologiju u Novom Sadu. Med Pregl, 51(9-10):457-68
Milankov, M., Gojkovic, Z. (2016) Six decades of development. Med Pregl, 69(suppl. 1): 7-9
Milovanović, V., ed. (1933) Medicinski godišnjak Kraljevine Jugoslavije. Beograd: Jugoreklam K.D, p. 257-8
Mitrović, S. (2018) Konverzacija. Dec, Klinički centar Vojvodine, Klinika za uho-grlo-nos, Novi Sad, Srb, Dobanovački, Dušanka (Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet)
Mutibarić, A. (2002) Patologija. u: Popov D. [ur.] Enciklopedija Novog Sada, Novi Sad: Prometej, 19(pad-pet):157-9
Pantelić, D. (2016) Problemi finansiranja i prodaja Gradske bolnice u Novom Sadu kroz dokumente Istorijskog arhiva Grada Novog Sada. u: Sakač V. [ur.] 800 godina srpske medicine - treći Sokolski zbornik, Novi Sad: Naučno društvo za istoriju zdravstvene kulture u Vojvodini, p. 477-92
Popović, L. (2003) Radiologija. u: Popov D. [ur.] Enciklopedija Novog Sada, Novi Sad: Prometej, 22(pra-radno):277-80
Rajković, Đ. (1878) Iz prošlosti Novog Sada. Javor, Dec
Stajić, V. (1951) Građa za političku istoriju Novog Sada. Novi Sad: Matica srpska
Stajić, V. (1951) Građa za kulturnu istoriju Novog Sada. Novi Sad: Matica srpska
Stančić, D. (2001) The Pasteur Institute complex in Novi Sad as a cultural monument. Med Pregl, 54 Suppl 1:61-3
Stančić, D., Arsić, M., Babić, S., Bešlin, B., Jakšić, J., Medović, P., et al. (2014) Umetnička topografija Novog Sada. Novi Sad: Matica srpska, p. 724-5
Vučković, N. (2012) Od Prosekture do Instituta za patologiju - Novi Sad. u: Popović D.T; Ajduković N; Berber S; Budakov B; Vapa D; Veselinović I; et al. [ur.] Patološka anatomija i sudska medicina u Vojvodini - počeci, razvoj i rad, Novi Sad: Matica srpska, p. 49-52