Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:10
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:8
članak: 8 od 1416  
Back povratak na rezultate
Tehnika
2019, vol. 74, br. 3, str. 469-477
jezik rada: srpski
vrsta rada: prethodno saopštenje
doi:10.5937/tehnika1903469S

Creative Commons License 4.0
Mikrobiološki diverzitet termomineralnih voda Vrnjačke Banje i Metkovića (Mačva) -Srbija
aUniverzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet
bInstitut za vodoprivredu 'Jaroslav Černi', Beograd

e-adresa: vladimirsaraba@gmail.com

Sažetak

Tokom 2017. godine, prvi put je analiziran mikrobiološki i biohemijski diverzitet termomineralnih voda Vrnjačke banje, izvorišta Jezero (vodozahavtni objekat "VBJ-2/85"), i Metkovića (Mačva) (vodozahvatni objekat "BMe-1") simultanom primenom sistema od 6 reakcionih testova biološke aktivnosti (BART): IRB, SRB, HAB, DN, SLYM I FLOR biotestova. Termomineralne vode se kaptiraju vodozahvatnim objektima dubine 302 m i 627 m, iz sredina različitih strukturno-geoloških, petrografsko-mineraloških, hidrogeoloških i drugih karakteristika, čija akumulacija i obnavljenje se obavlja u izdani sa nivoom pod pritiskom predstavljenom petrografskim varijatetima paleozojskih škriljica sa sočivima mermera (Vrnjačka banja) i eocenskim peščarima (Metkovića), pri čemu je magmatska aktivnost i prateći vulkanski ekvivalenti indikator povišene temperature i sadržaja CO2 termomineralnih voda. Na osnovu prethodno definisanog fizičko-hemijskog sastava, zaključeno je da ispitivane pojave pripadaju HCO3-Na + osnovnom jonskom tipu, hipotermama (Vrnjačka banja-27.0°C) i hipertermama (Metković-59.8°C), neutralnim (pH 7.0), dobro mineralizovanim (Vrnjačka banja-2009 mg/L; Metković-1082 mg/L), kao i ugljokiselim vodama, barem kada je reč o pojavi u Vrnjačkoj banji (CO2-1120.0 mg/L). Odabrane pojave termomineralnih voda su zbog navedenih posebnosti i značaja i mikrobiološki analizirane, pri čemu su detektovani predstavnici aerobnih gvožđevitih i anaerobnih bakterija, niske biohemijske aktivnosti. Sulfatoredukujuće, heterotrofne, sluz produkujuće, respiratorne denitrifikacione i fluoresentne Pseudomonas vrste nisu detektovane. Dnevnim posmatranjem signaturnih reakcija u sistemu BART biodetektora i primenom softvera BART-Soft v-6, prognozirani rizik od biokorozije, biozarastanja-biofilma, kao i zdavstveni rizik ovih pojava je ocenjen kao nizak, ali se preporučuje povremeno testiranje ispitivanih termomineralnih voda na ciljane fiziološke grupe bakterija i redovna provera sanitarno-higijenske ispravnosti.

Ključne reči

termomineralne vode; bakterije; BART biodetektori; Srbija

Reference

*** (2012) Geološki Informacioni Sistem Srbije. Geološka karta sa rasporedom listova Osnovne Geološke karte, 1: 100 000(Map). Beograd: Geološki Informacioni Sistem Srbije
Cullimore, D. (2010) Standard Methods for the application of BART testers in environmental investigations of microbiological activities. Canada: DBI
Cullimore, D. R. (2007) Practical Manual of Groundwater Microbiology. Informa UK Limited
Cullimore, D.R. (1999) Ribbon formers, Gallionella (Group 1) -Microbiology of well biofouling. Boca Raton: CRC Press
Dalmacija, B., Agbaba, J., Petrović, O. (2007) Voda i biofilm. Novi Sad: Futura
Dragišić, V., Živanović, V. (2014) Opšta hidrogeologija. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet
Dragišić, V. (1997) Hidrogeologija. Beograd: Rudarsko-geološki fakultet
Filipović, B., Krunić, O., Lazić, M. (2005) Regionalna hidrogeologija Srbije. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Rudarskogeološki fakultet
Filipović, B. (2003) Mineralne, termalne i termomineralne vode Srbije. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet
Konhauser, K. (2009) Introduction to geomicrobiology. Blackwell Publishing
Krunic, O., Simić, S.G., Popović, S., Lazić, M., Kljajić, Ž., Šaraba, V. (2016) Hidrogeobiologija fototrofnih mikroorganizama u biofilmovima odabranih pojava termomineralnih voda Srbije. u: Proc. XV Srpski Simpozijum o hidrogeologiji sa međunarodnim učešćem, Kopaonik, Srbija, 14 -17 Septembar, pp. 351-356
Krunić, O. (2012) Mineralne vode. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet
Martinović, M., Milivojević, M. (1998) The hydrogeothermal system of Mačva and Semberija. u: Proc. 5. Geothermische Fachtagung, Straubing, 12 -15 Maj, pp. 133-141
Martinović, M. (2008) Hidrogeotermalni potencijal Mačve. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet, Master teza u rukopisu
Milovojević, M. (1990) Report on results of past hydrogeothermal explorations in Mačva. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Rudarsko-geološki fakultet
Obradović, V., Petrović, O. (2006) BART testovi u monitoringu podzemnih voda. Srpsko društvo za zaštitu voda
Polomčić, D., Hajdin, B., Ćuk, M., Papić, P., Stevanović, Z. (2014) Groundwater resources for drinking water supply in Serbia 's southeast Pannonian basin. Carpathian Journal of Earth and Envrionmental Sciences, Vol. 9, No. 3, pp. 97-108
Protić, D. (1995) Mineralne i termalne vode Srbije. Beograd: Geoinstitut
Stanković, S., et al. (1987) Energetski potencijal značajnih termalnih i termomineralnih voda Jugoslavije. Beograd: Komitet za geof
Šaraba, V., Popović, S., Kljajić, Ž. Razvoj fototrofnih mikroorganizama u biofilmu na mestima isticanja karstnih termalnih voda Mačve. Srpska nauka danas, Vol. 2, No. 1, pp. 86-103
Šaraba, V., Krunić, O., Obradović, V. (2018) Primena BART biodetektora u metodologiji hidrogeoloških istraživanja mineralnih voda. u: Proc. 17 Kongres geologa Srbije, Vrnjačka banja, Srbija, 17 -20 Maj, pp. 532-537
Šaraba, V., Krunić, O., Lazić, M. (2018) Biohidrogeologija - naučna disciplina u sklopu metodike hidrogeoloških istraživanja. u: Proc. 17 Kongres geologa Srbije, Vrnjačka banja, Srbija, 17 -20 Maj, pp. 526-531