Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:15
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:10

Sadržaj

članak: 1 od 37  
Back povratak na rezultate
2022, vol. 2, br. 4, str. 167-199
Nemačke ratne reparacije u širem kontekstu
Fakultet društvenih nauka, Beograd

e-adresapredrag.kapor@fdn.edu.rs
Sažetak
U poslednje vreme aktuelizovalo se pitanje ratnih reparacija od Nemačke koje su postavile prvo Grčka (2011), zatim i Poljska (2022), ali i odštete Nemačke žrtvama žrtvama njene genocidne kolonijalne vladavine u Africi (Namibija). Istovremeno se pominju i mogući zahtevi za naknadu ratne štete od Srbije/SR Jugoslavije zbog događaja na jugoslovenskim prostorima devedesetih godina prošlog veka, ali i našeg zahteva za naknadu naše štete od agresije NATO-a 1999. Sa tog aspekta dobro je upoznati se sa praksom uređenja oblasti ratnih reparacija, koja je najbogatija kada su u pitanju ratne reparacije od Nemačke posle dva svetska rata. Nemačka posle oba rata je svoje obaveze po reparacijama izmirila samo u manjoj meri, koristeći blagonakloni stava glavnih zapadnih sila pobednica (SAD, Velika Britanija i Francuska) koje su želele što pre da je oporave i stabilizuju kako bi im bila saveznik protiv "boljševičke opasnosti" i SSSR-a, koje su joj čak pružile značajnu finansijsku podršku. Zbog toga su i žrtvovani interesi malih zemalja, među kojima je bila Srbija (Jugoslavija). Po ujedinjenju 1990. Nemačka je uspela da iskoristi povoljnu političku klimu i da izbegne zaključenje mirovnog ugovora koji bi definitivno regulisao pitanje reparacija nakon Drugog svetskog rata. Pri tome su posleratni bilateralni jugoslovensko - nemački pregovori, iz nedovoljno jasnih razloga, vrlo loše vođeni sa jugoslovenske strane, tako da je Nemačka ovo pitanje "zatvorila", bar formalno, odobravanjem kredita (pomoći u kapitalu) jugoslovenskoj državi, ali ne i davanjem obeštećenja fizičkim i pravnim licima, osim u simboličnom iznosu u određenim slučajevima. Problematika nemačkih ratnih reparacija je kod nas obrađivana uglavnom prilično jednostrano, ne sagledavajući širi kontekst, pa se ovim radom ukazuje na neke dodatne aspekte, koji bi trebali da doprinesu stvaranju sveobuhvatnije predstave.
Reference
*** (1953) Agreement on German external debt, with annexes and subisdiary agreements, signed in London on 27 February 1953. UN Triety Series, Volum 333, 1959, No. 4764
*** (1990) Gesetz zur Abkommen vom 9. Oktober 1990. zwischen der Regierung der BRD und der Regierung der USSR über einige überleitende Ma'namen. Bundesgesetzblatt, Nr. 48 vom 19 Dezember 1990
*** (1991) Deklaracija o poništenju odluka rukovodstva zemlje o praštanju nadoknade za ratnu štetu. Službeni glasnik Republike Srbije, broj 48
*** (2004) Genocid nad nemačkom manjinom u Jugoslaviji. u: Herbert Prokle, Georg Vildman, Karl Veber, Hans Zonlajtner [ur.] Radna grupa za dokumentaciju, Beograd: Društvo za srpsko-nemačku saradnju
*** (1946) Reparation from Germany, establishment of Inter-Allied Reparation Agency, and restitution of monetary gold. Treaties and Other International Acts Series, str. 5-19, Agreement opened for signature at Paris, January 14, 1946, and signed for the United States January 14, 1946; Entered into force January 24, 1946; Supplemented by Protocols of November 4, 1
*** (1945) Occupation and the Emerence of Two States: 1945 -1961. u: German History in Documents and Images, The Petersberg Agreement (November 22, 1949), Volume 8
*** (1991) Treaty on the Final Settlement with respect to Germany & Declaration suspending the Operations of Quadripartite Rights and Responsabilities. London: Her Majesty's Stationary Office, HMSO, Treaty Series No. 88
*** (1990) Treaty on the final settlement with respect to Germany (with agreed minute). UN Treaty Series, Signed at Moscow on September 1990, Vol. 1696, I -29226
*** (1946) Final Act of Paris Conference on Reparations with annex (Paris 21 st December 1945). London: His Majesty Stationery Office, 18 p. (Miscellaneous No.1. (1946)), pp. 1/18
*** (2002) Zakon o potvrđivanju Sporazuma o pitanjima sukcesije. Službeni list SRJ, Međunarodni ugovori, 6
Antić, Č. (2015) Srpska istorija. Beograd: Vukotić Media, drugo izdanje
Avramov, S. (1978) Međunarodno javno pravo. Beograd: Savremena administracija, peto izdanje
Bartoš, M. (2016) Nemačke reparacije posle Drugog svetskog rata. u: Zbornik radova i dokumenata Ratna šteta, Jugoslavija i međunarodno pravo, Beograd: Pravni fakultet Univerzitet u Beogradu, redakcija Stevan Đorđević, 70-104
Bataković, D. (2016) Dešifrovanje prošlosti. Beograd: Čigoja štampa
Bogosavljević, S. (2011) Drugi svetski rat - žrtve Jugoslavija / 'Nerasvetljeni genocid'. u: Srpska strana rata - trauma i katarza u istorijskom pamćenju, Beograd: Samizdat B92, urednik Nebojša Popov, str. 159-170
Bogunović, P. (2020) Bellum Permanens: Germani et Serbi. Kultura polisa, br. 41, str. 187-234
Cvetković, D. (2017) Holkaust u Srbiji (nemačko okupaciono područje) - numeričko određenje i kvantitativna analiza. Tokovi istorije, br. 3, str. 111-142
Der Fischer Weltalmanach (1990) Zahlen, Daten, Fakten '91. Frankfurt-Main: Fischer Taschenbuch Verlag GmbH
Dimitrijević, D. (2011) Zahtevi pripadnika nekadašnje Nemačke manjine za restituciju imovine u Srbiji. Međunarodni problemi, vol. 63, br. 1, str. 126-159
Dugalić, V. (2004) Ratne reparacije u prošlosti - obračun i naplata. Finansije, vol. 59, br. 1-6, str. 113-138
Đorđević, S. (1991) Potraživanja Jugoslavije prema Nemačkoj na osnovu ratne odštete posle Drugog svetskog rata. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 39, br. 1-3, str. 109-118
Đorđević, S. (1994) Drugi svetski rat i ratna šteta Jugoslavije. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 42, br. 6, str. 606-615
Đorđević, S. (2016) Ratna šteta i žrtve posle agresije NATO pakta na SRJ. u: Zbornik radova i dokumenata Ratna šteta - Jugoslavija i međunarodno pravo, Beograd: Pravni fakultet Univerzitet u Beogradu, redakcija Stevan Đorđević, str. 384-397
Gomes, L. (2010) German Reparations 1919 -1932: A History Survey. New York: PalgraveMcMillan
Hailbronner, K. (1991) Legal aspects of unification of the two German states. European Journal of International Law, Vol.2, No. 1, rr. 18-44
Ivanović, V. (2009) Jugoslavija i SR Nemačka 1967 - 1973 - između ideologije i pragmatizma. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Jakovljević, D. (2016) Međunarodnopravno regulisanje reparacija posle Drugog svetskog rata. u: Zbornik radova i dokumenata Ratna šteta - Jugoslavija i međunarodno pravo, Beograd: Pravni fakultet Univerzitet u Beogradu, redakcija Stevan Đorđević, str. 257-271
Janča, D. (2016) Obeštećenje jugoslovenskih žrtava nacističkih progona i krivično gonjenje nacističkih zločinaca. u: Zbornik radova i dokumenata Ratna šteta - Jugoslavija i međunarodno pravo, Beograd: Pravni fakultet Univerzitet u Beogradu, redakcija Stevan Đorđević, str. 148-154
Jovanović, L. (2003) Ratne reparacije iz II svetskog rata i Nemačka. Beograd: Pokret za zaštitu prava žrtava rata Srbije
Jovanović-Gavrilović, P. (2004) Međunarodno poslovno finansiranje. Beograd: Ekonomski fakultet u Beogradu
Kaiser, J. (2013) One made it out of the debt trap: Lessons from the London debt agreement of 1953 for current debt crisis. Friedrich Ebert Stiftung
Kameron, R., Lari, N. (2011) Kratka ekonomska istorija sveta - od paleolitskog doba do danas. Beograd: Službeni glasnik
Kejnz, D.M. (2015) Ekonomske posledice mira (sklopljenog na Pariskoj mirovnoj konferenciji). Novi Sad: Mediteran
Krstić, S.L., Savić-Gligić, A.P., Dumonjić-Gligić, J.P. (2017) Državni dugovi Srbije i finansiranje Prvog svetskog rata. Vojno delo, vol. 69, br. 7, str. 376-383
Kršev, B. (2011) Ratne reparacije i njihova sudbina nakon Prvog svetskog rata - slučaj Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Civitas, 1(1): 9-17
Lajbenšperger, N. (2017) Presenting and establishing the number of Yugoslav casualties of World War II from liberation until 1951. Tokovi istorije, br. 3, str. 143-166
Manovšek, V. (2007) Holakust u Srbiji - vojna okupaciona politika i uništavanje Jevreja 1941-1942. Beograd: Službeni list SRJ
Mihailović, N., Petrović, Z. (1998) Ratna šteta i reparacije na prostorima prethodne Jugoslavije. Beograd: Vojnoizdvačaki zavod
Milošević, Đ. (2019) Srušen zid - ostale podele. Politika
Mitrinović, B. (2015) Grci traže odštetu. Politika
Mitrović, A. (2011) Prodor na Balkan - Srbija u planovima Austro-Ugarske i Nemačke 1908-1918. Beograd: Zavod za udžbenike
Mitrović, A. (2012) Vreme netrpeljivih - politička istorija velikih država Evrope 1919 -1939. Beograd: Zavod za udžbenike
Mitrović, A. (2014) Srbija u Prvom svetskom ratu. Beograd: JP Službeni glasnik
Mombauer, A. (2013) Uzroci Prvog svetskog rata - sporenja i saglasnosti. Beograd: Klio
Nikolić, M. (1992) Ekonomski razvoj prve i druge Jugoslavije 1918 -1990. Jugoslovenski pregled, br. 2, 1992, str. 121-164
Pešić, M. (2022) Nemačka nema nameru da Poljskoj plati ratnu odštetu. Politika
Pešić, M. (2022) Nemački vojnici biće okosnica buduće 'evropske armije'. Politika
Piper, E. (2007) Kurze Geschichte des Nationalsozialismus von 1919 bis Heute. Hamburg: Hoffmann und Campe Verlag
Reuters (2021) Germany apologises for colonial era genocide in Namibia. May 28, 2021, (reuters.com)
Reuters (2021) Germany returns Namibian skulls taken in colonial era. September 30, 2021 (reuters.com)
Saganek, P. (2021) The choice of the paradigm of discussion on the right of Poland to obtain compensation from Germany because of the WWII aggression and occupation. Eastern European Journal of Transnational Relations, 5(1): 39-54
Samardžija, S. (2022) Paks Amerikan odlazi u prošlost. Politika
Schuker, S.A. (1988) American 'reparations' to Germany 1919-33: Implications for the Third World debt crisis. Princeton: Princeton University, Department of Economics
Sretenović, S. (2009) Reparacije pobeđenih, dugovi pobednika - slučaj Francuske i Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca/Jugoslavije. Filozofija i društvo, vol. 20, br. 1, str. 223-243
Stojanović, M. (2015) Povratak otpisane teme. Politika
von Oppen, R.B. (1955) Documents on German under Occupation: 1945 - 1954. London-New York: Oxford University Press, rr. 439-442
Vučo, N. (1985) Ekonomska istorija sveta - od industrijske revolucije do drugog svetskog rata. Beograd: Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu
Wehler, H. (2003) Deutsche Gesellschaftsgesichte. u: Vierter Band: Vom Beginn des Ersten Weltkriegs bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten: 1914 -1949, München: Verlag C.H. Beck
Živković, N. (1975) Ratna šteta koju je Nemačka učinila Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Živković, N. (2016) Ratna šteta učinjena Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu. u: Zbornik radova i dokumenata Ratna šteta - Jugoslavija i međunarodno pravo, Beograd: Pravni fakultet Univerzitet u Beogradu, redakcija Stevan Đorđević, str. 112-128
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/drushor2204167K
primljen: 02.11.2022.
prihvaćen: 20.11.2022.
objavljen u SCIndeksu: 30.12.2022.

Povezani članci

Nema povezanih članaka