Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:19
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:9
članak: 2 od 27  
Back povratak na rezultate
Sociološki pregled
2016, vol. 50, br. 3, str. 371-396
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 16/03/2017
doi: 10.5937/socpreg1603371P
Creative Commons License 4.0
Civilno društvo u Srbiji - analiza klasne osnove
Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, Institut za sociologiju

e-adresa: irena.petrovic@f.bg.ac.rs

Projekat

Izazovi nove društvene integracije u Srbiji: koncepti i akteri (MPNTR - 179035)

Sažetak

U tekstu se analizira klasna osnova civilnog društva u Srbiji u periodu post-socijalističke transformacije. Analiza se zasniva na podacima nekoliko empirijskih istraživanja koje je realizovao Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu u poslednjih dvadeset godina i to 1997, 2007. i 2012. godine. Osnovni cilj analize je da se utvrdi da li se može govoriti o ukorenje- nosti aktivnosti civilnog društva među pripadnicima srednje klase. U radu se polazi od pretpostavke da pripadnici srednje klase predstavljaju ključne aktere civilnog društva u celokupnom posmatranom periodu. Rezultati analize pokazuju da su srednji slojevi tokom perioda blokirane transformacije bili nosioci građanskih protesta - gotovo jedinog pojavnog oblika civilnog društva u Srbiji tokom 1990-ih. S druge strane, istraživački nalazi iz 2007. i 2012. godine ukazali su na značajan pad gra- đanskog aktivizma među svim društvenim grupama, s tim što je pad bio najizraženiji upravo među pripadnicima srednje klase. Iako su pripadnici srednje klase u poređenju sa ostalim društvenim grupama i dalje bili spremniji da se angažuju u građanskim aktivnostima, podaci pokazuju da razlike između društvenih klasa nisu bile posebno izražene, te da se otuda samo uslovno može govoriti o ukorenjenosti aktivnosti civilnog društva među pripadnicima srednje klase.

Ključne reči

civilno društvo; srednja klasa; Srbija; post-socijalistička tran-sformacija

Reference

Babović, M. (2002) Akteri blokade društvenih promena i akteri transformacije. u: Bolčić Silvano, Milić Anđelka [ur.] Srbija krajem milenijuma: Razaranje društva, promene i svakodnevni život, Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta
Bernik, I. (1992) Od autoritarizma do demokratije - uloga intelektualaca u slovenačkoj 'plišanoj revoluciji'. Sociologija, vol. 34, br. 3, str. 371-382
Cvejić, S., ur. (2010) Suživot sa reformama. Beograd: ISI FF
Golubović, Z. (1995) Tradicionalizam i autoritarnost kao prepreke za razvoj civilnog društva u Srbiji. u: Pavlović V. [ur.] Potisnuto civilno društvo, Beograd: Eko-centar
Held, D. (1993) Political theory and the modern state: essays on state, power and democracy. Cambridge: Polity Press
Kin, D. (2003) Civilno društvo - stare slike, nove vizije. Beograd: Filip Višnjić
Kolin, M. (2002) Nevladine organizacije (pojam, značaj, klasifikacije, profil). u: Petrović B. [ur.] Civilno društvo i nevladin sektor, Beograd: Palgo centar
Lazić, M. (2005) Promene i otpori. Beograd: Filip Fišnjić
Lazić, M., Cvejić, S. (2004) Promene društvene strukture u Srbiji - slučaj blokirane post-socijalističke transformacije. u: Milić Anđelka [ur.] Društvena transformacija i strategije društvenih grupa - svakodnevica Srbije na početku trećeg milenijuma, Beograd: Filozofski fakultet - Institut za sociološka istraživanja, 42
Lazić, M. (2002) (RE)Struktuiranje društva u Srbiji tokom 90-ih. u: Bolčić Silvano i dr. [ur.] Srbija krajem milenijuma: Razaranje društva, promene i svakodnevni život, Beograd: Institut za sociološka istraživanja
Lazić, M.B. (1996) Delatni potencijal društvenih grupa. Sociologija, vol. 38, br. 2, str. 259-288
Lazić, M.B. (1998) Otpori strukturalnim promenama u jugoslovenskom društvu. u: Samardžić Slobodan, Radmila Nakarada i Đuro Kovačević [ur.] Lavirinti krize - preduslovi demokratske transformacije SR Jugoslavije, Beograd: Institut za evropske studije, str. 349-368
Mrkšić, D.M. (1994) Dualizacija ekonomije i stratifikaciona struktura. u: Lazić Mladen [ur.] Razaranje društva: jugoslovensko društvo u krizi 90-ih, Beograd: Filip Višnjić, str. 21-80
Mrkšić, D.M. (2000) Restratifikacija i promene materijalnog standarda. u: Lazić Mladen [ur.] Račji hod - Srbija u transformacijskim procesima, Beograd: Filip Višnjić
Offe, C. (1984) Contradictions of the Welfare State. Cambridge: The MIT Press
Pavlović, V., ur. (1995) Potisnuto civilno društvo. Beograd: Eko Centar
Pavlović, V.D. (2009) Civilno društvo i demokratija. Beograd: Službeni glasnik
Peruzzo, C. M. K. (2009) Organizational Communication in the Third Sector: An Alternative Perspective. Management Communication Quarterly, 22(4): 663-670
Petrović, I. (2013) Promene vrednosnih orijentacija srednje klase u periodu post-socijalističke transformacije u Srbiji. Sociologija, vol. 55, br. 3, str. 375-394
Stanojević, D., Vukelić, J. (2014) Objektivni činioci delatnog potencijala ekonomske elite. u: Lazić M. [ur.] Ekonomska elita u Srbiji u periodu konsolidacije kapitalističkog poretka, Beograd: ISI FF
Stanojević, D., Stokanić, D. (2014) Između Sicilije i Lombardije odnos poverenja, građanskih normi i društvene participacije među građanima Srbije. Sociologija, vol. 56, br. 2, str. 181-200
Verba, S., Nie, N.H. (1972) Participation in America: Political Democracy and Social Equality. New York: Harper and Row
Vesković-Anđelkovi, M., Petrović, I. (2012) Percepcija građana i lokalnih vlasti o ulozi NVO u zaštiti životne sredine. u: Petrović M. [ur.] Glokalnost transformacijskih procesa u Srbiji, Beograd: ISI FF
Vujadinović, D. (2009) Civilno društvo i političke institucije - Srbija u vrtlogu promena. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beograd i Centar za izdavaštvo i informisanje
Vujović, S.Đ. (1994) Promene u materijalnom standardu i načinu života društvenih slojeva. u: Lazić Mladen [ur.] Razaranje društva: jugoslovensko društvo u krizi 90-ih, Beograd: Filip Višnjić, str. 81-118