Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:[1]
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:16
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:14
članak: 5 od 51  
Back povratak na rezultate
Selekcija i semenarstvo
2017, vol. 23, br. 2, str. 1-13
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.5937/SelSem1702001P

Creative Commons License 4.0
Stanje šumskih genetičkih resursa u Srbiji i pregled aktivnosti na njihovoj konzervaciji
Institut za šumarstvo, Beograd

e-adresa: vladanpop79@gmail.com

Sažetak

Prema kriterijumima Svetske unije za zaštitu prirode, Republika Srbije je jedan od šest evropskih i 153 svetska centra biološke raznovrsnosti. Jedan je od najznačajnijih regiona biološke raznovrsnosti u Evropi jer se odlikuje velikim genetičkim, specijskim i ekosistemskim diverzitetom. Veliki specijski diverzitet ovog područja uslovljen je geografskim položajem i raznovrsnošću ekološki različitih staništa. Glavna odlika flore Srbije je izražen endemizam i prisustvo u visokoplaninskim predelima. Negativne aktivnosti u prošlosti uticale su na smanjenje brojnosti i nestanak određenih biljnih vrsta, što je dovelo do poremećaja čitavih ekosistema. Da bi se sačuvali najvredniji delovi prirode, populacije, pojedinačne vrste ili geni primenjuju se metode in situ i ex situ konzervacije. Za retke i ugrožene vrste neophodno je sprovesti odgovarajuće mere zaštite u prirodnim populacijama ili u odgovarajućim kolekcijama. Površina zaštićenih područja iznosi 6,51% teritorije Srbije, odnosno 575.310 ha. Prostornim planom Republike Srbije predviđeno je da do 2021. godine, pod različitim stepenom zaštite, bude oko 12% teritorije. Zaštićena prirodna dobra u kojima se nalaze i velike površine šumskih kompleksa predstavljaju značajan vid in situ konzervacije šumskih genetičkih resursa. Njihov značaj u konzervaciji i usmerenom korišćenju šumskih genetičkih resursa zavisi od učešća šumskih ekosistema u njihovoj ukupnoj površini.

Ključne reči

Reference

*** Agenda 21. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/Agenda21.pdf
*** (2004/2009) Zakon o reproduktivnom materijalu šumskog drveća. Službeni glasnik RS, broj: 135/04, 8/05, 41
*** (2010) Prostorni plan Republike Srbije. Službeni glasnik RS, broj 88/10
Banković, S., Medarević, M., Pantić, D., Petrović, N. (2009) Nacionalna inventura šuma Republike Srbije - šumski fond Republike Srbije. Beograd: Ministarstvo poljoprivrede šumarstva i vodoprivrede Republike Srbje - Uprava za šume
Banković, S., Medarević, M., Pantić, D., Petrović, N., Šljukić, B., Obradović, S. (2009) Šumski fond Republike Srbije - stanje i problemi. Glasnik Šumarskog fakulteta, br. 100, str. 7-29
Isajev, V., Šijačić-Nikolić, M. (2001) Ex situ pool conservation of Serbian spruce (Picea omorika/Panč.Purkyne) and Balkan maple (Acer heldrichii Orph.) in seedling seed orchard. u: 1st International Symposium Food in the 21st Century, 17-19. November, Subotica, Yugoslavia, Book of Abstracts, 142
Isajev, V., Šijačić-Nikolić, M. (2003) Praktikum iz genetike sa oplemenjivanjem biljaka. Šumarski fakultet Univerziteta u Beogradu. Beograd: Šumarski fakultet Univerziteta u Beogradu
Isajev, V., Šijačić-Nikolić, M. (2003) Conservation of Conifer tree species in Serbia. u: International Conference: The Question of Conversion of Coniferous Forest, 22 September - 02 October, Freiburg im Breisgau, Germany, Book of abstracts, 44
Isajev, V.V., Šijačić-Nikolić, M., Vilotić, D. (1994) Varijabilnost makroskopskih i mikroskopskih karakteristika dvogodišnjih sadnica 26 familija polusrodnika planinskog javora (Acer heldreichi iOrph). Šumarstvo, 3-4: 21-28
Isajev, V.V., Šijačić-Nikolić, M., Mataruga, M. (1999) Conservation: Testing and utilization of tree species gene pool in specialized plantations. u: 4th International Conference on the Development of Wood Science, Proceeding, Missenden Abbey: Wood Technology and Forestry, str. 225-235
Lakušić, D. (2001) Diverzitet ekosistema Jugoslavije. u: Biodiverzitet i novi milenijum, Beograd: Društvo ekologa Srbije
Lavadinović, V., Koprivica, M. (1996) Development of young Douglas-fir (Pseudotsuga taxifolia Britt.) stands of different provenances on beech sites in Serbia. u: IUFRO Conference Modeling Regeneration Success and Early Growth of Forest stands, Copenhagen, Denmark, Proceedings of, 390-400
Lučić, A. (2011) Podizanje šuma belog bora (Pinus sylvestris L.) u Srbiji na ekološko-genetičkim osnovama. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Šumarski fakultet, Doktorska disertacija
Lučić, A., Isajev, V., Rakonjac, L., Živadinović, V. (2011) Varijabilnost morfometrijskih svojstava šišarica belog bora (Pinus sylvestris L.) u Srbiji. Šumarstvo, vol. 63, br. 1-2, str. 83-94
Lučić, A., Isajev, V., Cvjetičanin, R., Rakonjac, L., Novaković, M., Nikolić, A., Mladenović-Drinić, S. (2011) Interpopulation genetic-ecological variation of Scots pine (Pinus sylvestris L.) in Serbia. Genetika, vol. 43, br. 1, str. 1-18
Lučić, A., Isajev, V., Rakonjac, L., Ristić, D., Kostadinović, M., Babić, V., Nikolić, A. (2011) Genetic divergence of Scots pine (Pinus sylvestris L.) populations in Serbia revealed by RAPD. Archives of Biological Sciences, vol. 63, br. 2, str. 371-380
Lyngdoh, N., Joshi, G., Ravikanth, G., Vasudeva, R., Shaanker, R. U. (2013) Changes in genetic diversity parameters in unimproved and improved populations of teak (Tectona grandis L.f.) in Karnataka state, India. Journal of Genetics, 92(1): 141-145
Maksimović, Z., Šijačić-Nikolić, M., Aleksić, P., Sovilj, L. (2015) Semenski objekti u JP 'Srbijašume' kao osnova za konzervaciju i usmereno korišćenje genofonda. Glasnik Šumarskog fakulteta, br. 111, str. 63-82
Mataruga, M., Daničić, V., Cvjetković, B. (2010) Teorijske osnove značaja sprovođenja genetskih melioracija u funkciji uređenja sjemenskih sastojina. Šumarstvo, vol. 62, br. 3-4, str. 101-110
Medarević, M. (2005) Tipovi šuma nacionalnog parka 'Đerdap'. Beograd: Šumarski fakultet Univerziteta u Beogradu, 1-158
Milovanović, J., Šijačić-Nikolić, M. (2010) Technical guidelines for Sessile oak genetic conservation strategic priorities implementation in Serbia. u: International Scientific Conference: Forest ecosystems and climete change, March 9-10th, Belgrade, Institute of Forestry, Belgrade in cooperation with IUFRO and EFI, Proceedings, Volume 2: 41-47
Milovanović, J., Šijačić-Nikolić, M., Nonić, M., Radojević, U. (2012) Šumski genetički resursi u međunarodnim procesima i zakonskoj regulativi. Šumarstvo, (3-4): 111-131
OECD (2014) Rules and regulations of the OECD forest seed and plant scheme
Orlović, S., Klašnja, B., Galić, Z., Pilipović, A. (2002) Conservation of Pedunculate oak (Quercus robur L.) in Yugoslavia. u: Kremer A.; Savolainen O.; Turok J. [ur.] DYGEN Conference: Dynamics and conservation of genetic diversity in forest ecosystems, Strasbourg, France, Proceedings of, 210
Sivakuma, V., Gurudevsingh, B., Anandalakshmi, R., Warrier, R. R., Sekaran, S., Tigabu, M., Odén, P. C. (2011) Culling phenotypically inferior trees in seed production area enhances seed and seedling quality of Acacia auriculiformis. Journal of Forestry Research, 22(1): 21-26
Stevanović, V., ur. (1999) Crvena knjiga flore Srbije. Beograd: Ministarstvo za životnu sredinu Republike Srbije, 1
Stojnic, S., Orlovic, S., Pilipovic, A., Kebert, M., Šijacic-Nikolic, M., Vilotic, D. (2010) Variability of physiological parameters of different European beech provenances in international provenance trials in Serbia. Acta Silv. Lign. Hung., 6: 135-142
Stojnić, S., Orlović, S., Galić, Z., Vasić, V., Vilotić, D., Knežević, M., Šijačić-Nikolić, M. (2012) Stanišne i klimatske karakteristike u provenijeničnim testovima bukve na Fruškoj gori i u Debelom lugu. Topola, br. 189-190, str. 125-142
Šijačić-Nikolić, M., Isajev, V., Ivetić, V. (2006) Nacionalni parkovi Srbije - oblik očuvanja i usmerenog korišćenja genefonda šumskog drveća. u: Naučna konferencija: Gazdovanje šumskim ekosistemima nacionalnih parkova i drugih zaštićenih područja, Zbornik radova, Jahorina-NP Sutjeska, 5-8. Jul, 131-136
Šijačić-Nikolić, M., Milovanović, J., Nonić, M. (2014) Šumski genetički resursi u Srbiji - stanje i predlozi za unapređenje ove oblasti. Glasnik Šumarskog fakulteta, 51-70 (specijalno izdanje)
Šijačić-Nikolić, M., Ivetić, V., Knežević, R., Milovanović, J. (2007) Analiza svojstava semena i klijavaca različitih provenijencija brdske bukve. Acta biologica iugoslavica - serija G: Acta herbologica, vol. 16, br. 1, str. 15-27
Šijačić-Nikolić, M., Milovanović, J., Nonić, M., Knežević, R., Stanković, D. (2013) Varijabilnost morfometrijskih karakteristika lista različitih provenijencija bukve u juvenilnoj etapi razvoja. Genetika, vol. 45, br. 2, str. 369-380
Tucović, A., Isajev, V. (1991) Metapopulaciona strategija osnivanja generativnih semenskih plantaža drveća. u: Prošlost, sadašnjost i budućnost srpskog šumarstva kao činioca razvoja Srbije, Beograd: Savez inženjera i tehničara šumarstva i drvne industrije Republike Srbije, 313-323
Uprava za šume (2016) (posećeno: 25.01.2016. god.) http://www.mpzzs.gov.rs/registri-pumskih-semenskih-objekata
Vukin, M., Isajev, V. (2004) Study of the effect of climate factors on Austrian pine height increment in the seed orchard on Jelova Gora. Glasnik Šumarskog fakulteta, br. 90, str. 91-107
Zavod za zaštitu prirode Srbije (2016) (posećeno:13.01.2016.god.) http://www.zzps.rs/novo/index.php?jezik=sr&strana=zastita_prirode