Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:15
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:3

Sadržaj

članak: 10 od 828  
Back povratak na rezultate
Školstvo i obrazovanje u srednjovekovnoj Srbiji
Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, Odeljenje za istoriju

e-adresarradic@f.bg.ac.rs
Sažetak
U srpskoj srednjovekovnoj sredini postojala je svest o značaju koji su imali obrazovanje i prosvećenost. Svedena na Mali deo stanovništva, pismenost je postajala ograničavajući činilac obrazovanja. Primanje hrišćanstva i prihvatanje pisama glagoljice i ćirilice stvorilo je preduslove za pojavu škola i obrazovanja. Značajno je bilo i stvaranje srpske recenzije staroslovenskog jezika, kao i delatnost Svetog Save usmerena na reorganizaciju crkve posle sticanja autokefalnosti. U srpskoj srednjovekovnoj sredini znanje se moglo sticati na više načina: kod sveštenika, u manastirima i kod privatnih učitelja svetovnjaka.
Reference
*** (1986) Dictionary of the Middle Ages. New York: Charles Scribner's Sons, VII
*** (2010) Dušanov zakonik. Beograd: Zavod za udžbenike, Prir. Đ. Bubalo
*** (2010) Istorija - leksikon pojmova. Beograd: Clio, Prir. Rihard van Dilmen, prevela Ranka Gašić
*** (1982) Istorija srpskog naroda - doba borbi za očuvanje i obnovu, 1371-1537. Beograd: Srpska književna zadruga, knj. II
*** (1984) Kul'tura Vizantii. Moskva: Nauka, I (IV - pervaâ polovina VII v.)
*** (1989) Kul'tura Vizantii. Moskva: Nauka, II (Vtoraâ polovina VII-XII v.)
*** (1991) Kul'tura Vizantii. Moskva: Nauka, III (XIII - Pervaâ polovina XV v.)
*** (1998) Međunarodni naučni skup Sveti Sava u srpskoj istoriji i tradiciji. Beograd: SANU
*** (2000) u: Kalić Jovanka [ur.] Međunarodni skup Stefan Nemanja - Sveti Simeon Mirotočivi. Istorija i predanje - naučni skupovi Srpske akademije nauka i umetnosti, Odeljenje istorijskih nauka, Beograd: SANU, knj. 26
*** (1999) Leksikon srpskog srednjeg veka. Beograd: Knowledge
*** (1936) Stare srpske biografije XV-XVII veka. Beograd: Srpska književna zadruga, Prev. L. Mirković
*** (1871) Život srpskog isposnika Petra Koriškog. Glasnik Srpskog učenog društva, 29: 308-346, izd. Stojan Novaković
Blagojević, M. (1989) Srbija u doba Nemanjića - od kneževine do carstva - 1168-1371. Beograd: Trajna radna zajednica književnika i književnih prevodilaca 'Vajat'
Blagojević, M. (1993) O nacionalnom identitetu Srba u srednjem veku. u: Samardžić Radovan; Duškov Milan [ur.] Srbi u evropskoj civilizaciji, Beograd: Nova, 20-31
Bogdanović, D. (1980) Istorija stare srpske književnosti. Beograd: Srpska književna zadruga
Bogdanović, D. (1970) Srpski ljetopis. u: Istorija Crne Gore, Titograd: Redakcija za istoriju Crne Gore, II 2, 370-396
Browning, R. (1978) Literacy in the Byzantine World. Byzantine and Modern Greek Studies, 4: 39-54
Bubalo, Đ. (2009) Pisana reč u srpskom srednjem veku - značaj i upotreba pisanih dokumenata u srednjovekovnom srpskom društvu. Beograd: Stubovi kulture
Bubalo, Đ. (2004) Pisana reč u svakodnevnom životu. u: Privatni život u srpskim zemljama srednjeg veka, Beograd: Clio, Priredile Smilja Marjanović Dušanić i Danica Popović, 471-492
Cipolla, C.M. (1969) Literacy and Development in the West. London: Penguin Pelican Books
Černorizec, H. (1980) O pismeneh'. Sofiâ, Prir. A. Džanbeluka-Kossova, E. Dogramodžieva
Ćirković, S. (1974) Pismenost i obrazovanje u srednjovekovnoj srpskoj državi. u: Hasanagić Edib [ur.] Istorija škola i obrazovanja kod Srba - zbornik, Beograd: Istorijski muzej SR Srbije, 9-30
Ćirković, S. (1969) Pravoslavna crkva u srednjovekovnoj srpskoj državi. u: Srpska pravoslavna crkva 1219-1969 - spomenica o 750-godišnjici autokefalnosti, Beograd: Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve, 35-51
Ćirković, S. (2002) Putevi i tokovi recepcije antičkog nasleđa u srednjovekovnoj Srbiji. u: Treća jugoslovenska konferencija vizantologa, Kruševac, 10-13. maja 2000., Beograd: Vizantološki institut SANU, 1-8
Ćirković, S. (1997) Rabotnici, vojnici, duhovnici - društva srednjovekovnog Balkana. Beograd: Equilibrium, Prir. V. Đokić
Ćuk, R. (2003) Uticaj Zapada na obrazovanje u srednjovekovnoj Srbiji. u: Petković Radoslav; Krestić Petar V.; Živković Todor [ur.] Obrazovanje kod Srba kroz vekove - zbornik radova, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, knj. 21, 21-30
Danilo II, arhiepiskop (1935) Životi kraljeva i arhiepiskopa srpskih. Beograd: Srpska književna zadruga, preveo Lazar Mirković, predgovor Nikola Radojčić
Domentijan (1865) Život svetoga Simeuna i svetoga Save. Beograd: Đ. Daničić
Đorđević, I.M. (1977) Predstave pribora za pisanje i opremu knjige u srpskom srednjovekovnom slikarstvu. u: Zbornik Vladimira Mošina, Beograd: Savez bibliotečkih radnika Srbije, 87-112
Grujić, R. (1928) Škole i manastiri u srednjovekovnoj Srbiji. Glasnik Skopskog naučnog društva, 3: 43-50
Grujić, R. (1952-1953) Koja je knjiga kod nas nazivana 'nausticom'. Istorijski časopis, 4: 251-252
Grujić, R. (1922) Srednjovekovno srpsko parohijsko sveštenstvo. Crkva i život, 1: 264-276
Hilandarac, T. (1973) Život svetoga Save. Beograd: Đorđe Trifunović, izdanje Đure Daničića, priredio i predgovor napisao Đorđe Trifunović
Ilić, J. (1946) Srpske škole u doba Nemanjića. Glasnik - službeni list Srpske pravoslavne crkve, 27: 175-181
Ivić, P., Grković, M. (1976) Dečanske hrisovulje. Novi Sad: Institut za lingvistiku
Jagić, V. (1885-1895) Razsuždeniâ ûžnoslavânskoi i russkoi stariny o cerkovno-slavânskom âzike, Izsledovaniâ po russkomu âziku. Sankt-Peterburg: Tipografiâ Imperatorskoj AN, 1
Jagić, V. (1874) Sitna građa za crkveno pravo. Starine, 6, 112-151
Kalić, J. (1979) Crkvene prilike u srpskim zemljama do stvaranja arhiepiskopije 1219. godine. u: Đurić Vojislav J. [ur.] Zbornik radova sa međunarodnig skupa Sava Nemanjić - Sveti Sava, Istorija i predanje, Beograd: SANU, 27-53
Katić, R. (1958) Medicina kod Srba u srednjem veku. Beograd: SANU
Komatina, P. (2014) Crkvena politika Vizantije od kraja ikonoborstva do smrti cara Vasilija I. Beograd: Vizantološki institut SANU
Konstantin, F. (1989) Povest o slovima (Skazanije o pismenah) - izvodi. Beograd: Srpska književna zadruga
Kuev, K., Petkov, G. (1986) S'brani sočineniâ. Sofiâ: BANU
Lazarević Stefan, despot (1979) Književni radovi. Beograd: Srpska književna zadruga
Lemerle, P. (1969) Élèves et professeurs à Constantinople au Xe siècle. Paris: Académie des Inscriptions et Belles-Lettres - Comptes Rendus
Maksimović, L. (1996) Pokrštavanje Srba i Hrvata. Zbornik radova Vizantološkog instituta, br. 35, str. 155-174
Mileusnić, S. (1989) Sveti Srbi. Kragujevac: Kalenić
Novaković, S. (1908) Ohridska arhiepiskopija u početku XI veka. Glas Srpske kraljevske akademije, 76: 1-62
Novaković, S. (1877) Srpsko-slovenski zbornik iz vremena despota Lazarevića. Starine, 9: 1-47
Novaković, S. (2005) Zakonski spomenici srpskih država srednjeg veka. Beograd: Lirika, Beograd: Srpska kraljevska akademija, 1912
Pejović, R. (2005) Muzički instrumenti srednjovekovne Srbije. Beograd: Clio
Pirivatrić, S. (1997) Obim i karakter. Beograd: Vizantološki institut SANU
Radić, R. (2004) Bolesti i lečenje. u: Marjanović-Dušanić Smilja; Popović Danica [ur.] Privatni život u srpskim zemljama srednjeg veka, Beograd: Clio, 394-418
Radić, R. (2018) O seljacima uglavnom negativno (Povodom jedne rečenice Grigorija Hilandarca). u: Jovanović G. [ur.] Srednji vek u srpskoj nauci, istoriji, književnosti i umetnosti IX, Naučni skup, Despotovac-Manasija, 20-21. avgust 2017. g., Despotovac: Narodna biblioteka 'Resavska škola', 73-85
Radojčić, N. (1938) Sveti Sava i autokefalnost srpske i bugarske crkve. Glas Srpske kraljevske akademije, 179: 181-216
Radojičić, Đ.Sp. (1962) Razvojni luk stare srpske književnosti. Novi Sad: Matica srpska
Radojičić, Đ.Sp. (1963) Škole kod nas u srednjem veku. u: Tvorci i dela stare srpske književnosti, Titograd: Grafički zavod
Radošević, N. (2002) Antički naučnici u vizantijskom i srpskom srednjovekovnom prirodoslovlju. u: Treća jugoslovenska konferencija vizantologa, Kruševac, 10-13. maja 2000., Beograd: Vizantološki institut SANU, 91-105
Stefanović, D. (1961) Izgoreli neumski rukopis br. 93 Beogradske narodne biblioteke. Bibliotekar, 13: 379-384
Subotin-Golubović, T. (2001) Srednjovekovna srpska epistolografija. u: Ljušić Radoš [ur.] Pismo - zbornik radova, Beograd: Udruženje za srpsku povesnicu
Špadijer, I. (2004) Život sa knjigom. u: Marjanović-Dušanić Smilja; Popović Danica [ur.] Privatni život u srpskim zemljama srednjeg veka, Beograd: Clio, 447-470
Trifunović, Đ. (1990) Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova. Beograd: Nolit, 2. izdanje
Trifunović, Đ. (2009) Stara srpska književnost - osnovi. Beograd: Čigoja štampa, 3. prošireno izdanje
Veselinović, A. (2006) Država srpskih despota. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Veselinović, A. (2003) Obrazovanje u srednjovekovnoj Srbiji. u: Radoslav Petković, Petar V. Krestić, Todor Živković [ur.] Obrazovanje kod Srba kroz vekove, Zbornik radova, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, knj. 21, 9-19
Veselinović, A. (2003) Srbi i Evropa u odabranim izvorima srednjeg veka. Beograd: Platoneum
Vukićević, M. (1898) Škole i širenje pismenosti u državi Nemanjića. Godišnjica Nikole Čupića, 18: 190-232
Živojinović, M.B. (1975) Bolnica Kralja Milutina u Carigradu. Zbornik radova Vizantološkog instituta, 16: 105-117
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.19090/cit.2022.40.51-68
primljen: 29.03.2022.
revidiran: 06.04.2022.
prihvaćen: 15.04.2022.
objavljen u SCIndeksu: 18.06.2022.

Povezani članci