Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:18
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6
članak: 2 od 649  
Back povratak na rezultate
Vojnosanitetski pregled
2020, vol. 77, br. 5, str. 500-507
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 15/06/2020
doi: 10.2298/VSP180507112S
Creative Commons License 4.0
Osnovne karakteristike pacijenata akutno otrovanih etanolom na području Beograda (Srbija)
aMinistry of Defence, Military Health Department, Belgrade + Univerzitet odbrane, Medicinski fakultet Vojnomedicinske akademije, Beograd
bUniverzitet odbrane, Medicinski fakultet Vojnomedicinske akademije, Beograd + Vojnomedicinska akademija, Nacionalni centar za kontrolu trovanja, Beograd
cUniverzitet odbrane, Medicinski fakultet Vojnomedicinske akademije, Beograd + Vojnomedicinska akademija, Centar za kliničku farmakologiju, Beograd
dVojnomedicinska akademija, Nacionalni centar za kontrolu trovanja, Beograd
eUniverzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet, Zavod za farmakologiju, toksikologiju i kliničku farmakologiju
fUniverzitet odbrane, Medicinski fakultet Vojnomedicinske akademije, Beograd + Military Medical Academy, National Poison Control Centre, Belgrade + University of Hradec Kralove, Faculty of Science, Department of Chemistry, Hradec Kralove, Czech Republic

e-adresa: v_jacevic@yahoo.com

Projekat

This work received partial financial support from the Ministry of Education, Science and Technological Development of the Republic of Serbia.
This work was also supported by long-term development plan of the University of Defence in Belgrade, Ministry of Defence of the Republic of Serbia, Serbia.

Sažetak

Uvod/Cilj. Akutno trovanje etanolom čini značajan deo akutne patologije izazvane toksičnim hemikalijama, a koja zahtevaju medicinsko zbrinjavanje u specijalizovanim zdravstvenim ustanovama. Cilj studije bio je da se utvrde osnovne karakteristike pacijenata lečenih zbog akutnog trovanja etanolom, kao što su: prosečna starost, pol, stepen težine trovanja, smrtnost, učešće u ukupnom broju pacijenata zbrinutih zbog akutnog trovanja hemijskim agensima i odnos ambulantno i bolnički zbrinutih bolesnika. Metode. Petogdišnja retrospektivna studija slučaja je obuhvatila 20891 akutno otrovanog pacijenta u periodu 2011-2015. godina, od čega je 10731 zrinut zbog akutnog trovanja etanolom. Svi pacijenti zadovoljavali su dijagnostičke kriterijume trovanja prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti, 10 revizija, propisanoj od strane Svetske zdravstvene organizacije i Standardizovanoj skali težine trovanja. Rezultati. Praćeni parametri analizirani su kod 10731 pacijenta akutno otrovanog etanolom, a njihov prosečan broj u toku jedne studijske godine iznosio je 2146,2 ± 437,95. Prosečan broj zbrinutih pacijenata zbog akutnog trovanja etanolom (51,47 ± 2,86%) bio je statistički značajno veći od prosečnog broja zbrinutih zbog akutnih trovanja uzrokovanih drugim agensima (p < 0,001). Vec'ina otrovnih pacijenata bile su osobe muškog pola, životne dobi od 19 do 40 godina i 41 do 65 godina, sa blagim do umerenim simptomima akutne intoksikacije etanolom, pri čemu je najviše pacijenata akutno otrovanih etanolom imalo skor težine trovanja 1 (70,25 ± 5,04%, p < 0,001). Veoma Mali broj akutno otrovanih etanolom zahtevao je hospitalno lečenje (1,05%). Pretpostavljeni broj pacijenata sa akutnim trovanjem etanolom imao je visok procenat povećanja za razdoblje od 2016. do 2020. godine (nešto više od 20%), što je zabrinjavajuće, prvenstveno zbog njihovog visokog apsolutnog broja. Zaključak. Akutno trovanje alkoholom predstavlja značajan deo patologije u ukupnom broju bolesnika koji se leče zbog akutnog trovanja različitim hemijskim materijama. Rezultati ove analize pokazali su da su određene populacione grupe posebno osetljive na zloupotrebu alkohola do nivoa koji zahteva zdravstveno zbrinjavanje (muška populacija, životne dobi od 19 do 65 godina). Samo Mali broj (1% svih bolesnika lečenih nakon akutnog trovanja alkoholom) zahteva klinički tretman. Dobijeni podaci pružili su osnovu za ciljano preventivno delovanje u određenim populacionim grupama, kao i odgovarajuće planiranje angažovanja profesionalnog medicinskog osoblja, materijalnih, prostornih i drugih kapaciteta. Takođe, oni predstavljaju i osnovu za dodatna detaljna društvena, ekonomska, zdravstvena i druga istraživanja u ovoj oblasti, kao i detaljniju registraciju ove vrste trovanja i uspostavljanje sistema praćenja, kao i baze podataka.

Ključne reči

etanol; trovanje alkoholom; Srbija; demografija; faktori rizika

Reference

*** (2016) Alcohol use disorder: A comparison between DSM-IV and DSM-5. New York: NIAAA, http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/dsmfactsheet/dsmfact.pdf
Anđelić, S., Petrović, S., Lazić, B.R., Kosjerina, M., Stefanović, I. (2009) Intoxication with drugs in Belgrade at the data of Emergency Medical Care. Naučni časopis urgentne medicine - Halo 94, vol. 15, br. 33, str. 7-14
Battal, D., Aktas, A., Sungur, M.A., Bilgin, N.G., Cekin, N. (2016) Evaluation of poisoning deaths in the Cukurova Region, Turkey: 2007-2011. Toxicology and Industrial Health, 32(3): 476-484
Bergen, H., Hawton, K., Waters, K., Cooper, J., Kapur, N. (2010) Epidemiology and trends in non-fatal self-harm in three centres in England: 2000-2007. British Journal of Psychiatry, 197(6): 493-498
Goktas, S., Yildirim, G., Kose, S., Yildirim, S., Ozhan, F., Senturan, L. (2014) First aid knowledge of university students in poisoning cases. Turkish Journal of Emergency Medicine, 14(4): 153-159
Ignjatović, I. (2009) Frequency and ethiology of acute poisoning at Hospital Emergency Service Leskovac. Apoll Medic Aescu, 7(1-2): 33-44
Jakovljević, B.D., Stojanov, V.J., Paunović, K.Z., Belojević, G.A., Milić, N. (2004) Alcohol consumption and mortality in Serbia: Twenty-year follow-up study. Croatian Medical Journal, vol. 45, br. 6, str. 764-768
Kanny, D., Brewer, R.D., Mesnick, J.B., Paulozzi, L.J., Naimi, T.S., Lu, H. (2015) Vital signs: Alcohol poisoning deaths: United States, 2010-2012. Morb Mortal Wkly Rep (MMWR), 63(53): 1238-42
Karasouli, E., Owens, D., Abbott, R.L., Hurst, K.M., Dennis, M. (2011) All-cause mortality after non-fatal self-poisoning: A cohort study. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 46(6): 455-462
Lopez, A.D., Mathers, C.D., Ezzati, M., Jamison, D.T., Murray, C.J.L. (2006) Global burden of disease and risk factors. Washington, DC: The International Bank for Reconstruction and Development
Lutula-Golo, D.N., Ćirić-Janković, S., Šantrić-Milićević, M., Simić, S. (2013) Alcohol use among adolescents in Serbia. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 141, br. 3-4, str. 207-213 (Serbian)
Matović, V., Buha, A. (2012) Acute drug poisoning. Arhiv za farmaciju, vol. 62, br. 2, str. 83-91
Meropol, S.B., Moscati, R.M., Lillis, K.A., Ballow, S., Janicke, D.M. (1995) Alcohol-related injuries among adolescents in the emergency department. Annals of Emergency Medicine, 26(2): 180-186
Owens, D., Wood, C., Greenwood, D.C., Hughes, T., Dennis, M. (2005) Mortality and suicide after non-fatal self-poisoning: 16-year outcome study. British Journal of Psychiatry, 187(5): 470-475
Persson, H.E., Sjöberg, G.K., Haines, J.A., de Garbino, J.P. (1998) Poisoning severity score: Grading of acute poisoning. Journal of Toxicology: Clinical Toxicology, 36(3): 205-213
Pfab, R., Eyer, F., Jetzinger, E., Zilker, T. (2006) Cause and motivation in cases of non-fatal drug overdoses in opiate addicts. Clinical Toxicology, 44(3): 255-259
Pletcher, M.J., Maselli, J., Gonzales, R. (2004) Uncomplicated alcohol intoxication in the emergency department: An analysis of the National Hospital Ambulatory Medical Care Survey. American Journal of Medicine, 117(11): 863-867
Radović, Lj., Ćirić-Janković, S., Kisin, Đ., Kilibarda, B. (2009) Alcohol consumption. u: Knežević T. [ur.] European survey on use of alcohol and other drugs among young people in Serbia, Belgrade: Donat Graf, p. 28-38
Rančić, N., Ignjatović-Ristić, D., Radovanović, S., Kocic, S., Radevic, S. (2012) Sociodemographic and clinical characteristics of hospitalized patients after suicide attempt: A twenty-year retrospective study. Med Glas, Zenica, 9(2): 350-355
Rehm, J., Eschmann, S. (2002) Global monitoring of average volume of alcohol consumption. Sozialund Präventivmedizin (SPM), 47(1): 48-58
Režić, T. (2016) Yearbook of the Poison Control Center. Belgrade: Military Medical Academy, (Serbian)
United Nations (UN), Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2015) World population ageing: 2015. New York, http://www.un.org/en/development/desa/population/publications/pdf/ageing/WPA2015_Report.pdf
Vallersnes, O.M., Jacobsen, D., Ekeberg, Ø., Brreke, M. (2016) Outpatient treatment of acute poisoning by substances of abuse: A prospective observational cohort study. Scand J Traum Resus Emerg Med, 24: 76
Windfuhr, K., While, D., Hunt, I.M., Shaw, J., Appleby, L., Kapur, N. (2013) Suicide and accidental deaths in children and adolescents in England and Wales: 2001-2010. Archives of Disease in Childhood, 98(12): 945-950
World Health Organization (WHO) (2003) The world health report 2003: Shaping the future. Geneva
World Health Organisation (2016) ICD-10: Version 2016. New York: ISCDRHP, http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/ 2010/en20
World Health Organization (WHO) (1998) Poison severity score. Geneva, http://www.who.int/ipcs/poisons/pss.pdf
World Health Organization (2014) Global status report on alcohol and health. Geneva, 14: 8-51
Yaogo, A., Fombonne, E., Lert, F., Melchior, M. (2015) Adolescent repeated alcohol intoxication as a predictor of young adulthood alcohol abuse: The role of socioeconomic context. Substance Use & Misuse, 50(14): 1795-1804
Zhang, J., Xiang, P., Zhuo, X., Shen, M. (2014) Acute poisoning types and prevalence in Shanghai, China, from January 2010 to August 2011. Foren Sci, 59(2): 441-6