Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:6
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 3 od 401  
Back povratak na rezultate
Sociološki pregled
2020, vol. 54, br. 1, str. 104-125
jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 14/05/2020
doi: 10.5937/socpreg54-25916
Creative Commons License 4.0
Stavovi studentske populacije srpske intelektualne dijaspore o uzrocima i posledicama fenomena "odliva mozgova" iz Srbije - pregled rezultata jednog empirijskog istraživanja
Centar za balkanske studije, Niš

e-adresa: galagrey@yahoo.com

Sažetak

Pred nama se odvija proces globalizacije koja je dovela do umrežavanja svetskog društva i intenziviranja transnacionalne mobilnosti ljudskog obrazovnog kapitala. U uslovima regionalne i klasne podeljenosti, proces asimetrične globalizacije reflektuje se i kao nejednaka razmena rada na tržištu "sive materije" između zemalja koje pripadaju različitim zonama u globalnom svetskom sistemu. Naravno, ovim procesom zahvaćena je i Srbija. Predmet ovog istraživanja su globalni, regionalni i nacionalni uzroci i posledice odliva mozgova iz Srbije i inovativno-kreativni potencijali srpske intelektualne dijaspore za razvoj Srbije i odbranu njenih interesa u savremenom svetu. Istraživanje ima multidisciplinarni karakter: sociološko-demografski, etno-kulturološki i komunikološki. Sledeći nalog tzv. integralne paradigme, učinjen je napor da se kroz jedinstvo teorijske problematizacije i sintezu rezultata empirijskog istraživanja dođe do validnih rezultata za naučna zaključivanja. U radu su analizirani i interpretirani rezultati empirijskog istraživanja na temu uzroka i posledica "odliva mozgova" i potencijali srpske intelektualne dijaspore, na dvostrukom uzorku: studentske populacije u Srbiji i predstavnika srpske intelektualne dijaspore. U fokusu je bilo istraživanje stavova ispitanika: u vezi s motivima, uzrocima i posledicama "odliva mozgova" iz Srbije, kao i njihovih motiva i mogućnosti za povratak u maticu. Uzorkom je obuhvaćeno skoro hiljadu ispitanika (545 studenata u zemlji i 413 ispitanika iz dijaspore). Rezultati istraživanja su pokazali istovetnost stavova studenata i članova srpske intelektualne dijaspore u pogledu percepcije glavnog uzroka odliva mozgova iz Srbije: nerazvijenost privrede zemlje i nizak nivo kvaliteta života, što sve utiče kako na sposobnost zadržavanja kadrova, tako i na njihovo privlačenje za povratak u zemlju. Naravno, ova činjenica je uslovljena, između ostalog, i stepenom uključenosti Srbije u procese globalizacije, kao i njenim mestom u savremenoj podeli rada. Na kraju rada, ukazuje se i na program mogućih mera i preporuka, koje imaju akcijski karakter, za razrešavanje ovog problema i izgrađivanje nove politike prema dijaspori.

Ključne reči

globalizacija; mobilnost ljudskog obrazovnog kapitala; "odliv mozgova" iz Srbije; srpska intelektualna dijaspora; odnos matice i dijaspore

Reference

Avramović, Z. (2016) The brain drain from Serbia: One face of the globalization of education. u: Mitrović Lj. [ur.] Population of Southeastern Serbia: Brain drain: Causes and consequences for national development and identity, Niš: Filozofski fakultet - Centar za sociološka istraživanja, 173-187
Avramović, Z. (2019) With brain drain and demographic potential. Politika, 05/02, http://www.politika.rs/sr/clanak/422027/Uz-odliv-mozgova-i-odliv-demografskog-potencijala#!
Ćosić, D. (2012) Letter to students from Serbia staying abroad. Večernje novosti, 24/12, https://www.novosti.rs/vesti/naslovna/drustvo/aktuelno.290.html:412499-Dobrica-Cosic-studentima-Vratite-se-u-otadzbinu-i-borite-se
Filipović, J. (2011) Managing of the diaspora virtual university as a complex organization. u: Virtual university of the Serbian diaspora: An emerging leadership of the nation, Ljubljana: LAP Lambert Academic Publishing
Filipović, J. (2016) Intellectual and expert diaspora: Serbian PhD in the world. u: Mitrović Lj. [ur.] Population of Southeastern Serbia: Brain drain: Causes and consequences for national development and identity, Niš: Filozofski fakultet - Centar za sociološka istraživanja, 137-153
Grečić, V. (2010) Serbian scientific diaspora. Beograd: Institut za međunarodnu politiku i privredu
Grečić, V. (2019) How to mitigate brain drain. Politika, 28/01, http:// www.politika.rs/scc/clanak/421399