Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:20
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:10
članak: 5 od 8  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini
2016, br. 46-1, str. 341-357
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/zrffp46-10280

Creative Commons License 4.0
Efekti fizičkog umora na neke kognitivne funkcije
aUniverzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Filozofski fakultet, Katedra za psihologiju
bUniverzitet u Prištini (Kosovska Mitrovica), Filozofski fakultet
cUniverzitet u Nišu, Filozofski fakultet, Studijska grupa za psihologiju

e-adresa: alkadule9@yahoo.com

Projekat

Kosovo i Metohija između nacionalnog identiteta i evrointegracija (MPNTR - 47023)

Sažetak

Ovaj rad predstavlja pilot istraživanje koje ima za cilj da proveri da li fizički umor ostvaruje značajne efekte na izraženost nekih kognitivnih funkcija (sposobnost vizuo-motorne koordinacije, učenja iz iskustva i koncentracije, kao i inhibicija-egzekutivna funkcija). Na uzorku od 41 ispitanika, koji su izreda studenata psihologije II, III, IV godine na Filozofskom fakultetu u Nišu, sprovedeno je istraživanje koje se sastojalo iz dve faze. U prvoj, pretest fazi, ispitanicima su zadata dva zadatka u cilju procene navedenih kognitivnih i egzekutivnih funkcija. To su: Zadatak šifre i Zadatak levo-desno. Nakon toga usledilo je fizičko umaranje učesnika istraživanja, a ono se sastojalo iz neprekidnog preskakanja vijače u trajanju od 5 minuta. Odmah nakon toga, isti ispitanici su pristupili drugoj, post­test fazi istraživanja. Ona je obuhvatala procenu egzekutivnih funkcija primenom istih zadataka iz pretest faze. Radi testiranja postojanja značajnih efekata fizičkog umora nakoncentracijue i inhibiciju korišćen je t-test za zavisne uzorke. Rezultati upućuju na postojanje značajnih razlika između broja tačnih i netačnih odgovora u sklopu svake od etapa testiranja (pretest i posttest), kako za egzekutivnu funkciju premeštanja, tako i za inhibiciju. Međutim, rezultati su nešto drugačiji kada se ispituje razlika između tačnih odgovora u pretest i posttest fazi, kao i razlika između broja netačnih odgovora u pretest i posttest delu istraživanja. Naime, beleži se značajan efekat fizičkog umora na funkciju premeštanja, ali ne i na funkciju inhibicije. Kako se radi o pilot istraživanju, može se reći da dobijeni rezultati ukazuju da je smisleno ispitivanje dejstva fizičkog umora na pojavu i izraženost kognitivnih i egzekutivnih funkcija, ali da je potrebna serija narednih istraživanja koja će temeljnije proveriti odnos između ispitivanih varijabli.

Ključne reči

Reference

Abd-Elfattah, H.M., Abdelazeim, F.H., Elshennawy, S. (2015) Physical and cognitive consequences of fatigue: A review. Journal of Advanced Research, 6(3): 351-358
Berger, J., Marković, M., Mitić, M.M. (1995) Priručnik za Vekslerov individualni test inteligencije. Beograd: Centar za primenjenu psihologiju Društva psihologa Srbije
Coolidge, F.L., Wynn, T. (2005) Working Memory, its Executive Functions, and the Emergence of Modern Thinking. Cambridge Archaeological Journal, 15(1): 5-26
Covassin, T., Weiss, L., Powell, J., Womack, C., Lovell, M. (2007) Effects of a maximal exercise test on neurocognitive function * Commentary. British Journal of Sports Medicine, 41(6): 370-374
Csathó, Á., van der Linden, D., Hernádi, I., Buzás, P., Kalmár, G. (2012) Effects of mental fatigue on the capacity limits of visual attention. Journal of Cognitive Psychology, 24(5): 511-524
Čabarkapa, M. (2008) Čovek i radna okolina. Beograd: Čigoja štampa
Ellemberg, D., St-Louis-Deschênes, M. (2010) The effect of acute physical exercise on cognitive function during development. Psychology of Sport and Exercise, 11(2): 122-126
Elliott, R., Sahakian, B.J., McKay, A.P., Herrod, J.J., Robbins, T.W., Paykel, E.S. (1996) Neuropsychological impairments in unipolar depression: The influence of perceived failure on subsequent performance. Psychol Med, 26(5): 975-89
Friedman, N.P., Miyake, A., Corley, R.P., Young, S.E., Defries, J.C., Hewitt, J.K. (2006) Not all executive functions are related to intelligence. Psychological Science, (17): 172-179
Garavan, H., Ross, T.J., Stein, E.A. (1999) Right hemispheric dominance of inhibitory control: An event-related functional MRI study. Proceedings of the National Academy of Sciences, 96(14): 8301-8306
Grosz, R. (2015) Effects of exercise and mental fatigue on response inhibition in exercise-trained versus sedentary college students. Georgia Institute of Technology, Dissertation theses
Kamijo, K., Nishihira, Y., Higashiura, T., Kuroiwa, K. (2007) The interactive effect of exercise intensity and task difficulty on human cognitive processing. International Journal of Psychophysiology, 65(2): 114-121
Lezak, M.D. (1982) The Problem of Assessing Executive Functions. International Journal of Psychology, 17(1-4): 281-297
Lezak, M.D. (1995) Neuropsychological assessment. Oxford, itd: Oxford University Press / OUP
Lorist, M.M., Kernell, D., Meijman, T.F., Zijdewind, I. (2002) Motor fatigue and cognitive task performance in humans. J Physiol, 545(Pt 1): 313-9
Lorist, M.M. (2008) Impact of top-down control during mental fatigue. Brain Research, 1232: 113-123
Miyake, A., Friedman, N.P., Emerson, M.J., Witzki, A.H., Howerter, A., Wager, T.D. (2000) The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex 'Frontal Lobe' tasks: a latent variable analysis. Cognitive psychology, 41(1): 49-100
Pajević, D. (2006) Psihologija rada. Beograd: Liber
Pavlović, D.M. (2011) Neuropsihologija sa osnovama bihevioralne neurologije. Beograd: Kaligraf
Pennington, B.F., Ozonoff, S. (1996) Executive Functions and Developmental Psychopathology. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 37(1): 51-87
Purić, D. (2013) Odnos egzekutivnih funkcija i crta ličnosti. Beograd: Filozofski fakultet, doktorska disertacija
Tabachnick, B.G., Fidell, L.S. (2007) Using multivariate statistics. Boston: Allyn and Bacon
Unsworth, N., Miller, J.D., Lakey, C.E., Young, D.L., Meeks, J. T., Campbell, W. K., Goodie, A.S. (2009) Exploring the Relations Among Executive Functions, Fluid Intelligence, and Personality. Journal of Individual Differences, 30(4): 194-200