Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:23
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:11
članak: 6 od 185  
Back povratak na rezultate
Baština
2018, br. 45, str. 427-446
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.5937/bastina1845427C


Istorijski razvoj srpske duhovne muzike i njen vaspitni značaj u nastavi muzičke kulture
Univerzitet u Prištini, Fakultet umetnosti, Zvečan

e-adresa: dsarajlic@gmil.com, biljana.pavlovic@yandex.ru

Projekat

Kosovo i Metohija između nacionalnog identiteta i evrointegracija (MPNTR - 47023)

Sažetak

U radu se razmatra istorijski razvoj srpske duhovne muzike i njen vaspitni značaj u osnovnoškolskoj nastavi muzičke kulture. Cilj je da se utvrdi uloga srpske duhovne muzike u formiranju i razvoju srpskog nacionalnog identiteta, kao i njena pedagoška i didaktičko-metodička vrijednost u nastavi. U tom smislu, u radu je sagledan razvoj srpske duhovne muzike u kontekstu širih društvenih i istorijskih dešavanja na ovim prostorima. Istaknut je njen nesumnjiv značaj u formiranju srpskog nacionalnog identiteta u okviru srednjovjekovne srpske države, kao i u očuvanju srpske kulture za vrijeme vladavine Turaka na ovim prostorima. Analizirani su nastavni planovi i programi radi utvrđivanja zastupljenosti srpske duhovne muzike u njima. Ukazano je na veliki vaspitni i nacionalni smisao i značaj srpske duhovne muzike u nastavi, te na potrebu adekvatnije didaktičko-metodičke interpretacije ovih sadržaja u nastavnom procesu. Upoznavanje srpske duhovne muzike doprinjeće moralnom razvoju učenika, njihovom vjerskom i nacionalnom vaspitanju. Iz tog razloga, u radu je ukazano na potrebu veće zastupljenosti sadržaja duhovne tematike u aktuelnim nastavim programima i udžbenicima muzičke kulture. U proučavanju ove problematike korišćene su metoda analize i sinteze i analize sadržaja.

Ključne reči

vaspitanje; srpska duhovna muzika; nastava; osnovna škola

Reference

*** (1995) Nastavni plan i program osnovnog obrazovanja i vaspitanja. Službeni glasnik RS - Prosvetni glasnik, Beograd, br. 5
*** (1991) Nastavni plan i program osnovnog obrazovanja i vaspitanja. Službeni glasnik RS - Prosvetni glasnik, Beograd, br. 2
Ašković, D. (2006) Bogomoljačke pesme i njihov odnos prema narodnoj i crkvenoj tradiciji. u: Marinković Sonja, Dodik Sanda [ur.] Vlado Milošević, etnomuzikolog, kompozitor, muzički pedagog - tradicija kao inspiracija - zbornik radova, Banja Luka: Akademija umjetnosti Univerziteta u Banjoj Luci, Akademija nauka i umjetnosti Repu, 17-31
Barački, N. (2000) Notni zbornik crkvenog pojanja po karlovačkom napevu. Kragujevac: Kalenić, Prired. Danica Petrović
Bingulac, P. (1988) Napisi o muzici. Beograd: Univerzitet umetnosti u Beogradu
Cicović, S.D. (2013) Srpske duhovne pjesme. u: Zbirka notnih zapisa za učitelje, nastavnike i profesore muzike, Kosovska Mitrovica: Fakultet umetnosti u Prištini - Zvečanu
Cicović, S.D. (2017) Srpska duhovna muzika u nastavnim programima za muzičku kulturu u osnovnoj školi (u periodu od završetka drugog svjetskog rata do danas). u: Marinković Sonja, Dodik Sanda, Panić Kašanski Dragica [ur.] Vlado S. Milošević: etnomuzikolog, kompozitor i pedagog - Tradicija kao inspiracija, Tematski zbornik, Banja Luka: Akademija umjetnosti, Univerzitet u Banjoj Luci, 490-500
Cicović-Sarajlić, D., Pavlović, B.M. (2017) Sadržaji patriotskog vaspitanja u osnovnoškolskoj nastavi muzičke kulture - značaj i zastupljenost. Teme, vol. 41, br. 3, str. 539-556
Ćunković, S. (1971) Školstvo i prosveta u Srbiji u XIX veku. Beograd: Pedagoški muzej
Đaković, B. (2000) Odnos bogoslužbene i koncertne prakse u srpskoj duhovnoj horskoj muzici u periodu između dva svetska rata. Novi zvuk - internacionalni časopis za muziku, br. 16, str. 65-78
Đaković, B. (2015) Tradicionalna pravoslavna crkvena umetnost i problem srpske crkvene horske muzike međuratnog perioda. u: Marinković Sonja, Dodik Sanda [ur.] Vlado Milošević, etnomuzikolog, kompozitor, muzički pedagog - Tradicija kao inspiracija, Tematski zbornik, Banja Luka: Akademija umjetnosti, Univerzitet u Banjoj Luci, 228-236
Đorđević, Ž. (1950) Škole i prosveta u Srbiji 1700-1850. Beograd: Znanje, Preduzeće za udžbenike Narodne Republike Srbije
Đurić, K.S. (1971) Istorijski razvoj muzičke kulture u Srbiji. Beograd: Pro musica
Ilić, V. (1994) Predgovor (o Liturgiji). u: Sabrana dela Stevana Stojanovića Mokranjca - Duhovna muzika I (Liturgija), Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika
Ilić, V. (1988) Srpski Osmoglasnik. Beograd: Pro musica
Isić, M. (2005) Osnovno školstvo u Srbiji 1918-1941. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije, knjiga 1
Ivanović, M. (2003) Zbirka duhovnih kompozicija domaćih autora za dečije i omladinske horove. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Jerotić, V. (1994) Crkvena muzika i religijska osećanja. Zbornik Matice srpske za scenske umetnosti i muziku, Novi Sad, br. 15. Ur. Božidar Kovaček. Matica srpska, odeljenje za scenske umetnosti i muziku, 17-22
Kuburić, Z., Zuković, S. (2010) Verska nastava u školi. Novi Sad: Centar za empirijska istraživanja religije
Ličinić, S. (1899) O negovanju crkvenog pojanja u narodnoj školi. u: Novi vaspitač, Organ za pedagošku književnost, sveska deveta 272-277
Lukić, B. (1928) Partiture nacionalno-patriotskih i verskih pesama. Beograd: Vojnogeografski institut Ministarstva vojske i mornarice
Mandić, B. (2012) Blagodatno-vaspitni uticaj crkvenog pojanja na cjelokupnu čovjekovu ličnost. u: Kanački Valerija, Pajić Sanja [ur.] Zbornik radova sa VI međunarodnog naučnog skupa Jezik muzike - muzika i religija, Kragujevac: Filološko-umetnički fakultet u Kragujevcu, knj. 3. 235-239
Mandić, B. (2017) Zastupljenost pravoslavne duhovne muzike u nastavnim sadržajima predmeta Muzička kultura. u: Mandić Biljana, Atanasijević Jelena [ur.] Zbornik radova sa XI međunarodnog naučnog skupa, Kragujevac: Filološko-umetnički fakultet u Kragujevcu, knjiga III. 93-99
Marković, M. (2014) Srpsko narodno crkveno pojanje - jedan prilog istraživanju problematike krojanja na primeru Srbljaka. u: Marinković Sonja, Dodik Sanda, Petrov Ana [ur.] Vlado Milošević, etnomuzikolog, kompozitor, muzički pedagog - Tradicija kao inspiracija - tematski zbornik, Banja Luka: Akademija umjetnosti Univerziteta u Banjoj Luci, Akademija nauka i umjetnosti Re, 470-480
Marković, M. (2006) Pesme Srbljaka u jednoglasnim zapisima srpskih melografa. Beograd: IP Signature
Milojković-Đurić, J. (1962) Neka mišljenja o poreklu narodnog crkvenog pojanja. Zvuk, br. 53, 286-296
Ministarstvo prosvete Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (1926) Nastavni plan i program za 1, 2, 3. i 4. razred osnovnih škola Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Arhiv Jugoslavije, Fond br. 66, Fascikla br. 495
Mokranjac, S.St. (1998) Duhovna muzika - praznično pojanje. u: Sabrana dela St. St. Mokranjca, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 5, knj. 8b
Pavlović, B.M., Cicović-Sarajlić, D.J. (2017) Nacionalno vaspitanje na osnovama srpske umetničke muzike u osnovnoj školi. Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini, br. 47-4, str. 143-160
Pavlović, B.M. (2013) Vaspitne vrednosti tradicionalnih narodnih pesama i igara u nastavi muzičke kulture. Nastava i vaspitanje, vol. 62, br. 4, str. 668-681
Pejović, R., i dr. (1998) Srpska muzika od naseljavanja slovenskih plemena na Balkansko poluostrvo do kraja XVIII veka. Beograd: Univerzitet umetnosti u Beogradu
Pejović, R. (2001) Težnje za muzičkim obrazovanjem. u: Milanković Vera [ur.] Treći pedagoški forum, Zbornik radova, Beograd: Fakultet muzičke umetnosti, 5-55
Peno, V. (2003) Iz hilandarske pojačke riznice - Vikentije Hilandarac. Novi Sad: Artprint
Peno, V. (2008) Common scale features of the recent Greek and Serbian church chant traditions. Muzikologija, br. 8, str. 101-125
Perković, I. (2004) Muzika Vizantije. u: Krasić Marjanović Olga, Perković Ivana, Erceg Vojin [ur.] Muzika minulog doba, od početka muzike do baroka, Beograd: Portal, 62-79
Perković, R.I. (2004) Muzika srpskog osmoglasnika između 1850. i 1914. godine. Beograd: Fakultet muzičke umetnosti
Perković, R.I. (2007) Crkvena muzika - istorijski pregled. u: Knežević Žuborski Lenka, Popović Novaković Tamara [ur.] Istorija srpske muzike, Beograd: Zavod za udžbenike, 41-54
Perković, R.I. (2008) Od anđeoskog pojanja do horske umetnosti. Beograd: Fakultet muzičke umetnosti
Petrović, D. (1994) Srpsko crkveno pojanje kao predmet muzikoloških istraživanja. Zbornik Matice srpske za scenske umetnosti i muziku, br. 15. Ur. Božidar Kovaček. Novi Sad: Matica srpska, 31-46
Petrović, D. (1999) Tradicionalno srpsko narodno crkveno pojanje u XX veku - put negovanja, zamiranja, stradanja i obnavljanja. u: Crkva 2000 - Kalendar Srpske pravoslavne patrijaršije, Beograd, 104-111
Petrović, D. (2000) Predgovor. u: Petrović Danica [ur.] Notni zbornik crkvenog pojanja po karlovačkom napevu, Kragujevac: Kalenić, 5-9
Petrović, D. (2002) Crkveno pojanje. u: Enciklopedija pravoslavlja, Beograd: Savremena administracija, 3. tom
Prosveta (1904) Nastavni plan i program. Kragujevac: Organ prijatelja srpske narodne prosvete
Sarajlić, D. (2011) Duhovna muzika kao bitan resurs osnaživanja religioznih doživljaja. Zbornik Učiteljskog fakulteta u Leposaviću
Stefanović, A. (1990) Duhovna muzika Koste Manojlovića. u: Peričić Vlastimir [ur.] Zbornik radova u spomen Koste P. Manojlovića - kompozitora i etnomuzikologa, Beograd: Fakultet muzičke umetnosti, 225-281
Stefanović, D. (1989) Muzika duhovna Petra Konjovića. u: Život i delo Petra Konjovića, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti - Muzikološki institut SANU, Naučni skupovi, odeljenje za likovne i muzike umetnosti, knj. 2, 81-89
Stefanović, D. (1973) Izvori za proučavanje stare srpske crkvene muzike. u: Đurić Klajn Stana [ur.] Srpska muzika kroz vekove, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, 113-141
Tešić, V.M. (1992) Moralno vaspitanje u školama Srbije (1830-1878). Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Trakilović, D. (2002) Duhovne kompozicije za rad sa horovima osnovnoškolskog tipa. Srpsko Sarajevo: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Vasiljević, Z. (2000) Rat za srpsku muzičku pismenost. Beograd: Prosveta
Velimirović, M. (2000) Duhovna muzika na Balkanu. Novi zvuk - internacionalni časopis za muziku, br. 16, str. 7-16