Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:[2]
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:4
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 4 od 4  
Back povratak na rezultate
Sociološki pregled
2000, vol. 34, br. 3-4, str. 41-46
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 02/06/2007
doi: 10.5937/socpreg0003041G
Srbija danas kao zatvoreno i osiromašeno društvo - i gde je izlaz?
Univerzitet u Beogradu, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

Sažetak

U tekstu se ukazuje na to da je Srbija, u okviru SFRJ, od najotvorenijeg i najrazvijenijeg društva do kraja 1980ih godina, u poređenju sa drugim socijalističkim zemljama, postala danas potpuno zatvoreno i krajnje osiromašeno društvo. Jedan od bitnih razloga za takvu involuciju autor vidi u činjenici da je u vreme svoga porosperiteta na ekonomskom i kulturnom planu bivša Jugoslavija imala jedan hibridni sistem, u kojem je zadržana autoritarna struktura vlasti i partijski monopol nudeći samoupravljanje manje ili više kao fasadu iza koje se skrivala prava priroda političkog sistema - vladavina partijske države. I upravo zbog te prividne liberalizacije u Jugoslaviji nije došlo do formiranja alternativnih pokreta kao u Centralnoj i Istočnoj Evropi, koji su pripremili mirnu transformaciju totalitarizma stvarajući pretpostavke za demokratizaciju. Zato je proces transformacije u Jugoslaviji bio prepušten vladajućim političkim elitama koje su se formirale kao nacionalne oligarhije i podstakle nacionalističke pokrete u cilju oformljenja nacionalnih država. Sakrivajući se iza parole o nacionalnom oslobođenju one su odgodile pitanje o demokratizaciji zemlje kao drugorazredan problem. Budući da je nacionalistička oligarhija odnela prevagu nad demokratskim snagama, bivša Jugoslavija je izabrala međuetnički rat, jer se program separacije nacionalnih država nije mogao ostvariti bez ratnih sukoba s obzirom na etničku izmešanost čitave teritorije. Na taj način su sve prednosti bivše Jugoslavije bile izbrisane i Srbija je postala nerazvijena zemlja sa permanentnom recesijom koja traje već deceniju. Druga prepreka na putu izlaska iz ekonomske i društvene krize je teško oslobađanje populacije od pritiska istorijskih mitova i glorifikacije sopstvene nacije što podstiče predrasude prema susedima, ali i prema Zapadu (naročito posle NATO bombardovanja) i proizvodi ksenofobiju sprečavajući uspostavljanje normalnih odnosa sa državama bivše Jugoslavije i sa svetom. U tom kontekstu razmatra se pitanje o mogućnostima društvenih promena kao putu za izlazak iz duboke društvene krize.

Ključne reči

Reference

Đukić, P.M. (1999) Ekonomski i socijalni okvir - limitirajući činilac delovanja sindikata. u: Uloga sindikata u tranziciji - slučaj Jugoslavije, Beograd: Centar za proučavanje alternativa