Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:1
članak: 1 od 5  
Back povratak na rezultate
Srpski arhiv za celokupno lekarstvo
2019, vol. 147, br. 1-2, str. 119-128
jezik rada: srpski
vrsta rada: istoriografski prilog
objavljeno: 07/03/2019
doi: 10.2298/SARH171205011J
Dr Avram Farkić (1866-1925), osnivač i vlasnik prvog zavoda za fizikalno lečenje u Srbiji
Muzej nauke i tehnike, Beograd

e-adresa: jelena.simic@muzejnt.rs

Sažetak

Metode fizikalne medicine, od kojih su mnoge empirijski korišćene još od antičkog perioda, u Evropi su postale posebno popularne u 19. veku. Iz tog perioda potiču i prvi radovi Srba lekara u ovoj oblasti. Dr Konstantin Peičić pisao je o Prisnicovoj metodi hidroterapije (1838. i 1839), a dr Dimitrije Radulović publikovao je svoju doktorsku disertaciju o medicinskoj gimnastici na latinskom jeziku 1842. Sredinom 19. veka u Kneževini Srbiji primenjivane su hidroterapija (dr Andrija Ivanović, 1850) i elektroterapija (dr Jovan Valenta, 1857). Među pionirima fizikalne medicine u Srbiji istaknuto mesto pripada dr Avramu Farkiću. Godine 1896. Farkić je u Beogradu osnovao prvi srpski zavod za fizikalno lečenje, a dve godine kasnije i Prvi zavod za ortopediju, švedsku gimnastiku i masažu. Zavodi su 1899. godine spojeni u jednu instituciju. Posle smrti dr Farkića, 1925. godine, Zavod je pod njegovim imenom radio do nemačkog bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine. Raznovrsnost i kontinuirano uvođenje modernih terapijskih procedura bile su odlike Zavoda tokom svih 45 godina njegovog postojanja. Doktor Farkić je bio i inicijator osnivanja Akcionarskog društva Terapija, koje je 1911. godine otvorilo prvi zavod za fizikalnu medicinu u Vrnjačkoj Banji - Zavod za lečenje vodom i elektrikom Terapija. Bio je to najmoderniji banjski sanatorijum u Srbiji do Prvog svetskog rata. Dr Farkić je bio upravnik Terapije tokom banjskih sezona 1911, 1912, 1913. i 1924. godine.

Ključne reči

hidroterapija; elektroterapija; fizikalna medicina; dr Avram Farkić

Reference

*** (1915) Ukaz Aleksandra naslednika prestola od 31. maja 1915. Službeni vojni list, 35(16): 332
*** (1934) Svečano otvaranje Instituta za kulturu tela. Pravda, XXX(10.751):5
*** (1895) Rad odbora opštinskog - redovni sastanak 16. februara 1895. Beogradske opštinske novine, XIII(9):36
*** (1895) Rad opštinskog odbora - vanredni sastanak 2. oktobra 1895. Beogradske opštinske novine, XIII(43):194
*** (1896) Rad opštinskog odbora - redovna sednica 29. Februara 1896. Beogradske opštinske novine, XIV(13):51
*** (1919) Uredba o lekarima specijalistima. Službene novine Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca, I(140):2
*** (1921) Zakon o lekarima specijalistima. Službene novine Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, III(290):4
*** (1915) Dnevne vesti, 'Dr. Farkić'. Pravda, XII(47):2
*** (1914) Ukaz Aleksandra naslednika prestola od 29. juna 1914. Službeni vojni list, 34(19): 614
*** (1900) Rad odbora opštinskog - redovni sastanak 10. Februara 1900. Beogradske opštinske novine, XVIII(11):43
*** (1896) Glavni godišnji skup držan 21. Januara 1896. Srp Arh Celok Lek., 2(II):116
*** (1925) Zapisnik XV redovnog sastanka držanog 27. februara 1925. Srp Arh Celok Lek., 27(7): 378
*** (1895) Državni kalendar Kraljevine Srbije za godinu 1895. Beograd: Državna štamparija Kraljevine Srbije, p. 202-7
*** (1896) Prvi srpski zavod za lečenje hladnom vodom i masažom. Male novine, oglas br. 825. (243):1
*** (1898) Prvi zavod za ortopediju, švedsku gimnastiku i masažu. Mali žurnal, oglas; V(182):8
*** (1898) Beogradske vesti - jedna novina. Mali žurnal, V(162): 2
*** (1898) Prvi zavod za ortopediju, švedsku gimnastiku i masažu. Mali žurnal, oglas. V(167):7
*** (1899) Prvi zavod za lečenje hladnom vodom, švedskom gimnastikom, masažom i elektricitetom. Male novine, oglas br. 426. (221):bez broja stranice
*** (1907) Društvene vesti. Zdravlje, April; II(4):127
*** (1902) Prvi zavod za lečenje vodom, masažom elektricitetom i švedskom gimnastikom. Male novine, oglas br. 276. XVII(138):4
*** (1906) Prvi srpski zavod za lečenje vodom, masažom, elektriciteom i gimnastikom. Pravda, oglas. III(137):2
*** (1914) Prvi srpski zavod za lečenje vodom, elektrikom, masažom i gimnastikom Dr A. Farkića, specijaliste za fizikalno lečenje u Beogradu. Politika, oglas br. 2883, 1, 10. (3752):4
*** (1871) Privatni oglasi - za svakoga. Srpske novine, oglas br. 362(6-6). XXXVIII(45):226
*** (1996) Čitali smo za vas. Fizikalna terapija, 2(5): 43
*** (1906) Jedan kulturan zadobitak - lekarima i bolnima. Pravda, III(319):1
*** (1919) Prvi Srpski zavod za fizikalno lečenje Dr. A. Farkića. Pravda, oglas br. 6130. XV(146):2
*** (1922) Sanatorijum za fizikalno dijetetično lečenje Dr. A. Farkića. Pravda, oglas br. 758. XVIII(123):4
*** (1929) Spisak odobrenih planova zidanja od 25. oktobra do 25. novembra 1929. Beogradske opštinske novine, XLVII(20):56
*** (1918) Dr. Farkić. Beogradske novine, oglas br. 1209-1. IV(182):4
*** (1935) Oglas. Lekar - časopis za praktična, socijalna i profesionalna pitanja medicine, IX(196):IV
Arhiv Jugoslavije Dokumentacija Akcionarskog društva 'Terapija'. Ministarstvo trgovine i industrije, 65 - 1261 - 2245
Arhiv Srbije, Ministarstvo unutrašnjih dela-Sanitetsko odeljenje (1898) Registar Dr Avrama Farkića izvešće o otvaranju Zavoda za ortopediju i dr
Arhiv Srbije, Ministarstvo unutrašnjih dela-Sanitetsko odeljenje Delovodni protokol 1896: 2243 - 'Dr Avram Farkić moli za odobrenje otvaranja hladnovodnog kupatila sa masažom za lečenje u Beogradu'; 2548 - Dr Avram Farkić šalje plan uređenja kupatila hladnovodnog. 3831 - Dr Avram Farkić šalje svoj plan za podizanj
Arhiv Srbije, Ministarstvo unutrašnjih dela-Sanitetsko odeljenje (1858) 69. Visokoslavnom Popečiteljstvu vnutreni dela: Predstavljenja fisikusa okr. Smederevskog radi opredeljenja naplate za lečenje sa elektrisiranjem od 1/13. januara i 4/12. marta 1858. i rešenja Popečiteljstva od 24. feb.8. marta 1858. i 14/26. maja 18. III
Arhiv Srbije, Ministarstvo unutrašnjih dela - Sanitetsko odeljenje (1891) Delovodni protokol, 6196: Molba medicinara Avrama Farki za državnu pomoć da bi započete studije dovršio
Arhiva porodica Farkić i Belić Zabeleška Vere Blečić, unuke dr Farkića
Arhiva porodica Farkić i Belić (1939) Izvod iz Matične knjige venčanih Hrama Svetih Apostola Petra i Pavla u Topčideru. Knjiga III, 49/6, br. 63 od 2. februara 1939
Borović-Dimić, J. (2014) Jedna kuća - jedna priča. Graditeljsko nasleđe Vrnjačke Banje. Vrnjačka Banja: Zavičajni muzej - Zamak kulture, p. 232-3
Conić, Ž., Lazović, M., Conić, S. (2006) Prilog istoriji nastanka i razvoja službe fizikalne medicine i rehabilitacije u Srbiji. Med Pregl, 59(Suppl. 1):10
Dr Simića Institut (1914) Politika, oglas br. 1952, 1-10. (3755):4
Fischinger, J., Fischinger, A., Fischinger, D. (2009) Doctor Zander's Medico-mechanical Institute in Opatija. Acta Med Hist Adriat, 7(2): 257
Geni Dr Avram Farkic (1866-1925). Genealogy, (Accessed October 13, 2017). Avalable from: https://www.geni.com/people/Dr-Avram-Farkic/6000000067376798874
Grmek, M.D. (1951) Inauguralne disetacije hrvatskih, srpskih i slovenačkih liječnika (1660-1865). Starine, Zagreb, knj. 43. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti; 1951. p. 195
Jevrejski istorijski muzej (1900) Matična knjiga venčanih. br. 586. Broj u registru: 29, str. 113
Jovin, S. (1990) Doktor Severijan Zavišić - prvi Srbin fizijatar. Med Pregl, 43(9-10): 421
Latinčić, O., Jovanović, J., Kovčić, T. (2014) Pomenik žrtvama Holokausta u Beogradu. Beograd: Istorijski arhiv Beograda, p. 51
Levertin, A.G. (1893) Zander's medico-mechanical gymnastics: its method, importance, and application. Stocholm: P. A. Norstedt & Söner, p. 84-5
Lindenmayr, E.P. (1876) Serbien, dessen Entwicklung und Fortschritt im Sanitätswesen, mit Andeutungen über die gesammten Sanitätsverhältnisse im Oriente. Temesvár: Druck und Verlag der Csanáder Dioecesan-Buchdruckerei, p. 273-4
Maksimović, J., Maksimović, M. (2017) Dr Lazar Nenadović - prvi profesor fizikalne medicine i balneoklimatologije na Medicinskom fakultetu u Beogradu. (Accessed September 9, 2017). Avalable from: http://www.rastko.rs/rastko/delo/14011
Melnick, S., Henrik, P. (2015) Ling - Pioneer of Physiotherapy and Gymnastics. European Journal of Physical Education and Sport Science, 1(1): 16
Miljković, M. (1902) Negovanje kože i kupanje. Narodno zdravlje, 7(11): 250
Odbor za proslavu stogodišnjice (1934) Spomenica Muške gimnazije u Kragujevcu 1833-1933. Kragujevac, p. 499
Peičić, K. (1838) Moj put u Grifenberg ko Vikenti Prissnicu i njegovoj celitelnoj ladnoj vodi. Srbski Narodni List., III(37):295
Radojević, V.R. U spomen stogodišnjice Kragujevačke gimnazije: Kako se vaspitavalo. Pravda, XXIX(10.418):1
Stojimirović, D. (2007) Kazivanja data istoričaru srpske mediicne sanitetskom đeneralu dr Vladi Stanojeviću-Trnskom. Smederevo: Narodna biblioteka Smederevo, p. 21
Tomandl, M. (2012) Život i rad Konstantina Peičića: Prilog kulturno-političkoj istoriji Vojvodine. Pančevo: Istorijski arhiv u Pančevu, p. 50
Winternitz, W., Strasser, A. (1898) Hydrotherapie. Wien: Urban & Schwarzenberg, p. 109
Zavod za fizikalnu terapiju i balneologiju (1935) Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu 1920-1935. Beograd: Stručno tehnička litografija 'Lito štampa', p. 138
Zavod za lečenje vodom, masažom i elektrikom D-r A. Farkića (1916) Beogradske novine, oglas br. 395, II(148):4
Zavod za lečenje vodom, masažom i elektrikom Dr.A. Farkića (1917) Ljekarska pomoć. Beogradske novine, oglas br. 833-1. III(150):4